Ya\u015far \u00d6lmez mahalleye ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7en bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde mutlak h\u00e2kimiyetini il\u00e2n etmi\u015f bir imparator gibiydi. Art\u0131k kendisini konu kom\u015fuya yeterince tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 gibi, huyu ve suyunun aksine hareket edecek kimselerin ba\u015f\u0131na ne gelece\u011fini de \u00f6\u011fretmi\u015fti. Asl\u0131nda bu tehditk\u00e2r adam mert ve adildi. Ve hi\u00e7 kimsenin hayat\u0131n\u0131 karartmak gibi bir niyeti yoktu. Bunun i\u00e7in ba\u015fka yollara tevess\u00fcl edecek a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ruhlu bir insan de\u011fildi. Baz\u0131 kimseler oturduklar\u0131 veyahut bir zamanlar oturduklar\u0131 koltuklar\u0131n verdi\u011fi g\u00fc\u00e7 sayesinde etraflar\u0131nda ho\u015flar\u0131na gitmeyen insanlar\u0131 sindirmek ve y\u0131ld\u0131rmak i\u00e7in n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 kullanarak o insanlara hayat\u0131 zindan etmeyi, i\u015flerini bozmay\u0131 ve belki de ekmeklerinden etmeyi kendilerine i\u015f edinirler; hatta bunlar\u0131 etraflar\u0131na anlatarak bir \u015feref meselesi gibi de arz ederler. Bu gibi adamlar halihaz\u0131rda veyahut zaman\u0131nda i\u015fgal ettikleri makamlar\u0131n\u0131n getirisi olan kuvveti, ba\u015fka insanlar\u0131 sindirmek i\u00e7in bir alet edinmesi onlara g\u00f6re pek tabii bir \u015feydir ve hatta bu onlar i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir gelenek gibidir. Ya\u015far \u00d6lmez meslekda\u015flar\u0131 aras\u0131nda da bunlardan bir kesime \u015fahid olmu\u015f, ama o t\u0131rnaklar\u0131 ile kaz\u0131yarak geldi\u011fi mevkiin \u015fan ve \u015ferefine halel getirecek bir hareketin ne ba\u015fkas\u0131, ne de kendisi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u00fcl addederdi. O bir askerdi ve bir asker \u015ferefi i\u00e7in ya\u015fard\u0131. Ger\u00e7i meslek hayat\u0131 boyunca her t\u00fcrden insanla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131, fakat herkesin kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc pek s\u00f6yleyemezdi. O y\u00fczden meslek hayat\u0131 boyunca askeriyede de mevkida\u015flar\u0131 ile hemen hi\u00e7bir mevzuda anla\u015famazd\u0131. E\u011fer ya\u015f haddinden emekli edilmemi\u015f olsayd\u0131, h\u00e2l\u00e2 mesle\u011fini seve seve yap\u0131yor olurdu.<\/p>\n
Ya\u015far \u00d6lmez kendisine mahallesinde (Evet art\u0131k buray\u0131 mahallesi olarak g\u00f6r\u00fcyordu) muteber bir yer edinmi\u015fti. \u015eahs\u0131na sayg\u0131 duyuluyordu, fakat ona duyulan korku bu sayg\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeydi. Etraf\u0131nda ona kolayca yana\u015fabilen iki ki\u015fi vard\u0131 ki biri mahallenin delisiydi. Bayram generale kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir muhabbet besliyordu. Etraf\u0131ndaki herkese kar\u015f\u0131 nobran olan Bayram s\u0131ra generale gelince ona kar\u015f\u0131 m\u00fc\u015ffik bir tav\u0131r tak\u0131n\u0131yordu. Zira \u201cdeliler\u201d dedi\u011fi mahalleliyi hizaya getiren bu adam ona g\u00f6re ak\u0131ll\u0131 bir adamd\u0131. Bayram\u2019\u0131 b\u00fct\u00fcn mahalleli seviyordu. Biraz tantanac\u0131yd\u0131, ama zarars\u0131zd\u0131. Mahalleliye bazen nutuk \u00e7ekerdi. Onlara deli demesini de \u015fu \u015fekilde izah ediyordu; \u201cHepiniz delisiniz, d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015f\u0131yorsunuz, ak\u0131ll\u0131 insan d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015far m\u0131?\u201d diyordu. Pek yabana at\u0131lacak bir s\u00f6z de\u011fildi esas\u0131nda. Ak\u0131ll\u0131lar da bu \u201cdeli\u201d s\u00f6zlere g\u00fcl\u00fcp ge\u00e7iyorlard\u0131<\/p>\n
