Hastane enfeksiyonu, \u00f6zetle hastanede edinilen enfeksiyonlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne denilse de 11.05.2005 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanan a\u00e7\u0131klamada Yatakl\u0131 Tedavi Kurumlar\u0131 Enfeksiyon Kontrol Y\u00f6netmeli\u011finde \u201cyatakl\u0131 tedavi kurumlar\u0131nda sa\u011fl\u0131k hizmetleri ile ili\u015fkili olarak geli\u015fen t\u00fcm enfeksiyonlar\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir di\u011fer a\u00e7\u0131klamam\u0131z ise \u201cfarkl\u0131 sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak hastaneye yat\u0131r\u0131lan bir hastan\u0131n, hastaneye ba\u015fvuru s\u00fcrecinde enfeksiyonun kulu\u00e7ka s\u00fcrecinde olmamas\u0131 ve bu d\u00f6nemden sonraki 48-72 saat sonra geli\u015fen ya da taburcu i\u015flemlerinden sonraki ilk 10 g\u00fcn i\u00e7erisinde ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm enfeksiyonlar\u201da hastane enfeksiyonu denilmektedir. Hastane enfeksiyonu nitelikleri aras\u0131nda olmayan, d\u0131\u015far\u0131dan edinilen di\u011fer t\u00fcm hastal\u0131k veya enfeksiyonlara ise toplum k\u00f6kenli enfeksiyonlar denilmektedir. Bir hastan\u0131n, hastaneye yat\u0131\u015f s\u00fcresinde geli\u015fen, v\u00fccut i\u00e7erisinde bulunan enfeksiyonun geni\u015flemesi veyahut komplike hale d\u00f6n\u00fc\u015fmesi hastane enfeksiyonu de\u011fil toplum k\u00f6kenli enfeksiyon s\u0131n\u0131f\u0131na dahil edilmelidir.<\/p>\n
Hastane enfeksiyonu, Latince k\u00f6kenli nosos (hastal\u0131k), komeion (tedavi), nosokomeion (hastane) kelimelerinden t\u00fcretilerek \u201cnozokomiyal enfeksiyon\u201d olarak t\u0131p literat\u00fcr\u00fcnde yer edinmi\u015ftir. Bir enfeksiyonun s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, hastane enfeksiyonu olarak belirlemek i\u00e7in baz\u0131 kriterleri baz almam\u0131z gereklidir. Bu kriterler i\u00e7erisinde \u00f6ncelikle zaman fakt\u00f6r\u00fc \u00f6nemlidir. Bu zaman dilimi bakteriden bakteriye de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterse de dikkate al\u0131nan zaman genellikle 48-72 saattir. Do\u011fru bir te\u015fhis i\u00e7in di\u011fer hususlar ise hastan\u0131n klinik g\u00f6zlemleri, hastan\u0131n kay\u0131t bilgileri sonu\u00e7lar\u0131, yap\u0131lan laboratuvar testlerinin do\u011fru sonu\u00e7lar\u0131 ve di\u011fer bulgular\u0131 kapsamaktad\u0131r. Enfeksiyonlar zaman i\u00e7erisinde s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim g\u00f6steren bir s\u00fcre\u00e7 olmakla birlikte, hem ekonomik, sa\u011fl\u0131k, teknoloji alan\u0131nda yeterli imk\u00e2na sahip olmayan \u00fclkelerde hem de geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, toplum, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ve o devletin s\u0131rt\u0131nda bir kambur olarak s\u00fcregelmesi de halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7ok \u00e7e\u015fitli hastane enfeksiyonlar\u0131 bulunurken bunlar\u0131 genel anlamda birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplayabiliriz.<\/p>\n
<\/p>\n
a-Bakteriyemi: (Bir Bakterinin Kana Bula\u015fmas\u0131),<\/strong><\/p>\n Bakteriyemiye sebep olan bakteriler genelde gram pozitif bakterilerdir (%50-74), (Staphylococcus aureus). Genelde kronik hemodiyaliz hastalar\u0131n bakteriyemi prevelans\u0131 %3.28- 20 aras\u0131nda seyrederken Arteriyoven\u00f6z greftiye sahip olan hastalarda bu oran, serum alb\u00fcmin miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak 3 gr\/dl d\u00fc\u015f\u00fck ise e\u011fer enfeksiyon kapma seviyesini y\u00fckseltmektedir. Bakterinin v\u00fccuda etki yolu ise gastrointestinal sistem, genito\u00fcriner sistem, vask\u00fcler giri\u015fim yolu ve cilt gibi farkl\u0131 yollarla v\u00fccuda giri\u015fidir. Bakteriyemi v\u00fccutta bir\u00e7ok komplikasyona sebep olabilmektedir. \u00d6rnek vermek gerekirse osteomiyelit, artrit, metastatik apse, pulmoner emboli, endokardit diye \u00e7e\u015fitlendirebiliriz. Tedavi s\u00fcreci ise de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterse de Staphylococcus aureus