G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, \u00f6zellikle de 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu tarafa insan psikolojisi, zihin g\u00fcc\u00fc ve beynin i\u015fleyi\u015fi \u00e7ok konu\u015fulan mevzular aras\u0131nda… \u0130kn\u00e2n\u0131n, ispat\u0131n ve etkileme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn insanlarda hayal bile edemeyece\u011fimiz de\u011fi\u015fiklikler meydana getirdi\u011finin bilindi\u011fi ve konu\u015fuldu\u011fu bir \u00e7a\u011fday\u0131z. Bununla birlikte bir\u00e7ok fiziksel hastal\u0131\u011f\u0131n da psikolojiyle ili\u015fkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. S\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ve problemlerimizin sebebinin sadece ekonomik meseleler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmek zor de\u011fil art\u0131k. Manev\u00ee s\u0131\u011f\u0131naklar\u0131m\u0131zdan mahrum edildik, de\u011ferlerimizden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131k. Zihinsel dayanaklar\u0131m\u0131z elimizden al\u0131nd\u0131. \u201cHayat\u0131n anlam\u0131 nedir? Varolu\u015f nedir?\u201d sorular\u0131n\u0131 ehemmiyetsiz kabul eden bir sistemde ya\u015f\u0131yoruz. Sadece pozitif bilimlerde ezberi, kopyalamay\u0131 ba\u015far\u0131 sayan bir e\u011fitim sistemi bize dayat\u0131ld\u0131. Bizi yaratan, ya\u015fatan, belirli bir s\u00fcre i\u00e7in d\u00fcnyaya g\u00f6nderen ve asla ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u201cMutlak G\u00fc\u00e7\u201de yakla\u015f\u0131p teslim olmak varken ondan uzakla\u015ft\u0131k. Bu y\u0131k\u0131m\u0131n insan psikolojisinde yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zarar ve ziyan da tarif edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck oldu. Bu zarar, t\u00fcm bu saikler dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n, b\u00fcy\u00fck bir bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmesiydi.<\/p>\n
Kapitalizm 20.y\u00fczy\u0131lda bu bo\u015flu\u011fu madde ile doldurmak istedi. Sadece materyal olan \u015feyleri kabul edip, bunlara inanmam\u0131z\u0131 istedi. Ruhu hesaba katmadan ya\u015faman\u0131n \u00e7ok daha mant\u0131kl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Paraya, e\u011flenceye, g\u00f6steri\u015fe verdirdi hayat\u0131. Ve tabi\u00ee ki bahsetti\u011fimiz bo\u015flu\u011fu doldurmak pek m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Bug\u00fcn gelinen noktada, ula\u015f\u0131lan ger\u00e7eklerle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki; ak\u0131l bir\u00e7ok meselede tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Zihin g\u00fcc\u00fc hayat\u0131 anlamam\u0131za, anlamland\u0131rmam\u0131za yetmiyor. \u0130nsan zihninden \u00e7\u0131kan her \u015fey bitmeye, t\u00fckenmeye, kaybolmaya mahk\u00fbm… \u00d6yle de oldu zaten. Vaziyetin getirdi\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 hepimiz g\u00f6r\u00fcyoruz. Psikologlara, psikiyatristlere duyulan ihtiya\u00e7 had safhada… Anti-depresan kullan\u0131m\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. S\u0131k s\u0131k intihar hadiseleri duyar olduk. \u0130nsanl\u0131k bu kadar \u00e7aresiz bir duruma d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Modern d\u00fcnya t\u00fcketim \u00e7ark\u0131n\u0131 hayat\u0131m\u0131za yerle\u015ftirdi ve t\u00fcketim toplumunu olu\u015fturdu. Hayat\u0131, t\u00fcketmek i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015fekle getirdi. Allah ile olan ba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kopar\u0131p, d\u00fcnyaya ba\u011flad\u0131. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015f form\u00fcl\u00fcn\u00fc bozdu. Hadiselerin arkas\u0131ndaki s\u0131rlar\u0131 fark edemeyen, sebeplere tapan bir insan modeli \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. Amac\u0131 unutturup, ara\u00e7lara s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmay\u0131 \u00f6\u011fretti bize. Madd\u00ee haz ve h\u0131z, ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131 oldu. Hal b\u00f6yle olunca duyarak, d\u00fc\u015f\u00fcnerek, hissederek ya\u015famaktan uzakta, ge\u00e7ici hazlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131k. Oysa \u00e7o\u011fu zaman i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u00e7ark\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p, hadiselere oradan bakmaya \u00f6yle \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var ki\u2026 Bunu yakalayabilen insan sebeplere hakk\u0131 kadar de\u011fer verip, ara\u00e7lar\u0131 yaln\u0131zca kendisini Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131ran bir vas\u0131ta olarak g\u00f6r\u00fcr. Hadiselere daha geni\u015f a\u00e7\u0131dan bakabilir.<\/p>\n