Generalin ikinci iyi anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ise, yan\u0131nda ger\u00e7ekten edebli bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 emekli tarih \u00f6\u011fretmeni \u0130brahim Bey\u2019di. Zaman zaman onunla kahvede uzun sohbetler ederler ve daha \u00e7ok \u0130brahim Bey konu\u015furdu. Fakat tuhaf olan, her \u015feyi bilen ve her \u015feye bir muhalefet \u015ferhi koyan general ona hi\u00e7 itiraz etmezdi. Herkesin kalbine kendi suretinden ve sesinden bir korku yerle\u015ftirmi\u015f olan generalin emekli \u00f6\u011fretmene kar\u015f\u0131 olan bu h\u00fcrmetk\u00e2r tavr\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan mahalle sakinleri i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
Al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 generalin mahalleye gelip yerle\u015fmesiyle sekteye u\u011frayan D\u00fc\u011fmeciler Caddesi\u2019nin sakinleri art\u0131k tahayy\u00fcllerinde generale de bir yer ay\u0131rd\u0131ktan sonra rutin hayatlar\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Dedi\u011fim dedik ve amirane bir edayla mahallelerine gelip yerle\u015fmi\u015f adam\u0131n huyu ve suyunu \u00e7ok \u00e7abuk ezberlemi\u015flerdi ve ona g\u00f6re davran\u0131yorlard\u0131. \u00c7ocuklar art\u0131k polis veya muhtar amca ile korkutulmuyor, \u201cSeni generale veririm!\u201d diyen annelerin tehditlerine maruz kal\u0131yorlard\u0131. Burada oturanlar aras\u0131nda en zor durumda olan kahvehanenin ocak\u00e7\u0131s\u0131 Kadri\u2019ydi. Hemen her g\u00fcn kahvesini i\u00e7mek ve bayiden ald\u0131\u011f\u0131 gazetesini okumak \u00fczere kahvesine u\u011frayan generali her g\u00fcn \u00e7ekmek zorundayd\u0131. Kadri mahallenin naml\u0131lar\u0131ndand\u0131 ve gen\u00e7li\u011fi bitirimlikle ge\u00e7mi\u015fti. Bir zamanlar onu evde bulamayan mutlaka karakolda bulurdu. Fakat Kadri\u2019nin g\u00f6z\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir \u015fey asker ye\u015fili kadar korkutmuyordu. \u00d6mr\u00fc boyunca kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in ayr\u0131 bir d\u00fcnyada ya\u015fayabilirdi. Hastal\u0131ktan dolay\u0131 acemilikten hemen sonra erken terhis alm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi o kadar uzak durdu\u011fu haki \u00fcniformay\u0131 giymemi\u015f olsa da o \u00fcniformay\u0131 hat\u0131rlatan birine titreyen ellerle kahve g\u00f6t\u00fcrmek zorundayd\u0131.<\/p>\n