i\u00e7in 4 hafta gibi bir s\u00fcredir. Buna ek olarak tedavi a\u015famas\u0131nda antibiyotik kullan\u0131m\u0131 ve antibiyogram sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Genellikle ise bakteriyemi de gram pozitif ve gram negatif bakterilerde antibiyotik kombinasyonu uygun ko\u015fullar alt\u0131nda ve do\u011fru \u015fekilde kullan\u0131m\u0131na hemen ba\u015flan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n b-Pn\u00f6moni: (Zat\u00fcrre), (T\u00fcberk\u00fcloz)<\/strong><\/p>\n Hastanelerde edinilen pn\u00f6moni genelde gram negatif bakterilerden kaynaklanmaktad\u0131r. \u00d6rnek vermek istersek bu bakteri \u201cStreptococcus pneumoniae\u201d diyebiliriz. Pn\u00f6moni hemodiyaliz hastalar\u0131n \u00f6l\u00fcm sebepleri aras\u0131nda bulunur. Bir di\u011fer ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 olarak da t\u00fcberk\u00fclozu ele almam\u0131z gereklidir. E\u011fer akci\u011fer filmi varsa \u00f6ks\u00fcr\u00fck, balgam, metastatik kalsifikasyon, hipervolemi, plevral s\u0131v\u0131 vb. di\u011fer dikkatimizi celb eden belirtiler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Tedavi genelde etken sebebe y\u00f6nelik olup genel anlamda parenteral olmal\u0131d\u0131r. 10-14 g\u00fcn aras\u0131 bir zaman dilimi i\u00e7inde tedaviye cevap al\u0131nmaktad\u0131r. Cevap al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 durumda ampirik olarak hemen antibiyotik kombinasyonu olu\u015fturularak tedaviye ba\u015flan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n c-Cerrahi Alanda Bula\u015fan Enfeksiyonlar:<\/strong><\/p>\n Cerrahi alanda geli\u015fim g\u00f6steren enfeksiyonlar, ameliyat i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fip hastan\u0131n kendi floras\u0131ndan kaynakl\u0131 sebepler aras\u0131nda yer al\u0131rken y\u00fczdelik oran olarak %38\u2019ini olu\u015fturur. Bunun %67\u2019si ensizyonel kaynakl\u0131, %33\u2019\u00fc ise organ yahut bo\u015fluk enfeksiyonu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n d-\u00dcriner Sistem Bozuklar\u0131ndan Kaynaklanan Enfeksiyonlar:<\/strong><\/p>\n \u00dcriner sistem bozukluklar\u0131, doktorlar\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 hastane enfeksiyon sebebidir. Kad\u0131nlarda \u00fcriner sistem enfeksiyonu ile kar\u015f\u0131la\u015fma oran\u0131 %10-35 aras\u0131ndad\u0131r ve bir kez hayatlar\u0131n\u0131n herhangi bir d\u00f6neminde bu enfeksiyonla kar\u015f\u0131la\u015fan kad\u0131nlar\u0131n\u0131n %50\u2019sinde yinelenmektedir. Ya\u015fl\u0131 kad\u0131n n\u00fcfusunda ise bakteri\u00fcri prevelans\u0131 %10-15 aras\u0131ndad\u0131r. Gebelikte bu enfeksiyon (aseptomatik) oran\u0131 ise %2-5 aras\u0131nda kendini g\u00f6stermektedir. Erkekler \u00fcriner sistem enfeksiyonlar\u0131nda kad\u0131nlara nazaran daha \u015fansl\u0131d\u0131rlar. 1-50 ya\u015f aras\u0131 erkeklerde \u00fcriner sistem enfeksiyonlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 %1\u2019in alt\u0131nda seyretmektedir. Sondaya ba\u011fl\u0131 olarak yat\u0131\u015f g\u00f6steren hastalarda ise (genellikle yo\u011fun bak\u0131m \u00fcniteleri) kad\u0131n erkek diye ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n iki cinste de paralel bir enfeksiyon kapma oran\u0131 saptanmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Enfeksiyon Olu\u015fumuna Dolayl\u0131 veya Do\u011frudan Sebep Olan Mikroorganizmalar<\/strong><\/p>\n Enfeksiyonlar, v\u00fccudumuza farkl\u0131 yollarla bula\u015f\u0131p, etkisini g\u00f6steren mikroorganizmalardan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu mikroorganizmalar bakteri, parazit, vir\u00fcs veya mantar \u00e7e\u015fitleri olabilir. Birka\u00e7 \u00f6rnek vermek gerekirse; E. coli, Koag\u00fclaz Negatif olan Stafilakok, Klebsiella mantar\u0131, Maya mantar\u0131, S. aureus, P. aeruginosa, Entereococcus t\u00fcrleri, Acinetobacter t\u00fcrleri, Enterobacter t\u00fcrleri, Serratiara t\u00fcrleri, Corynebacterium t\u00fcrleri, Proteus t\u00fcrleri, Candida spp, Pseudomonas spp…<\/p>\n Bulunma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve tedavide g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiminden kaynaklanan sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak hastane enfeksiyonu dedi\u011fimizde genellikle bakteriyolojik enfeksiyonlar akla gelmektedir. Bu do\u011frultuda tedavi y\u00f6ntemleri ve s\u00fcre\u00e7leri de bakteriyolojik enfeksiyonlar \u00fczerinden geli\u015fim g\u00f6stermektedir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Hastane Enfeksiyonlar\u0131n\u0131n Nedenleri Nelerdir?