\u0130man\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biri de \u201cgayba iman\u201dd\u0131r. Gayb \u201cGizli olan, bilgiyle ku\u015fat\u0131lmayan, m\u00fc\u015fahade alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan her \u015feydir\u201d<\/em> diye tan\u0131mlan\u0131yor. G\u00f6r\u00fcnmeyen ger\u00e7ekli\u011fe inanmak, insan\u0131 iman mertebesine y\u00fckselten ilk basamak. Materyalist sistem bu hakikati reddederek yaln\u0131zca be\u015f duyu organ\u0131m\u0131zla alg\u0131layabildi\u011fimiz \u015feyleri ger\u00e7ek kabul ediyor. O y\u00fczden de k\u0131t bir alanda debelenip duruyoruz. E\u015fya ve hadiselerin s\u0131rlar\u0131 be\u015f duyuyla a\u00e7\u0131klanam\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz sayesinde ifade edebiliyoruz ki; varl\u0131k \u00e2lemi be\u015f duyu organ\u0131m\u0131zla alg\u0131layabildi\u011fimizden \u00e7ok daha geni\u015f kapsaml\u0131… Bu ger\u00e7e\u011fin bilincinde olan insan, yarad\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerle u\u011fra\u015fmaktan ve kavrama g\u00fcc\u00fcne sahip olmad\u0131\u011f\u0131 olgularla oyalanmaktan kurtulur. Faydas\u0131z yerlerde bo\u015fu bo\u015funa harcanmam\u0131\u015f olur. Haddini bilmenin, riayet etmenin, teslim olman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir ruh\u00ee g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu bilmeyen bir insan ise hangi ko\u015fulda olursa olsun, her \u015feyle problemlidir. Mutsuzdur ve tahamm\u00fcl edilemezdir.<\/p>\n Son devrin b\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m \u00c2limi Abd\u00fclh\u00e2kim Arv\u00e2s\u00ee Hazretleri\u2019nin \u201c\u0130nan da istersen bir odun par\u00e7as\u0131na inan.\u201d<\/em> s\u00f6z\u00fcyle, inanmaya verdi\u011fi de\u011ferin hakikati bug\u00fcn laboratuvar ortamlar\u0131nda anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re inanan bir insanda beynin \u00f6n b\u00f6lgesi m\u00fcthi\u015f bir uyumla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. B\u00f6ylece ki\u015fi aktif, huzurlu, \u00fcretken ve mutlu oluyor. \u00a0Psikiyatristler bu h\u00e2le \u201cekstazi h\u00e2li\u201d diyorlar. Bu h\u00e2l ki\u015fiyi mutluluktan \u00f6teye, co\u015fku h\u00e2line getiriyor. Alfa ve teta dalgalar\u0131 yo\u011fun bi\u00e7imde salg\u0131lan\u0131yor. Alfa dalgas\u0131 istirahatta hissedilen rahatlama ve gev\u015femeyi; teta ise i\u00e7sel huzuru sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n Tevhid inanc\u0131na sahip bir ki\u015fide ise bu durum daha da g\u00fczel oluyor. Ki\u015fi, kendisini evrenle b\u00fct\u00fcn olarak hissediyor. M\u00fcthi\u015f bir manev\u00ee haz duyuyor ve bu kal\u0131c\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir haz oluyor. Madd\u00ee hazlar ge\u00e7iciyken, manev\u00ee haz devaml\u0131l\u0131k arz ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hazz\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n, sahibinin Allah oldu\u011funa inan\u0131yoruz ve biliyoruz. \u0130nsan\u0131 g\u00f6ren, duyan, bilen bir g\u00fcce inanmak m\u00fcthi\u015f bir huzur veriyor. Bu sayede ki\u015fi gelecek kayg\u0131lar\u0131ndan kurtuluyor. Kayg\u0131 bozuklu\u011fu, di\u011fer ad\u0131yla \u201canksiyete\u201d \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ciddi sorunlar\u0131ndan biri haline gelmi\u015f durumda zaten. Beklentilerle oyalanman\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn daha derin \u00e7\u0131kmazlara soktu\u011fu bir zihniyetteyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011funu beklentilere harc\u0131yoruz. \u0130manl\u0131 bir insan hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131l\u0131k beklemez; fakat i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sistem, bizi s\u00fcrekli kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeye zorluyor. \u0130nsan sosyal bir varl\u0131k. Tek tarafl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. O y\u00fczden \u201cb\u00fct\u00fcn fikrin gereklili\u011fi\u201d her meselede oldu\u011fu gibi bu konuda da \u015fart…<\/p>\n Bir di\u011fer \u00f6nemli husus; 21. y\u00fczy\u0131l bize h\u0131zl\u0131 ya\u015famay\u0131 dayatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cher \u015feyin kontrol\u00fcn\u00fc elimize alabilece\u011fimizi\u201d telkin etti. Oysa bu do\u011fru de\u011fil. C\u00fcz\u2019\u00ee irademiz tabi\u00ee ki var; fakat bu hayat\u0131m\u0131z\u0131 y\u00f6netemez. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerin kontrol\u00fc bizde de\u011fil; ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fimiz tav\u0131r bizim sorumlulu\u011fumuzda. Kontrol duygusunun izah\u0131n\u0131n oldu\u011fu tek yer de tevhid inanc\u0131. Kader kar\u015f\u0131s\u0131nda tamamen \u00e7aresiz de\u011filiz; ama kaderin h\u00e2kimi de de\u011filiz. Rabbine inanan, teslim olan, kaderine raz\u0131 olan bir ki\u015fi kendisini g\u00f6ren, bilen bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda sakin ve huzurlu olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonucun ne oldu\u011funa bakmaz. Sonu\u00e7 de\u011fil, s\u00fcre\u00e7 odakl\u0131d\u0131r. Beklenti i\u00e7inde de\u011fildir. Elinden gelen her \u015feyi yapt\u0131ktan sonra \u201cMutlak G\u00fc\u00e7\u201de teslim olur. Bu da kontrol duygusunun hangi noktada ne kadar bizde oldu\u011funun izah\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7izer.<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 186. Say\u0131, Mart 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda, \u00f6zellikle de 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu tarafa insan psikolojisi, zihin g\u00fcc\u00fc ve beynin i\u015fleyi\u015fi \u00e7ok konu\u015fulan mevzular aras\u0131nda… \u0130kn\u00e2n\u0131n, ispat\u0131n ve etkileme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn insanlarda hayal bile edemeyece\u011fimiz de\u011fi\u015fiklikler…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,27],"class_list":["post-878","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-hanife-kindir","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n\n