General hen\u00fcz son b\u00fclb\u00fcllerin Ey\u00fcb\u2019\u00fc terk etmedi\u011fi zaman\u0131n bir ilkbahar sabah\u0131nda, s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 y\u00f6netimin<\/em> r\u00fczg\u00e2r\u0131 insanlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde daha hafif eserken harek\u00e2t b\u00f6lgesinde, yani mahallesinde her zamanki y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinden birini yapmak \u00fczere d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Hava h\u00e2l\u00e2 serin say\u0131l\u0131rd\u0131, \u00fczerine yele\u011fini giyerken a\u00e7\u0131k olan pencereden \u00f6ten b\u00fclb\u00fcl\u00fc manolya a\u011fac\u0131n\u0131n dallar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6rmek i\u00e7in bak\u0131n\u0131yordu. Bu nazik assolistin kendini herkese g\u00f6stermek gibi bir niyeti yoktu anla\u015f\u0131lan. Tam odadan \u00e7\u0131kmak \u00fczereydi ki, var g\u00fcc\u00fcyle \u00f6ten bir horozun sesi onu durdurdu. \u201cBu da nedir sabah sabah?\u201d dedi kendi kendine.<\/p>\n Hemen arkas\u0131ndan kar\u0131s\u0131n\u0131n sesi duyuldu, \u201cHorozlar sabahlar\u0131 \u00f6ter, hayat\u0131m.\u201d Kar\u0131s\u0131 kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde durmu\u015f g\u00fcl\u00fcmseyerek ona bak\u0131yordu.<\/p>\n \u201cAma g\u00fcne\u015f do\u011fal\u0131 \u00fc\u00e7 saat oldu?\u201d<\/p>\n \u201cHer canl\u0131 tabiat\u0131 neyse onu yapar, hayat\u0131m. Tam bir senedir, yani buraya ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan beri bu hayvan\u0131n sesiyle uyan\u0131yorsun.\u201d<\/p>\n Horoz da sanki generale nisbet yaparcas\u0131na \u00f6tt\u00fck\u00e7e \u00f6t\u00fcyordu ve az \u00f6nce enfes bir \u015fark\u0131 s\u00f6yleyen b\u00fclb\u00fcl\u00fcn yan\u0131nda onun \u00f6t\u00fc\u015f\u00fc ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7irkindi. Kar\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda hayvana da terslenmek istemiyordu. Nihayet, \u201cMahalle ortas\u0131nda da olmaz ki, ama.\u201d dedi; daha fazla uzatmad\u0131 ve han\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6perek evden \u00e7\u0131kmadan evvel ona bir \u015feye ihtiya\u00e7 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu.<\/p>\n Horozu d\u00fc\u015f\u00fcnmemek i\u00e7in elinden geleni yap\u0131yordu, fakat onu d\u00fc\u015f\u00fcnmemeye \u00e7al\u0131\u015fmak horozun daha beter zihninde d\u00f6n\u00fcp durmas\u0131nda sebeb oluyordu. Sahibini iyi bir paylamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, fakat bereket versin ki, bunu ona unutturacak bir \u015fey oldu. Bah\u00e7e kaps\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve kald\u0131r\u0131ma ad\u0131m\u0131n\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131 ki, on yedi on sekizlerinde bir delikanl\u0131 tam \u00f6n\u00fcne t\u00fck\u00fcrd\u00fc. Hi\u00e7bir \u015feye ald\u0131r\u0131\u015f etmeden y\u00fcr\u00fcy\u00fcp giden delikanl\u0131 g\u00fcr bir \u015fekilde \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck bey!\u201d diyen sesle durdu. Delikanl\u0131 durup generale bakt\u0131. General \u00e7ocu\u011fa dikkatlice bakt\u0131, daha \u00f6nce buralarda g\u00f6rmemi\u015fti, demek ki yabanc\u0131yd\u0131.<\/p>\n \u201cBir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcrmedin mi evlad\u0131m!\u201d<\/p>\n \u00c7ocuk ger\u00e7ekten bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f gibi, yan\u0131na y\u00f6resine bak\u0131nd\u0131. Etrafta bir \u015fey g\u00f6remeyince anlamak ister gibi generale bakt\u0131. General bir ka\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve yerde hi\u00e7 ho\u015f olmayacak bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sergileyen s\u0131v\u0131ya bakt\u0131. \u00c7ocuk durumu sezdi. Ba\u015f\u0131 omuzlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda kaybolur gibi oldu.