R\u00fcya ilmi Hz. Adem’den (as) beri var olan bir ilimdir. Her devir de d\u00fc\u015f\u00fcnce adamlar\u0131 r\u00fcya ilmine dair ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f ve u\u00e7suz bucaks\u0131z bir ilim oldu\u011funu hayretle m\u00fc\u015fahede etmi\u015flerdir. Do\u011fu’da \u0130slam alimleri r\u00fcyaya ruhi bir mevzu olarak bakarken, Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ise r\u00fcyay\u0131 \u015fuuralt\u0131na yans\u0131yan \u015feyler olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Fakat Do\u011fu ve Bat\u0131 alimleri hi\u00e7bir r\u00fcyan\u0131n gereksiz ve sebebsiz olmad\u0131\u011f\u0131nda hemfikir olmu\u015flard\u0131r. Carl Gustav Jung, “R\u00fcya bir anlam i\u00e7erir” der. Freud, “Her r\u00fcyan\u0131n bir amac\u0131 vard\u0131r” der. Eb\u00fb Bekir Kel\u00e2b\u00e2z\u00ee, \u201cM\u00fcmin i\u00e7in \u00f6nemli bir bilgi yolu ve kayna\u011f\u0131d\u0131r\u201d der. Gazali, \u201cR\u00fcya, lehv-i mahfuz ile insan kalbinin aralar\u0131nda perde bulunan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iki ayanad\u0131r ve Allah\u2019\u0131n sanat\u0131n\u0131n acayipliklerinden, insan\u0131n f\u0131trat\u0131n\u0131n garaibliklerindendir\u201d der. \u0130bn Haldun \u201cGaibden insana aksedilen bilgilerdir\u201d der. \u0130bn Kesir, \u201cR\u00fcya, led\u00fcnn\u00ee bir remzdir\u201d der. \u0130brahim Hakk\u0131, \u201cBirtak\u0131m bilgi edinme yoludur. \u0130nsan ger\u00e7ek r\u00fcya yoluyla d\u00fcnya ve ahiret ile alakal\u0131 bilgiler alabilir\u201d der. Salih Mirzabeyo\u011flu da hi\u00e7bir r\u00fcyan\u0131n daima halis ve bo\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir \u201cR\u00fcya, kendine hitap edilendir\u201d der. (1)<\/p>\n
R\u00fcyalar \u015fuurla da do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Her karakter ve al\u0131\u015fkanl\u0131k da r\u00fcyaya sirayet eder. Ger\u00e7ek hayatta h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapman\u0131n g\u00fcnah oldu\u011funun \u015fuurunda olan bir kimse, r\u00fcyas\u0131nda da h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcnah oldu\u011funu bilir. \u015euuralt\u0131 r\u00fcyada ona g\u00f6re \u015fekillenir. R\u00fcyan\u0131n k\u00fclt\u00fcrle de ilgisi vard\u0131r. Her millet kendi toplumunun al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re r\u00fcya g\u00f6r\u00fcr. R\u00fcya insan\u0131n kendisidir. R\u00fcya insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda olanlar\u0131n bir yans\u0131mas\u0131, bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Hi\u00e7bir r\u00fcya bo\u015f de\u011fildir. Her \u015feyin Allah’tan olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan do\u011fru olmakla beraber o da hisse ve idrake g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Razi’ye g\u00f6re r\u00fcya, metafizik aleme a\u00e7\u0131lan kap\u0131d\u0131r. (Mefatihu’l-Gayb). Freud’a g\u00f6reyse r\u00fcya ki\u015finin psikolojik durumuyla uyum i\u00e7indedir ve psikolojik durumumuz bizim psi\u015fik ge\u00e7mi\u015fimizin bir sonucudur.<\/p>\n