<\/strong><\/p>\n Enfeksiyonlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kma sebepleri \u00e7e\u015fitli olmakla beraber genel anlamda \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini etkileyen fakt\u00f6rler aras\u0131nda hastan\u0131n ya\u015f\u0131, hastaneye getirilme sebebi, \u00f6nceden ge\u00e7irdi\u011fi hastal\u0131klar ya da devam eden hastal\u0131\u011f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin zay\u0131flamas\u0131na ve direncine olumsuz etki g\u00f6stermektedir. Hastanede uygulanan tedavi giri\u015fimleri de bir etki sebebidir. \u00d6zellikle cerrahi ameliyat i\u015flemleri ya da direkt v\u00fccuda uygulanan y\u00f6ntemler, \u00fcretral enjeksiyon i\u015flemleri, kateterizasyon i\u015flemleri, ellerin temizli\u011fi, t\u0131bbi ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin sterilizasyonlar\u0131, yara temizli\u011finin dikkatli ve do\u011fru olmamas\u0131, ent\u00fcbasyon gibi farkl\u0131 uygulamalar enfeksiyona sebep olabilmektedir.<\/p>\n Temizlik kurallar\u0131 da bir di\u011fer etkendir. Hastanenin temizli\u011fi, alet ve ara\u00e7lar\u0131n dezenfektan ve sterilizasyonu, hastane personellerinin mutfak alan\u0131 ve \u00e7ama\u015f\u0131rhane gibi temizli\u011fine \u00f6nem g\u00f6sterilmesi gereken yerler ile hastan\u0131n ve hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n el, v\u00fccut, k\u0131yafet temizli\u011fine yeteri kadar dikkat edilmemesi enfeksiyon sebepleri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Hastanelerdeki veya yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitelerindeki hasta yo\u011funlu\u011funa nazaran personel yetersizli\u011fi de etkenler i\u00e7erisinde yer alabilmektedir. Temizlik i\u015flemleri ve uygulamalar\u0131, hasta bak\u0131mlar\u0131 ve temizli\u011fine ayr\u0131lan personel say\u0131s\u0131 veya t\u0131bbi malzemelerin yeterli miktarda temin edilememesi gibi hastanenin fiziki \u015fartlar\u0131, tesisat\u0131 ve uygun ko\u015fullara sahip olmamas\u0131 enfeksiyon olu\u015fturma sebepleri i\u00e7erisindedir. Bir mikroorganizman\u0131n enfeksiyon olu\u015fturmas\u0131 ve bunun hastane ortam\u0131nda yay\u0131l\u0131m g\u00f6stermesi, enfeksiyonun kayna\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak hastan\u0131n, hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n veya sa\u011fl\u0131k personelinin ender g\u00f6r\u00fclse de var olan hasta ziyaret\u00e7ilerinin kendi b\u00fcnyelerine ait canl\u0131 doku floralar\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 gibi kullan\u0131lan t\u0131bbi gere\u00e7lerden de bula\u015fma riski, yo\u011fun antibiyotik kullan\u0131ma ba\u011fl\u0131 olarak hasta duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kanserojen ve y\u00fcksek d\u00fczeyde a\u011f\u0131r ila\u00e7 kullan\u0131mlar\u0131ndan do\u011fan riskin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine verdi\u011fi bask\u0131lama, hasta ya\u015f\u0131, \u00e7evre kaynakl\u0131 yay\u0131lmalar, temas hali, kullan\u0131lan malzemelerin ortak olma durumu, solunum yollar\u0131 ve hava yollar\u0131 ile enfeksiyon yay\u0131lmas\u0131 kendisini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Enfeksiyon \u0130zlenimleri<\/strong><\/p>\n Bir enfeksiyonun izlenimine; kay\u0131t yap\u0131l\u0131\u015f\u0131, ba\u015flang\u0131c\u0131, geli\u015fimi, yay\u0131l\u0131m\u0131, dura\u011fan safhas\u0131, tedavi y\u00f6ntemleri, kullan\u0131lan ila\u00e7lar veya antibiyotik tedavileri gibi s\u00fcre\u00e7leri kapsayan sisteme S\u00fcrveyans Sistemi denilmektedir. \u201cBir hastanede s\u00fcrekli, sistematik ve aktif olarak, bir hastal\u0131kla ve bu hastal\u0131\u011f\u0131n olu\u015fma riskini artt\u0131ran veya azaltan ko\u015fullarla ilgili verilerin sistematik olarak toplanmas\u0131, biriktirilmesi ve zaman i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan hastane enfeksiyon say\u0131lar\u0131n\u0131n tespit edilerek gerekli ki\u015filere ve birimlere h\u0131zla geri bildirimini sa\u011flamak \u00fczere verilerin de\u011ferlendirilmesi s\u00fcrecidir.