<\/p>\n \u201cEvinde alenen yapmayaca\u011f\u0131n \u015feyleri sokakta da yapma evlad\u0131m. \u0130stemeden mi oldu, git bir k\u0131y\u0131 da k\u00f6\u015fede yap, insanlar\u0131 l\u00fczumsuz art\u0131klar\u0131nla muhatab etme!\u201d \u00c7ocuk kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin imalar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7aba sarf etmedi. Sanki iradesi biri taraf\u0131ndan kontrol ediliyormu\u015f gibi, az \u00f6nce f\u0131rlat\u0131p att\u0131\u011f\u0131 art\u0131\u011f\u0131n\u0131 aya\u011f\u0131yla sildi. K\u00fc\u00e7\u00fck bir s\u0131r\u0131t\u0131\u015f ve hemen oradan uzakla\u015ft\u0131.<\/p>\n General yoluna devam etmek \u00fczereyken han\u0131m\u0131 bah\u00e7e kap\u0131s\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan seslendi:<\/p>\n \u201cHayat\u0131m, y\u00fcz\u00fck!\u201d<\/p>\n General anlamaya \u00e7al\u0131\u015farak ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7att\u0131.<\/p>\n \u201cSabahtan beri ar\u0131yorum Ya\u015far Bey, y\u00fcz\u00fck, y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcm yok.\u201d<\/p>\n \u201cHer yere bakt\u0131n m\u0131, can\u0131m?\u201d<\/p>\n Kar\u0131s\u0131 \u00fcmidsiz bir \u015fekilde ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131.<\/p>\n \u201cEndi\u015felenme hayat\u0131m, elbet bir yerden \u00e7\u0131kar.\u201d<\/p>\n Oysa general belki kar\u0131s\u0131ndan daha \u00e7ok endi\u015felenmi\u015fti. Yakuttan y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn kesimi \u00e7ok g\u00fczeldi. Fakat generali endi\u015feye ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcye sevk eden bu de\u011fildi, o y\u00fcz\u00fck aile yadig\u00e2r\u0131yd\u0131 ve \u00fc\u00e7 ku\u015fak boyunca ailenin gelinleri kullanm\u0131\u015ft\u0131. Annesi parma\u011f\u0131ndan 42 sene evvel \u00e7\u0131kar\u0131p gen\u00e7 Ya\u015far \u00d6lmez\u2019e y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc verdi\u011finde d\u00fcnyalar onun olmu\u015ftu, \u00e7\u00fcnk\u00fc biricik sevdi\u011fi, aileye kabul edilmi\u015f oluyordu. Y\u00fcz\u00fck\u2026 Yol boyu kafas\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce buydu. Her zaman takmazd\u0131 kar\u0131s\u0131, ama m\u00fckemmel bir haf\u0131zaya sahib olan kad\u0131n\u0131 kolay kolay da bir \u015feyi unutmazd\u0131. Yoksa bir h\u0131rs\u0131z?.. Yok can\u0131m eve girse ni\u00e7in sadece y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc als\u0131n, hem etraf\u0131 da titiz bir \u015fekilde d\u00fczenli b\u0131rak\u0131p gitmi\u015f olamazd\u0131.<\/p>\n General y\u00fcz\u00fck, y\u00fcz\u00fck, diyerek y\u00fcr\u00fcrken pa\u00e7alar\u0131na s\u0131\u00e7rayan sabunlu su ile oldu\u011fu yere \u00e7ak\u0131l\u0131 kald\u0131. Ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve ayaklar\u0131na s\u0131\u00e7rayan \u015fey kadar naho\u015f bir manzara ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Her mahallede mutlaka bulundurulmas\u0131 gereken insanlardan biriydi penceredeki; b\u00f6yle insanlar olmal\u0131yd\u0131 ki insanlar ortak \u00f6fkelerini tek bir noktaya teksif edebilsinler.<\/p>\n \u201cSa\u011f olun, Nuray Han\u0131m, ben daha yeni y\u0131kam\u0131\u015f, temizlemi\u015ftim onlar\u0131.\u201d diyerek ayakkab\u0131lar\u0131na bakt\u0131.