Jung, Elgan Da\u011f\u0131’n\u0131n eteklerinde bir kabile \u015fefinin \u015fu ilgin\u00e7 c\u00fcmlelerine \u015fahit olur: \u201c\u0130ngilizler topraklar\u0131m\u0131za geldiklerinden beri art\u0131k r\u00fcya g\u00f6rm\u00fcyoruz. \u0130ngilizler sava\u015f, hastal\u0131klar ve nerede ya\u015famam\u0131z gerekti\u011fi konular\u0131nda her \u015feyi biliyor.\u201d Jung bu y\u00fczden r\u00fcyalar\u0131n bilinmeyenin sesi oldu\u011funu s\u00f6yler. (2) R\u00fcyas\u0131n\u0131 kaybeden y\u00f6n\u00fcn\u00fc de kaybeder. Baz\u0131 topluluklar r\u00fcyalar\u0131na g\u00f6re hayatlar\u0131n\u0131 idame ederler. R\u00fcya onlar\u0131n rehberidir. \u2018\u0130lkel\u2019 kabileler, ne yapmalar\u0131 gerekti\u011fini b\u00e2t\u0131nen \u00f6\u011frenirlerken i\u015fgal sonras\u0131 art\u0131k yapacaklar\u0131 i\u015fgalciler taraf\u0131ndan zahiren bildirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r ve art\u0131k r\u00fcya g\u00f6remez olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
R\u00fcya ruhun bir g\u00f6stergesi, ruhtan bir payd\u0131r. Kabileler bunun \u015fuurunda hareket etmi\u015flerdir. R\u00fcyan\u0131n bir rehber olu\u015funa misal olarak; Afrikal\u0131 bir zenci bir keresinde r\u00fcyas\u0131nda d\u00fc\u015fmanlar\u0131n kendisini tutsak etti\u011fini ve diri diri yakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Ertesi g\u00fcn adam akrabalar\u0131n\u0131 toplad\u0131 ve onu yakmalar\u0131n\u0131 istedi. Akrabalar\u0131 adam\u0131n ayaklar\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131p ate\u015fe koydular. Do\u011fal olarak k\u00f6t\u00fc \u015fekilde sakatland\u0131 fakat d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan da kurtuldu. (3)<\/p>\n
R\u00fcyalar\u0131n\u0131 do\u011fru tabir eden \u2018ilkel\u2019 topluluklar, nerede ve nas\u0131l hareket etmeleri gerekti\u011fini de iyi derecede bilen insanlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc r\u00fcya tabir etmek de istidad gerektiren ve uzun s\u00fcre u\u011fra\u015f gerektiren bir ilimdir. Haliyle insan\u0131n hislerini kaybetmemesiyle, ruhunun temizli\u011fiyle, insan kalabilmesiyle alakal\u0131d\u0131r. Bahsetti\u011fimiz kabileler temiz, insani anlamda bozulmam\u0131\u015f, hisleri kaybolmam\u0131\u015f insanlard\u0131r.<\/p>\n
\u2018\u0130lkel\u2019 topluluklarda temiz insanlar\u0131n r\u00fcyalar\u0131 do\u011fru tabir etmelerinin yan\u0131 s\u0131ra \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda da r\u00fcya tabircileri \u0130slam alimlerinin b\u00fcy\u00fcklerinden olmu\u015ftur. R\u00fcya tabiri mevzuunda bir\u00e7ok ahlak\u00ee ve ilm\u00ee vas\u0131flar aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
M\u00fctefekkir Salih Mirzabeyo\u011flu r\u00fcya tabirini i\u015ftikak ve ebced ilmiyle tabir ederek terkib yaparak hakikatten k\u0131v\u0131lc\u0131mlar sunmu\u015ftur. \u00d6l\u00fcm Odas\u0131 eserlerinde de cifr, ebced ve i\u015ftikak ilminden yola \u00e7\u0131karak r\u00fcyalar\u0131n\u0131 manaland\u0131r\u0131yor, “mutlak fikrin \u00f6l\u00e7\u00fclerine nisbetle kader s\u0131rr\u0131n\u0131 kurcal\u0131yor ve fikir buudunu i\u015fliyor.” Bu sebeble Mirzabeyo\u011flu “Benim usul\u00fcm, fikirden ebced – ebcedten fikir do\u011fumu ve i\u015ftikakt\u0131r” demi\u015ftir. (4) Ebced: say\u0131lar, kelime tevafuklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren, ba\u011f ve h\u00fck\u00fcm Allah’\u0131n varl\u0131ktaki s\u0131rlar\u0131ndan biridir. Ebced, yepyeni hakikatlerin bulunmas\u0131na vesiledir. (5) Buna g\u00f6re, bilinenler yoluyla bilinmeyenleri ke\u015fif esast\u0131r. Yani tombaladan ne \u00e7\u0131kar hesab\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ebced tevafuku olmaz. (6) Veliler ilmi olan harfler ilmi, varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131 \u00fczerinde bu yoldan bir \u00f6rt\u00fc olmas\u0131 ve onlar\u0131n yolundan gayb\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 arama i\u015fi iken kalb yolundan bir vas\u0131ta-bu yolla olan\u0131 g\u00f6sterir. (7) Nitekim \u0130mam Gazali de r\u00fcyan\u0131n hakikatinde s\u00f6z s\u00f6ylemek i\u00e7in m\u00fcka\u015fefe ilminin inceliklerini bilmek gerekti\u011fini s\u00f6yler. (8)<\/p>\n