\u201d diye t\u0131bbi literat\u00fcrde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u00d6nemi<\/strong><\/p>\n Hastane enfeksiyonlar\u0131, elbette ki her a\u00e7\u0131dan bir \u00fclke ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ekonomik etkileri sebebiyle de \u00f6nemlidir. Burada hastaya uygulanan tedavi ve yat\u0131\u015f maliyetlerinin yan\u0131s\u0131ra, i\u015fg\u00fcc\u00fc kayb\u0131n\u0131n ve hastal\u0131\u011f\u0131n, gerek di\u011fer hastalara gerekse de sa\u011fl\u0131k personellerine bula\u015f riski de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. \u0130leri safhalarda ise \u00f6zellikle ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f olan ki\u015filer veya hastalar ile AIDS hastalar\u0131, yeni do\u011fan bebekler, kanser hastalar\u0131 veya ya\u015fl\u0131 hastalar\u0131n \u00f6l\u00fcm riski do\u011fmaktad\u0131r. Farkl\u0131 \u00fclkelerin s\u00fcrveyans verileri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lar elbette ki dikkate de\u011ferdir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (WHO) verilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tablo, hastanede tedavi g\u00f6ren her on hastadan birinde hastane enfeksiyonunun varl\u0131\u011f\u0131na rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda yatan hasta say\u0131lar\u0131 baz al\u0131narak yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada hastalar\u0131n %5-6\u2019s\u0131nda hastane enfeksiyonu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ve bir y\u0131l i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fclen toplam vaka say\u0131s\u0131 2,1 milyondur. Enfeksiyona ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131 ise 90.000\u2019dir. \u0130ngiltere\u2019de ise bu vakalar ABD\u2019dekine yak\u0131n d\u00fczeylerde seyretmektedir. Y\u0131l i\u00e7erisinde 100.000 hastane enfeksiyonu vakas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r ve \u00f6l\u00fcmlerin %1\u2019nin (5.000) do\u011frudan, %3\u2019\u00fcn ise dolayl\u0131 yoldan hastane enfeksiyonu ile alakal\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. \u00dclkemizde de bu durum b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Verilerin yeterli d\u00fczeyde olamay\u0131\u015f\u0131 ile birlikte \u00f6l\u00fcmlerin %5-15 gibi bir oran\u0131n\u0131n hastane enfeksiyonundan kaynakland\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Maliyet<\/strong><\/p>\n Hastane enfeksiyonlar\u0131, a\u011f\u0131r veya hafif hastal\u0131klarla birlikte as\u0131l enfeksiyondan kaynakl\u0131 tedavi s\u00fcrecinin uzamas\u0131na, tedavi y\u00f6ntemlerinin de\u011fi\u015fimini yahut tan\u0131 i\u015flemlerini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ortaya \u00e7\u0131kan maliyetin fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek ise \u00fclkenin sosyo-ekonomik g\u00fcc\u00fcne, hastane kapasitesinin veya hastane ekipmanlar\u0131n\u0131n yeterlili\u011fine, personel say\u0131s\u0131na, tan\u0131 ve tedavi s\u00fcresi ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Bu maliyetlerin ilk etkeni hastanede kalma s\u00fcresidir (2 ile 8 g\u00fcn). Di\u011fer ikinci etken ise antibiyotik kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Bunlara ek ilave maliyet tablosu da di\u011fer tedavilerin tetkik unsurlar\u0131d\u0131r. Dikkatlerden ka\u00e7mayan bir di\u011fer maliyet de personel hizmeti maliyetidir. \u0130\u015f g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda \u00fclkeye ve topluma a\u011f\u0131r bir bilan\u00e7o y\u00fcklemektedir. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde bir y\u0131l i\u00e7erisinde 2 milyondan fazla insan hastane enfeksiyonlar\u0131na maruz kalmakta ve 1992 y\u0131l\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclen mali tablolarda, bu rakam\u0131n 4-5 milyar Amerikan dolar\u0131ndan daha fazla maliyete sebep oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130ngiltere\u2019de ise bu maliyetin 1 milyar Paund oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizde bulunan Hacettepe \u00dcniversitesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma sonucunda enfeksiyona maruz kalan hastalar\u0131n hastanede yat\u0131\u015f s\u00fcrelerinin 20 g\u00fcnden daha fazla olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hasta ba\u015f\u0131na maliyetin ise 1,582 Amerikan dolar\u0131 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Yap\u0131lan bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada ise iki farkl\u0131 hastanenin enfeksiyon sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; Sivas Cumhuriyet \u00dcniversitesi Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi\u2019nde vaka say\u0131s\u0131 ba\u015f\u0131na harcanan maliyet 1.304 ABD Dolar\u0131 iken, Hacettepe \u00dcniversitesi Hastanesi\u2019nde vaka say\u0131s\u0131 ba\u015f\u0131na harcanan maliyet ise 2.280 ABD Dolar\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Enfeksiyonun Getirdi\u011fi Sorumluluk ve Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler <\/strong><\/p>\n Hastanede edinilen enfeksiyonlar\u0131n sebepleri farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de olu\u015fan baz\u0131 komplike durumlar neticesinde g\u00f6r\u00fclen enfeksiyonlar\u0131n genellikle \u00e7al\u0131\u015fan personellerin dikkatsizli\u011fi veya uygulanan hatal\u0131 tedavi y\u00f6ntemleri sebebiyle oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ama ortaya \u00e7\u0131kan enfeksiyonlar\u0131n sebepleri kesinlik kazanmam\u0131\u015ft\u0131r, hatta baz\u0131 \u00f6l\u00fcm sebeplerinin enfeksiyondan kaynakl\u0131 m\u0131 yoksa ba\u015fka bir nedenden mi ileri geldi\u011fi netlik kazanamamaktad\u0131r. Bunun sebebi ise hastane y\u00f6netiminin ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hastane enfeksiyonunu gizlemek istemesi, hastanede s\u00fcrveyans sisteminin do\u011fru \u015fekilde uygulanmamas\u0131, hasta veya yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u015fikayette bulunmamas\u0131, halk\u0131m\u0131z\u0131n otopsiye yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n so\u011fuk olmas\u0131, otopsi yap\u0131l\u0131rken idare i\u015flemlerinin veya otopsi i\u015flemlerinin hatal\u0131 olmas\u0131, vb. sebepler say\u0131labilir. B\u00fct\u00fcn bu veriler g\u00f6steriyor ki hastane kay\u0131tlar\u0131n\u0131n saklanmas\u0131 veyahut verileri kay\u0131t alt\u0131na alma konusunda uygulanan mevzuatlardaki farkl\u0131l\u0131klar, olumsuzluklara yok a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Enfeksiyon \u00d6nlenebilir mi? <\/strong><\/p>\n Hastane enfeksiyonlar\u0131 tam anlam\u0131yla %100 \u00f6nlenememekte ama belirli d\u00fczeylerde azalt\u0131labilmekte ve kontrol alt\u0131na al\u0131nabilmektedir. En donan\u0131ml\u0131 hastanelerde bile bu d\u00fczey s\u0131f\u0131ra getirilememektedir. Fakat \u00e7ok basit bir y\u00f6ntem olan el y\u0131kama ile bu oran %30\u2019a kadar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp azalt\u0131labilir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki hastane enfeksiyonu oran\u0131n\u0131n el y\u0131kama y\u00f6ntemi ile %40 gibi bir d\u00fczeye \u00e7ekilece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bir \u00fclkenin, hastane enfeksiyonlar\u0131 gibi ciddi bir olay\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na verdi\u011fi ehemmiyet, o \u00fclkenin ekonomik, sosyal, psikolojik, toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fimine ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin \u00fcst seviyelerde olu\u015funa ba\u011fl\u0131 bulunmaktad\u0131r. Enfeksiyon \u00f6nleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n