<\/p>\n \u201cAa, ben y\u0131kanmas\u0131 i\u00e7in d\u00f6kmedim ki, bula\u015f\u0131k suyunu.\u201d<\/p>\n B\u00f6yleydiler; yapt\u0131klar\u0131 kabahatin bile fark\u0131nda olamayacak kadar etraf\u0131ndan habersiz, siz k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 onlara y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken sizi dumura u\u011fratacak kadar saf g\u00f6r\u00fcnmeyi ba\u015farabilen hususi t\u00fcrden bir insan \u00f6rne\u011fiydiler.<\/p>\n Ya\u015far \u00d6lmez, maneviyat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ve y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f gibi etraf\u0131ndaki hi\u00e7bir \u015feye dikkat etmeden kahveye geldi. \u0130\u00e7eri girer girmez de sanki o \u00e2n hat\u0131rlam\u0131\u015f gibi, \u201cKadri!\u201d diye seslendi.<\/p>\n Kadri \u015fimdi ne yaps\u0131n, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in bin dereden su getirdi\u011fi adam\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda el pen\u00e7e divan durarak dikildi. \u201cKahvenizi hemen haz\u0131rl\u0131yorum efendim, yani generalim.\u201d Dedi.<\/p>\n General sanki onu duymam\u0131\u015f gibi, \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve<\/p>\n \u201cBuralarda hi\u00e7 h\u0131rs\u0131zl\u0131k olur mu?\u201d<\/p>\n \u201cH\u0131rs\u0131zl\u0131k m\u0131? Biz buralarda h\u0131rs\u0131zl\u0131k nedir bilmeyiz, generalim, olursa da k\u00fc\u00e7\u00fck \u015feyler olur, h\u0131rs\u0131z da hemen yakalan\u0131r.\u201d<\/p>\n \u201cYa, demek \u00f6yle.\u201d<\/p>\n Kadri biraz da korkarak,<\/p>\n \u201cBir durum mu var efendim?\u201d<\/p>\n \u201cY\u00fcz\u00fck, han\u0131m y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f.\u201d<\/p>\n Kahvede zaten onlar\u0131 dinlemekte olan ba\u015flar birden onlardan yana d\u00f6nd\u00fc. Sanki biri \u00f6lm\u00fc\u015f de taziyeye gelir gibi, generalin yan\u0131na gelerek ge\u00e7mi\u015f olsun, dediler. \u0130lk defa generali b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Ba\u015f\u0131 \u00f6n\u00fcne d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, sanki biricik \u00e7ocu\u011funu kaybetmi\u015fti.<\/p>\n \u201cDe\u011ferli miydi, Ya\u015far Bey?\u201d<\/p>\n Generale \u0130brahim Beyd\u2019en ba\u015fka kimse ad\u0131yla hitab etmezdi. Onun orada oldu\u011funu daha yeni fark ediyordu, dertle\u015fecek birini bulmu\u015f gibi hemen m\u00fc\u015ffik bir edayla ona do\u011fru d\u00f6nd\u00fc,<\/p>\n \u201cAzizim, her \u015feyi bir yana \u2013maddi de\u011ferine de paha bi\u00e7ilemeyece\u011fini kastediyordu- \u00fc\u00e7 ku\u015fakt\u0131r ailemizdeydi, manevi de\u011feri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck.\u201d Hisli bir nefes koyverdi, sanki bu nefes s\u00f6yledi\u011fi kelimelerden daha etkili bir tesir b\u0131rakt\u0131 oradakilerin \u00fczerinde. Kadri bile kahvesine bir daha gelmemesi i\u00e7in defalarca du\u00e2 etti\u011fi adama ac\u0131d\u0131. Nas\u0131l olur, nas\u0131l bulunur \u00fczerine bir tak\u0131m konu\u015fmalar ge\u00e7ti oradakiler aras\u0131nda. General bu konu\u015fmalara kat\u0131lm\u0131yor, fakat dinliyordu. En ihtiyarlar\u0131 olan Necdet \u201cBizim han\u0131m da bir \u015feyleri hep kaybeder sonra b\u00fct\u00fcn ev ahalisini tel\u00e2\u015fe sevk eder, ayakland\u0131r\u0131r, sonra da kaybetti\u011fini kendi bulur. \u00c7\u0131kar bir yerlerden azizim.