Hadiste “R\u00fcyas\u0131 en do\u011fru olan\u0131n\u0131z, en do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olan\u0131n\u0131zd\u0131r” diye buyurulmu\u015ftur. Salih Mirzabeyo\u011flu, \u00f6z\u00fc s\u00f6z\u00fc bir olmakla birlikte r\u00fcya ilminde de alimdir. Nitekim r\u00fcya vahiyden bir c\u00fczd\u00fcr. R\u00fcya ile amel edilemez denilir fakat bu r\u00fcya ilmini bilmeden hareket edenler i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015ftir. Bu ilmin erbab\u0131 r\u00fcya ile amel edebilir.<\/p>\n
“Bilal ezan\u0131 nas\u0131l okuyorsa, r\u00fcyada \u00f6yle g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm!” Vahiy ilham ve bedahet davas\u0131n\u0131, Allah’tan gelen ve Allah’a d\u00f6nen insan\u0131n kaderinin hass\u0131nda b\u00fct\u00fcnleyen mana, “ezan” bahsinde g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Bu mevzuda bir din b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tefsiri \u015fudur: Allah ezan\u0131 vahiy yolundan Peygamberine bildirmeyip sahabilerine r\u00fcyada malum etmekle, baz\u0131 halleri \u00fcmmete do\u011frudan do\u011fruya tecelli ettirerek, b\u00fct\u00fcn din \u00f6l\u00e7\u00fclerinin hak oldu\u011funa dair delil vermi\u015f ve itikatlar\u0131n\u0131 kuvvetlendirmi\u015ftir.” (9)<\/p>\n
Allah Resul\u00fc de r\u00fcyalar\u0131 \u00f6nemsemi\u015f ve sahih olanlar\u0131 N\u00fcb\u00fcvvetten bir par\u00e7a saym\u0131\u015f, bunun i\u00e7in de “Sahih bir kimsenin g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fu sad\u0131k r\u00fcya, Peygamberli\u011fin k\u0131rk alt\u0131da biridir” buyurmu\u015ftur.<\/p>\n
M\u00fctefekkir Mirzabeyo\u011flu’nun r\u00fcyalar\u0131 ele al\u0131\u015f usul\u00fc olarak bir misal g\u00f6sterelim:<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM – Levha: 4 Kas\u0131m 2010\u2026 Kumandan \u00f6lm\u00fc\u015f; koyu bir bezle sar\u0131lm\u0131\u015f, tabut oda gibi bir yerde, yere koyulmu\u015f. Orada 5-6 ki\u015fi, anneleri ve babalar\u0131yla beraber\u2026 Anneleri, \u201cbizi yaln\u0131z b\u0131rakmad\u0131n!\u201d dercesine, ba\u015f\u0131m\u0131 ok\u015fuyorlar. \u00dcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir hava yok, sanki tabi\u00ee bir h\u00e2dise kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Kar\u0131\u015f\u0131k duygular i\u00e7indeyim\u2026 Mezarl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczere tabut omuzlar\u0131m\u0131zda; arkada iki ki\u015fi var, ben ortan\u0131n alt taraf\u0131ndan omuzluyorum ama, a\u011f\u0131rl\u0131k beni zorluyor. Tabutun \u00f6n kollar\u0131nda kimse yok, d\u00fc\u015f\u00fcrebiliriz diye korkuyorum. \u00d6nde 2-3 ki\u015fi y\u00fcr\u00fcyor, biri ko\u011fu\u015f arkada\u015f\u0131m Soner \u00c7oban; ona, \u201ctabutun \u00f6n\u00fcnden tutun!\u201d diye sesleniyorum. Bo\u015f y\u00fcr\u00fcmemesini, hem de ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kadar sevab kazanaca\u011f\u0131n\u0131 vesaire s\u00f6yl\u00fcyorum. (\u00d6zer Y\u0131lmaz.)<\/p>\n
Mate: \u00d6ld\u00fc: 441.