temelini ilk olarak sistemli bir \u015fekilde yap\u0131lan s\u00fcrveyans \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, el hijyeni, sterilizasyon, dezenfeksiyon ve t\u0131bbi alan\u0131n ve uygulama alanlar\u0131n\u0131n (yo\u011fun bak\u0131m vb.) temizli\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r. Hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinde kullan\u0131lan y\u00f6ntemler y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara dayand\u0131r\u0131larak s\u00fcrekli g\u00fcncellenmekte ve \u00f6nemi vurgulanmaktad\u0131r. Bu \u00f6nlemlerin ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n hepsinin sistemli ve \u00e7evreleyici bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcnleme sa\u011flayamamas\u0131 hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n D\u00fcnyada Enfeksiyonlar\u0131n \u0130\u00e7in Yap\u0131lan \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\n D\u00fcnyada ilk olarak hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n resmile\u015fmesi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131 1950\u2019li y\u0131llarda ABD\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan bir bakteri yay\u0131l\u0131\u015f\u0131yla kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te her hastanede Enfeksiyon Kontrol Komiteleri (EKK) kurulmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve 1958 y\u0131l\u0131nda yine Amerikan Hastane Derne\u011fi her hastane i\u00e7in bir komite kurulmas\u0131n\u0131 ve bu \u015fekilde hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck seviyelere indirilmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131klayarak iyile\u015ftirme s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. CDC (Center for Diseases Control and Prevention – ABD Hastal\u0131klar\u0131 \u00d6nleme ve Kontrol Merkezi) taraf\u0131ndan 1970 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde \u201cUlusal Nozokomiyal Enfeksiyon S\u00fcrveyans Sistemi\u201d (NNIS) kurularak enfeksiyonlar\u0131n s\u00fcrveyans\u0131nda %30 oran\u0131nda bir azalma ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Birden \u00e7ok \u00fclkede hastane enfeksiyonlar\u0131ndan kaynaklanan sorunlar nedeniyle dernekler kurulmu\u015ftur. \u00dclkemizde de faaliyet g\u00f6steren bu gibi dernekler vard\u0131r. \u00d6te yandan bu derneklerin birle\u015fmesiyle enfeksiyonlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla 55 \u00fclkeden 66 sivil toplum kurulu\u015fu ile Uluslararas\u0131 Enfeksiyon Kontrol\u00fc Federasyonu (IFIC) 1987 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur ve \u00fclkemizden de bu federasyona 2 dernek \u00fcyedir. \u0130ngiltere ve ABD gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 (WHO, CDC, IFIC vb.) hastane enfeksiyonlar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da \u00f6nlemler, prosed\u00fcrler ve \u00e7e\u015fitli uygulamalar geli\u015ftirip k\u0131lavuzlar yay\u0131nlayarak d\u00fcnyadaki enfeksiyon yay\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine destek sa\u011flamaktad\u0131rlar.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde Enfeksiyonlar \u0130\u00e7in Yap\u0131lan \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/strong><\/p>\n \u00dclkemizde 1970 y\u0131l\u0131ndan sonra enfeksiyonlar i\u00e7in yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve yay\u0131nlar artm\u0131\u015f, son y\u0131llarda da bu ara\u015ft\u0131rmalar h\u0131z ve ilerleme kaydetmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de enfeksiyon ile ilgili ilk yasal d\u00fczenlemeler \u201cTababet Uzmanl\u0131k Y\u00f6netmeli\u011fi (22\/05\/1974 tarihli 14893 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete)\u201d ve \u201cYatakl\u0131 Tedavi Kurumlar\u0131 \u0130\u015fletme Y\u00f6netmeli\u011fi\u201dyle (13\/01\/1983 tarihli 17927 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete) yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra y\u00f6netmelikte de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak 05\/05\/2005 tarihli 25806 