\u201d dedi. Onun kadim ahbablar\u0131ndan olan herkesin Ey\u00fcb amcas\u0131 \u201c\u0130n\u015fallah bir saksa\u011fan falan al\u0131p g\u00f6t\u00fcrmemi\u015ftir. \u00d6yleyse zor bulunur.\u201d<\/p>\n General bu s\u00f6zlerle dirilir gibi oldu.<\/p>\n \u201cSaksa\u011fan m\u0131? Saksa\u011fan bizim y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ni\u00e7in als\u0131n?\u201d<\/p>\n \u201cEvet, generalim, saksa\u011fanlar parlak \u015feyleri pek severlermi\u015f, g\u00fcm\u00fc\u015f, alt\u0131n, de\u011ferli ta\u015flar parlayan ne varsa al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcrlermi\u015f, evvel zamanda bunlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 h\u0131rs\u0131zl\u0131klar me\u015fhurmu\u015f.\u201d<\/p>\n General sanki o saksa\u011fan kar\u015f\u0131s\u0131ndaym\u0131\u015f gibi kar\u015f\u0131 duvarda belirsiz bir noktaya ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7atarak bakt\u0131. Herkes onun \u00f6fkelenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 derin soluyu\u015flar\u0131ndan anlam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 \u0130brahim Bey \u201cNe yapt\u0131n Ey\u00fcb amca?\u201d der gibi, Ey\u00fcb amcaya i\u015fmar etti. Bereket versin ki, generalin bu h\u00e2li uzun s\u00fcrmedi. Yine \u00f6nceki dalg\u0131n h\u00e2line d\u00f6n\u00fcverdi. Oysa general biraz kendinde olsayd\u0131, \u015fimdi Ey\u00fcb amca ile bu fikrinin ne kadar sa\u00e7ma oldu\u011fu \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131yor olurdu.<\/p>\n O bu meseleyi bu kadar derinden hissediyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc bir nevi bu y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ailesinin al\u00e2metifarikas\u0131, ailesini temsil eden bir ni\u015fan gibi g\u00f6r\u00fcyordu. Bir tanecik annesinden ve ailesinden ona kalan \u00e7ok az \u015feyden biriydi. Orada bu mevzu \u00fczerine bir tak\u0131m konu\u015fmalar daha oldu. Sonra general kalkt\u0131 ve \u00e7ar\u015f\u0131ya gidece\u011fini s\u00f6yledi. Biraz daha kendine gelmi\u015f gibiydi.<\/p>\n Kahvenin kap\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz tam bir asker selam\u0131 ile Bayram kar\u015f\u0131lad\u0131 onu. Sa\u011f eli sa\u011f ka\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde \u201cSelam size generalim! Nas\u0131ls\u0131n\u0131z?\u201d diye ba\u011f\u0131rd\u0131. General d\u00fc\u015f\u00fcnceli bir \u015fekilde ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131. \u201cSa\u011f ol evlad\u0131m, sen nas\u0131ls\u0131n?\u201d General Bayram\u2019\u0131 g\u00f6rmemi\u015f gibiydi.<\/p>\n \u201cBir \u015fey mi oldu, generalim?\u201d dedi, Bayram. General ger\u00e7ekten de bu yalan\u0131 dolan\u0131 olmayan meczubu seviyordu. \u0130nsanlar\u0131n ak\u0131ll\u0131 olduklar\u0131n\u0131 iddia etmelerine ra\u011fmen yapt\u0131klar\u0131 aptall\u0131klar onu bu y\u00fczden k\u0131zd\u0131r\u0131rd\u0131. Kendilerini akl\u0131 ba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcrler, ama ele\u015ftirdikleri her \u015feyi de yaparlard\u0131. Oysa Bayram\u2019\u0131n b\u00f6yle bir iddias\u0131 yoktu. Her meseleyi herkesle konu\u015fmak \u00e2deti olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, dalg\u0131nl\u0131k i\u00e7inde:<\/p>\n \u201cY\u00fcz\u00fck, han\u0131m y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybetti. Aile yadig\u00e2r\u0131yd\u0131.