\nLeteyya: B\u00fcy\u00fck emir: 441.
\nK\u0131sak\u00fcrek: 441.
\nSalih Mirzabeyo\u011flu: 1441.
\n\u00dcmmet: 441.
\n*
\nTeslis: \u00dc\u00e7leme: 1440= 441.
\nKeraker: Kuzgun. Karga: 441.
\nDahm: \u0130ri, kocaman c\u00fcsseli. (Dahme: Mezar): 1440= 441.<\/p>\n
Fat\u0131r S\u00fbresi, 27. \u00e2yet: (Me\u00e2li: \u2026. G\u00f6rmedin mi, Allah g\u00f6kten bir su indirdi. Biz onunla renkleri ba\u015fka ba\u015fka bir\u00e7ok meyveler \u00e7\u0131kard\u0131k. Da\u011flardan da k\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz, muhtelif renkte yollar, hem de KUZGUN\u00ce-S\u0130YAH yollar yapt\u0131k\u2026 Not: Gurab, \u201ckarga\u201d demektir. B\u00f6yle isimlendirilmesinin sebebi, S\u0130YAH olmas\u0131d\u0131r. Siyah, ululuk rengidir ve karga-kuzgun, K\u00dcLL\u00ce C\u0130S\u0130M\u2019in remzidir. Kur\u2019\u00e2n ve baz\u0131 had\u00eeslerde KARGA, bahsi ge\u00e7en rengi m\u00e2n\u00e2s\u0131nda ge\u00e7er.): 4415.
\n\u015eem\u2019: Nur. I\u015f\u0131k: 415.
\nTehecc\u00fcc: H\u00fcccetle\u015fmek. (\u0130m\u00e2m-\u0131 H\u00fcccet l\u00e2kabl\u0131 Muhammed Mehd\u00ee bin Asker\u00ee Hazretlerini hat\u0131rlay\u0131n\u0131z.): 415.
\nFat\u0131r S\u00fbresi, 27. \u00e2yet: 4415= 3416.
\nKust-\u00fcl Bahr: (Kust otu nevinden bir \u00e7e\u015fit): 416.
\nHevte: Suya gidecek yol. (\u015eeria: Suya giden yol): 416.
\nHey\u2019et: \u015eekil, suret. Birlik te\u015fkil eden \u015fah\u0131slar\u0131n toplulu\u011fu. G\u00f6k ve y\u0131ld\u0131z ilmi. Duru\u015f, vaziyet, keyfiyet. Tabiat, cibilliyet: 416.
\nTecevv\u00fcz: S\u00f6z\u00fc mecaz olarak kullanma: 416.
\n\u0130hticac: Delil, vesika, \u015f\u00e2hid g\u00f6sterme: 416.
\nMe\u015fmul: Kaplanm\u0131\u015f, \u015f\u00fcmullenmi\u015f, etraf\u0131 ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f. Bir \u015feyin i\u00e7inde bulunan: 416.
\nFat\u0131r S\u00fbresi, 27. \u00e2yet: 4415= 2417.
\nNecib Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek: 1417.
\nCiddiyet: A\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k. Ehemmiyet: 417.
\n\u0130htiva: \u0130\u00e7ine almak, i\u00e7inde bulundurmak. \u015e\u00e2mil olmak. Bir \u015feyi toplamak ve korumak: 417.
\nHatay: 417.
\nFat\u0131r S\u00fbresi, 27. \u00e2yet: 4415= 1418.
\nNecib Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek: 1417= 418.
\nMusa Mirzabeyo\u011flu: 1418.
\nM\u00fc\u015fabe: \u00d6lmek, vefat etmek. Uzakla\u015fmak: 418.
\nEdebiyat: 418.
\nVahdet: Teklik. Yaln\u0131zl\u0131k. Birlik: 418.
\nFat\u0131r S\u00fbresi, 27. \u00e2yet: 4415= 419.
\nMusa Mirzabeyo\u011flu: 1418= 419.