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede yay\u0131mlanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Tababet Uzmanl\u0131k y\u00f6netmeli\u011finde belirtilen y\u00f6ntemler i\u00e7erisinde bir enfeksiyon komitesinin olu\u015fturulmas\u0131, faaliyet raporlar\u0131 ve komiteyi kimlerin olu\u015fturaca\u011f\u0131na dair t\u00fcz\u00fck yer almaktad\u0131r. Yatakl\u0131 Tedavi Kurumlar\u0131 \u0130\u015fletme Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nde belirlenen kriterler ise, yo\u011fun bak\u0131m \u00fcniteleri, ameliyathaneler, sterilizasyon \u00fcniteleri, reanimasyon gibi kontrol \u00f6nlemlerine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar belirtilmi\u015ftir. \u00dclkemizde ilk kontrol komitesi Prof. Dr. H.E. Akal\u0131n taraf\u0131ndan 1984 senesinde Hacettepe \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi\u2019nde akabinde ise Prof. Dr. E. T. \u00c7etin \u00f6nderli\u011finde \u0130stanbul \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesinde 1985 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. Daha sonra \u00fcniversite ve \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131ndaki kurum ve hastanelerin faaliyetleriyle 1989 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00e7al\u0131\u015fmalar h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizdeki hastanelerde olu\u015fturulan komitelerin elde etti\u011fi verileri ulusal veri olarak ortaya koyabilmek i\u00e7in Refik Saydam H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Merkezi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cUlusal Hastane Enfeksiyonlar\u0131 S\u00fcrveyans Sistemi\u201d yaz\u0131l\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve 2007 senesinde ulusal seviyede kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerdeki 129\u2019u Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 hastanesi, 19\u2019u \u00f6zel hastane, 17\u2019si \u00fcniversite hastanesi, 1 tanesi de Milli Savunma Hastanesi olmak \u00fczere toplamda 166 yatakl\u0131 hastane bu olu\u015fturulan yaz\u0131l\u0131m\u0131 kullanmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de hastane enfeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nemi y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e artmaktad\u0131r. S\u00fcrveyans sistemini etkili kullanan her merkezin kendisine ait hastane floras\u0131n\u0131 olu\u015fturan mikroorganizmalar\u0131 tespit edebilmesi, diren\u00e7 paternlerinin ve enfeksiyonun olu\u015fturdu\u011fu da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n belirlenmesi, do\u011fru antibiyotik tedavisinin uygulanmas\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ana hedef olarak kararla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Kaynak\u00e7a:<\/strong><\/p>\n 7.Association for Professionals in Infection Control and Epidemiology, Inc. Infectiol Control and Applied Epidemiology: Principles and Practice Mosby, St Louis, 1996.<\/p>\n 8.https:\/\/www.florence.com.tr\/saglikli-yasam\/Detay\/hastane-enfeksiyonlari-ne-demektir<\/a><\/p>\n 14.Hastane_Enfeksiyonlari_Sikligi_ve_Risk_F.pdf\/ Gaziosmanpa\u015fa \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi, \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Anabilim Dal\u0131, Tokat, T\u00fcrkiye<\/p>\n Yazar: Zeynep Salg\u0131n<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 189. Say\u0131, Haziran 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hastane enfeksiyonu, \u00f6zetle hastanede edinilen enfeksiyonlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne denilse de 11.05.2005 tarihli Resmi Gazetede yay\u0131mlanan a\u00e7\u0131klamada Yatakl\u0131 Tedavi Kurumlar\u0131 Enfeksiyon Kontrol Y\u00f6netmeli\u011finde \u201cyatakl\u0131 tedavi kurumlar\u0131nda sa\u011fl\u0131k hizmetleri ile ili\u015fkili olarak geli\u015fen…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"ppma_author":[14],"class_list":["post-957","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fikir","author-admin","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n\n
\n
\n