\u201d<\/p>\n Bayram\u2019\u0131n g\u00f6zleri parlad\u0131. Delilere has o sevimli y\u00fcz ifadesiyle:<\/p>\n \u201cBen bulurum, generalim.\u201d dedi ve y\u00fcr\u00fcy\u00fcp gitti. General onu duymad\u0131 m\u0131, yoksa ald\u0131r\u0131\u015f m\u0131 etmedi bilinmez, hi\u00e7bir tepki vermedi.<\/p>\n Generalin bu \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u00fc\u00e7 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. Mahalleli onda ilk defa sevilecek bir taraf bulmu\u015ftu. Onun bu d\u00fc\u015fk\u00fcnler gibi etrafta dola\u015fan h\u00e2lini daha \u00e7ok sevmi\u015flerdi. Demek o ceberut, sert adam da insand\u0131, demek o da \u00fcz\u00fclebiliyordu. Fakat generalin kendisi bu h\u00e2linin \u00e7ok da fark\u0131nda de\u011fildi ve d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir suret verdi\u011fini bilseydi hemen kendini toparlard\u0131. Dahas\u0131 kar\u0131s\u0131n\u0131 da \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcyor ve onun \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile kendini bu h\u00e2le daha da b\u0131rak\u0131yordu. Oysa bilmiyordu ki, kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc onu kederli ve bi\u00e7are bir h\u00e2lde g\u00f6rmektendi.<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn sabah\u0131 evden \u00e7\u0131karken kar\u0131s\u0131 sanki y\u0131llar sonra ona g\u00fclm\u00fc\u015f gibi, \u201cYa\u015far Bey gelirken bal\u0131k\u00e7\u0131ya da u\u011frar m\u0131s\u0131n\u0131z? Her hafta pazarlar\u0131 taze bal\u0131k geliyor.\u201d<\/p>\n General kar\u0131s\u0131n\u0131 ne\u015feli g\u00f6r\u00fcnce g\u00fcnler sonra ilk defa g\u00f6zleri \u0131\u015f\u0131ldad\u0131, \u201cHah, unutmadan y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc buldum.\u201d dedi, parma\u011f\u0131ndaki y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc gen\u00e7 ni\u015fanl\u0131lar\u0131n yeni ald\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcklerini be\u011feni i\u00e7in etrafa g\u00f6stermeleri gibi, generale uzatarak g\u00f6sterdi. Generalin i\u00e7i bir ho\u015f oldu. Kar\u0131s\u0131na gen\u00e7 bir \u00e2\u015f\u0131k gibi bakt\u0131 ve hi\u00e7bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ve bal\u0131klar\u0131 \u00e7oktan unutmu\u015f olarak gazetesini almak i\u00e7in bayiye oradan da kahveye gitti. Kahvenin kap\u0131s\u0131nda Bayram bir emir eri gibi bekliyor, haz\u0131r k\u0131ta generali kar\u015f\u0131l\u0131yordu. General g\u00f6zlerinden ne\u015fe akarak:<\/p>\n \u201cGel, Bayram sana kahve \u0131smarlayay\u0131m.\u201d Bayram tumturakl\u0131 bir eda ile:<\/p>\n \u201cNas\u0131l, ama generalim, ben y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc bulurum demedim mi? Ha? Bayram bulur!\u201d<\/p>\n General Bayram\u2019\u0131n dediklerini hi\u00e7 ciddiye almadan elini onun omzuna att\u0131. Beraber i\u00e7eri girdiler, general Kadri\u2019ye seslenip herkese kahve yapmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n \u201cGel, otur \u015f\u00f6yle, anlat bakal\u0131m, nas\u0131l buldun benim y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc?\u201d general bunlar\u0131 s\u00f6ylerken h\u00e2l\u00e2 i\u015fin \u015fakas\u0131ndayd\u0131. Bir yandan da g\u00f6z\u00fcyle \u0130brahim Bey\u2019e i\u015fmar ediyordu.