\nHayyat: Y\u0131lanlar: 419.
\nHayat: 419.
\nTedehh\u00ee: D\u00e2hile\u015fme: 419.
\nTehedd\u00ee: Do\u011fru yola girme. Hidayetlenme: 419.
\nTe\u2019vib: Tesbih etmek: 419.
\nMe\u2019nu\u015f: Tabuta konulmu\u015f. Hay\u0131r ile yadedilen \u00f6l\u00fc. Yukar\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f: 466.
\n\u00dcstad: (Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek\u2019e yap\u0131\u015f\u0131k s\u0131fat): 466.
\nMehd\u00ee Muhammed Mirzabeyo\u011flu: 1466.
\nN\u00fc\u00fct\u00ee: Gemi kaptan\u0131: 466.
\nNihayet: Son, u\u00e7. \u00c7ok: 466.
\nKetum: S\u0131r saklayan: 466.
\nTun\u00ee: K\u00fclhanbeyi. (\u00dcstad\u0131m\u2019\u0131n bir \u015fiirinden: \u201cYakla\u015ft\u0131m hamamda k\u00fclhan yerine\u201d\u2026 Yevmiye: \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonunda insan, d\u00fcnyan\u0131n yan\u0131k kokusunu, mars\u0131k kokusunu duyuyor): 466.
\nAsb: \u0130m\u00e2me, sar\u0131k. Ba\u011flamak. Sarg\u0131. Sa\u011flam olarak d\u00fcrmek: 162.
\nAsab: Sinir, damar. (Asab\u00ee\u2026 As\u00e2b: Geyik, gazal): 162. (10)<\/p>\n
Jung, bir ki\u015finin r\u00fcyas\u0131n\u0131 tabir etti\u011finde malzeme olarak ge\u00e7mi\u015fi, \u015fuuralt\u0131n\u0131, duygu yo\u011funlu\u011funu, r\u00fcya \u00f6ncesi ya\u015fananlar\u0131, sembolleri kullan\u0131r. Jung ki\u015finin ge\u00e7mi\u015fini ele al\u0131r ve r\u00fcyalar\u0131n bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 olaylar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bir zincirin halkalar\u0131 oldu\u011funu ifade eder. (11)<\/p>\n
Jung da bizdeki gibi ebcedlerle de\u011fil fakat “say\u0131 sembolizmi” diye tabir ettikleri say\u0131sal r\u00fcya yorumlama sistemiyle ger\u00e7ekle\u015ftiriyor r\u00fcya yorumlar\u0131n\u0131. Jung’da ruhi olmaktan ziyade insan\u0131n \u015fuuralt\u0131ndakine dikkat \u00e7ekilir. Jung’da say\u0131 sembolizmi yorumlad\u0131\u011f\u0131 r\u00fcyan\u0131n g\u00f6renle ili\u015fkisi kadard\u0131r. Say\u0131 sembolizmi konusunda Freud, Adler, Stekel, Jung \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015flar ama bunu \u015fuuralt\u0131yla ve ki\u015finin ya\u015fad\u0131klar\u0131yla ili\u015fkilendirerek yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. 80 binin \u00fczerinde r\u00fcya yorumlayan Jung’dan say\u0131sal r\u00fcya yorumlamaya bir misal g\u00f6sterelim:<\/p>\n
“R\u00fcya sahibi sezon biletini kond\u00fckt\u00f6re g\u00f6steriyor. Kond\u00fckt\u00f6r, biletin \u00fcst\u00fcndeki b\u00fcy\u00fck say\u0131ya tepki g\u00f6steriyor. Say\u01312477.<\/p>\n
R\u00fcyan\u0131n analizi sonucunda say\u0131n\u0131n, bu a\u015fk ili\u015fkisinin masraflar\u0131yla ilgili oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki bu durum r\u00fcya sahibinin c\u00f6mert yap\u0131s\u0131na tamamen ayk\u0131r\u0131 bir durumdu. Adam\u0131n bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131, bu ili\u015fkiye kar\u015f\u0131 gelmek i\u00e7in r\u00fcyadan faydalanm\u0131\u015ft\u0131. En a\u015fik\u00e2r yorum, bu say\u0131n\u0131n maddi bir anlam\u0131 ve sebebi oldu\u011fuydu. O ana kadar ili\u015fki i\u00e7inde yap\u0131lan masraf kabaca hesapland\u0131\u011f\u0131nda rakam 2477 franka dayan\u0131yordu: Daha dikkatli bir hesap yap\u0131nca 2387 frank \u00e7\u0131kt\u0131; ki bu da geli\u015fi g\u00fczel bir \u015fekilde sonras\u0131nda say\u0131n\u0131n hastada nas\u0131l serbest \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar yapaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istedim. Bu s\u0131rada ona, r\u00fcyas\u0131ndaki say\u0131 ikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f gibi geldi: 24-77. Belki de bir telefon numaras\u0131yd\u0131. Sonras\u0131nda bu varsay\u0131m\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir sonraki \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m say\u0131n\u0131n, pek \u00e7ok farkl\u0131 say\u0131n\u0131n toplam\u0131 oldu\u011fuydu. Bu s\u0131rada hasta daha \u00f6nce bana annesinin y\u00fcz\u00fcnc\u00fc do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini hat\u0131rlad\u0131; b\u00f6yle bir kutlamay\u0131 en son annesi 65, kendisi de 35 ya\u015f\u0131ndayken yapm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 g\u00fcn do\u011fmu\u015flard\u0131. Bu \u015fekilde \u015fu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 elde etti:<\/p>\n
Do\u011fdu\u011fu g\u00fcn: 26 – II, sevgilisininki 28 – III, kar\u0131s\u0131n\u0131nki 1 – III, annesininki 26 – II, iki \u00e7ocu\u011fununki 29 – IV : 13 – VII, kendi do\u011fumu II – 75, sevgilisininki VII – 85, \u015fu an kendi ya\u015f\u0131 36, sevgilisinin ya\u015f\u0131 25.<\/p>\n
\u015eimdi e\u011fer bu \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m dizisini g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi yazarsak \u015fu rakam\u0131 elde ediyoruz:
\n262, 288, 13, 262, 294, 137, 275, 885, 36, 25=2477.” (12)
\n*
\nMateryalistler ruhu kabul etmedikleri i\u00e7in r\u00fcyalar\u0131 da ruhtan gayr\u0131 as\u0131ls\u0131z olarak addeder. Mirzabeyo\u011flu’na g\u00f6re r\u00fcya, hayali ke\u015ffe mevzu olmak bak\u0131m\u0131nda ruhun ayr\u0131ca isbat\u0131na dairdir. Ruh, uyku halinde gaibler aleminden baz\u0131 mana ve suretleri g\u00f6r\u00fcr; nefs de ruha ili\u015fkisi bak\u0131m\u0131ndan o g\u00f6r\u00fc\u015f ve anlay\u0131\u015fta ruha ortak olur. (13)<\/p>\n
R\u00fcyalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan yo\u011fun \u00f6nyarg\u0131, genelde insan ruhuna son derece az de\u011fer veren bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n belirtilerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. (14) Bu kadar bilimsel imkanlara ra\u011fmen bir gereklilik oldu\u011funu belirtir ve r\u00fcyalar\u0131 dinsel bir fenomen olarak g\u00f6r\u00fcr. R\u00fcya ilmi \u00fczerine ihtisas yapan Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler r\u00fcyay\u0131 her zaman \u015fuuralt\u0131na ba\u011flam\u0131\u015flar ve ruhi olmas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayamam\u0131\u015flar yahut bu kavrama \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki gibi bakamad\u0131klar\u0131ndan psi\u015fik olarak adland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Sadece i\u00e7lerinde Jung biraz daha yakla\u015fm\u0131\u015f ve dinsel fenomen oldu\u011funu belirterek, kendi sesimizden ziyade bizi y\u00fccelten bir unsur oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Eric Fromm, “r\u00fcyalar en derin ve en y\u00fcce g\u00fc\u00e7lerimizin yans\u0131mas\u0131d\u0131r” derken ruhu kastetmi\u015f olabilir fakat hi\u00e7biri de r\u00fcyalar\u0131n anlams\u0131z ve gereksiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememi\u015ftir. Bu y\u00fczden Fromm “ruhumuzun her faaliyetinin do\u011frudan do\u011fruya r\u00fcyalar\u0131m\u0131za yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum” der.<\/p>\n
Fromm’a g\u00f6re r\u00fcyalar ilkel insanlarda bir anlam ifade ederken, yava\u015f yava\u015f anlams\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 her y\u00f6nden gelen yo\u011fun bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcye hapsolmu\u015ftur. Radyolar, televizyonlar, gazeteler, reklamlar ve filmler bizi daha ak\u0131ll\u0131 de\u011fil aksine aptalla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7e\u011fi temsil etti\u011fini iddia eden yalanc\u0131 bir ak\u0131lc\u0131l\u0131k bize “onur ve ger\u00e7eklik” diye yutturulmu\u015ftur. Fakat insan uyudu\u011funda b\u00fct\u00fcn bu olumsuz g\u00fcr\u00fclt\u00fclerden kurtulur ve kendisiyle (yani ruhuyla) ba\u015fba\u015fa kal\u0131r. B\u00f6ylece bilgeli\u011fi ve zek\u00e2s\u0131 hi\u00e7bir engel g\u00f6rmeden kendini g\u00f6sterir.<\/p>\n
Bir de Fromm’un r\u00fcyay\u0131 yorumlay\u0131\u015f bi\u00e7imine bakal\u0131m:<\/p>\n
\u201cSay\u0131n X’i g\u00f6r\u00fcyorum. Ama d\u00fckk\u00e2ndakinden \u00e7ok farkl\u0131 bir y\u00fcz\u00fc var. \u00dcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir a\u011f\u0131z ve sert bir y\u00fcz \u00e7\u0131k\u0131yor kar\u015f\u0131n\u0131a. Ba\u015fka birisine, ne\u015feyle, fakir bir dulun son birka\u00e7 kuru\u015funu da hileyle nas\u0131l y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor. Ondan i\u011freniyorum.\u201d<\/p>\n
R\u00fcyay\u0131 g\u00f6re adama, bu r\u00fcya hakk\u0131nda \u2018Bay X’i ziyarete gitti\u011fimde, onun y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez birka\u00e7 saniye i\u00e7in hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131m ama sonra kendisiyle g\u00fczel ve zevkli bir sohbete giri\u015fince, Say\u0131n X hakk\u0131ndaki o ilk anda hissetti\u011fim olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnce ortadan kalkt\u0131\u2019 der.<\/p>\n
Fromm, bu r\u00fcyay\u0131 \u015f\u00f6yle yorumlar: \u201cR\u00fcya g\u00f6ren ki\u015fi, Say\u0131n X’in ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131skan\u0131yor ve ondan nefret ediyor olabilir. E\u011fer b\u00f6yle oldu\u011funu kabul edersek, bu r\u00fcyada, ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 bir nefretin bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmesi s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Fakat bence yukar\u0131daki r\u00fcyan\u0131n daha ba\u015fka bir anlam\u0131 vard\u0131r. R\u00fcyay\u0131 g\u00f6ren ki\u015fi, r\u00fcyas\u0131nda g\u00f6rd\u00fcklerinden sonra, Say\u0131n X’i daha yak\u0131ndan izlemeye ba\u015flar ve sonra toplant\u0131larda, bu \u2018\u00f6nemli \u015fahsiyetin\u2019 \u00e7evresindeki insanlara pek de\u011fer vermedi\u011fini farkeder. Say\u0131n X’in b\u00f6yle bir karaktere sahip oldu\u011funu ilk kez r\u00fcyas\u0131nda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ama daha sonralar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemler, Say\u0131n X hakk\u0131ndaki olumlu g\u00f6r\u00fc\u015fe \u015f\u00fcpheyle bakan ba\u015fka insanlar taraf\u0131ndan da onaylan\u0131r. R\u00fcyada g\u00f6r\u00fclen X’in karakteriyle, ger\u00e7ek ya\u015famdaki Say\u0131n X’in karakterinin birbirine benzedikleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi r\u00fcya g\u00f6ren ki\u015fi, X’in karakterini, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcyada \u00e7ok daha isabetli olarak belirleyebilmi\u015ftir. Uyan\u0131k iken kamuoyunun \u2018g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc\u2019 sebebiyle (yani \u2018Say\u0131n X \u00e7ok iyi bir insand\u0131r\u2019 kli\u015fesi y\u00fcz\u00fcnden) X’in karakteri hakk\u0131nda tam ve do\u011fru bir izlenim edinememi\u015ftir. Ancak bu konuda bir r\u00fcya g\u00f6rd\u00fckten sonra, olaya \u015f\u00fcpheci bir g\u00f6zle bakmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve \u00e7evrenin \u2018g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnden\u2019 uzak olarak kendi duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle ha\u015fha\u015fa kald\u0131\u011f\u0131 r\u00fcyas\u0131nda, ger\u00e7ek\u00e7i bir izlenime sahip olabilmi\u015ftir.\u201d (15)<\/p>\n
Baz\u0131 alimlere g\u00f6re \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fit r\u00fcya vard\u0131r. Allah taraf\u0131ndan m\u00fcjde olarak g\u00f6sterilen bir r\u00fcya ki sahih olan bu r\u00fcya \u015feklidir. \u015eeytan taraf\u0131ndan korkutmak i\u00e7in g\u00f6r\u00fclen r\u00fcya ve ki\u015finin uyan\u0131kken me\u015fgul oldu\u011fu bir \u015feyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcya. \u0130slam alimlerinden r\u00fcya tabircilerine g\u00f6re insan r\u00fcyay\u0131 ruh ile g\u00f6r\u00fcr ve ak\u0131lla anlar. Baz\u0131 tabircilere g\u00f6reyse ruhani duygularla g\u00f6r\u00fclen r\u00fcya, gelecekte meydana \u00e7\u0131kacak \u015feyi g\u00f6sterir. Cismani duygularla g\u00f6r\u00fclen r\u00fcya ise olan \u015feyleri g\u00f6sterir. Mirzabeyo\u011flu\u2019na g\u00f6re r\u00fcya, Allah’\u0131n ders ve hikmetlerini misaller alemine nak\u015fedici tecellilerdir. (16)<\/p>\n
H\u00fclasa; Salih Mirzabeyo\u011flu\u2019nun \u201c\u00d6l\u00fcm Odas\u0131\u201d, \u201cTilki G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d gibi eserlerinin Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler olan Jung, Fromm gibi isimlerin eserleriyle mukayesesini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Mirzabeyo\u011flu\u2019nda r\u00fcyan\u0131n ruh ile ili\u015fkisini g\u00f6r\u00fcrken, Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin r\u00fcyay\u0131 \u015fuualt\u0131na nisbetle ele alarak alan\u0131n\u0131 daraltt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:
\n1. \u00d6l\u00fcm Odas\u0131 B\/Yedi-58, Salih Mirzabeyo\u011flu, s.233, \u0130bda Yay\u0131nlar\u0131, 2013
\n2. Psikoloji ve Din, Carl Gustav Jung, s13, Okyanus Yay\u0131nlar\u0131, 2017
\n3. Jung, a.g.e., s. 13.
\n4. Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.644
\n5.Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.571
\n6. Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.597
\n7. Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.367
\n8. \u0130hya-u Ulumiddin, \u0130mam Gazali, c.4, s.1066
\n9. Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.590
\n10. Mirzabeyo\u011flu, a.g.e., s.450
\n11. Jung, a.g.e., s. 36
\n12. R\u00fcyalar, Carl Gustav Jung, s.23, Pinhan Yay\u0131nlar\u0131, 2017
\n13. Berzah, Salih Mirzabeyo\u011flu, s.385, \u0130bda Yaynlar\u0131, 2006
\n14. Psikoloji ve Din, Carl Gustav Jung, s18, Okyanus Yay\u0131nlar\u0131, 2017
\n15. R\u00fcyalar, Masallar, Mitler, Eric Fromm, s. 55, Say Yay\u0131nlar\u0131, 2017
\n16. Berzah, Salih Mirzabeyo\u011flu, s.383, \u0130bda Yaynlar\u0131, 2006<\/p>\n
Ayl\u0131k Dergisi 187. Say\u0131, Nisan 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
R\u00fcya ilmi Hz. Adem’den (as) beri var olan bir ilimdir. Her devir de d\u00fc\u015f\u00fcnce adamlar\u0131 r\u00fcya ilmine dair ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f ve u\u00e7suz bucaks\u0131z bir ilim oldu\u011funu hayretle m\u00fc\u015fahede etmi\u015flerdir. Do\u011fu’da…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,19],"class_list":["post-902","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-taha-inci","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n