<\/p>\n Bayram edebli bir \u00e7ocuk gibi ellerini dizlerinin \u00fcst\u00fcne koydu. Ba\u015f\u0131n\u0131 kendine has \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 sall\u0131yordu.<\/p>\n \u201cGeneralim, sen bana ge\u00e7en dedin ya y\u00fcz\u00fck kayboldu, hemen efendimin mezar\u0131na gittim, ama \u00f6yle edebsizce de\u011fil tabii, tabii ya Bayram abdestsiz gitmez efendisinin yan\u0131na, gittim du\u00e2 ettim. O gece g\u00f6remedim, ama d\u00fcn gece r\u00fcyamda g\u00f6rd\u00fcm y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn yerini, hemen gittim pek k\u0131ymetli han\u0131mefendiye s\u00f6yledim.\u201d<\/p>\n \u201cEvlad\u0131m, hi\u00e7 mezarlardan bir \u015fey istenir mi, dua edilirse Allah\u2019a edilir. \u00d6yle de\u011fil mi, azizim \u0130brahim Bey?\u201d<\/p>\n Fakat \u0130brahim Bey sessiz kald\u0131 bu soruya. General \u00f6l\u00fclerden bir \u015fey istenmeyece\u011fine dair uzun bir nutuk irad etti. Bayram bu konu\u015fma esnas\u0131nda dili d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnce du\u00e2 zaten Allah\u2019ad\u0131r, demeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131, ama beceremedi. General de zaten pek ciddiye almad\u0131\u011f\u0131 bu zarars\u0131z adama zaten hayal g\u00f6rm\u00fc\u015f muamelesi yap\u0131yordu. Defalarca senin efendin kim, dediyse de Bayram\u2019\u0131n a\u011fz\u0131ndan laf alamad\u0131. \u00d6\u011frenseydi herhalde onu da alaya alacakt\u0131.<\/p>\n General eve gitti\u011finde kar\u0131s\u0131na y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc nerede buldu\u011funu sordu. Y\u00fcz\u00fck vazonun i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun \u00fczerine general bu basit vaka kar\u015f\u0131s\u0131nda:<\/p>\n \u201cBayram da kahvede y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc nas\u0131l buldu\u011funu bana anlat\u0131yor, garibim, ne hayal kurduysa.\u201d<\/p>\n \u201cAa, Bayram\u2019d\u0131 de\u011fil mi ismi, sabah bir aral\u0131k \u00e7\u0131k\u0131p geldi, pek terbiyeli bir eda ile \u201cY\u00fcz\u00fck vazonun i\u00e7inde efendi yengehan\u0131m,\u201d diyerek gitti. \u015ea\u015f\u0131rd\u0131m, birdenbire bu da nereden \u00e7\u0131kt\u0131, diye.\u00a0 Ama merak\u0131m\u0131 da alamad\u0131m. Gidip bak\u0131nca ger\u00e7ekten de y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc orada buldum. \u00c7i\u00e7eklerin suyunu de\u011fi\u015ftirirken d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131m, demek ki.\u201d dedi\u011finde generalin y\u00fcz\u00fcndeki ifade dondu.<\/p>\n General Bayram\u2019\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar ba\u015f\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Sanki acele bir i\u015fi varm\u0131\u015f gibi d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130brahim Bey\u2019i tam kahveden \u00e7\u0131karken buldu. Hemen koluna girerek,<\/p>\n \u201cBu Bayram kimin nesi \u0130brahim Bey? Aynen kahvede anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi, han\u0131m vazonun i\u00e7inde bulmu\u015f y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc.\u201d Bu s\u00f6zler \u00fczerine \u0130brahim Bey g\u00fcld\u00fc:<\/p>\n \u201cVard\u0131r bizim Bayram\u2019\u0131n b\u00f6yle huylar\u0131, o da her deli gibi, biraz me\u00e7hul.\u201d<\/p>\n \u201cOnun milletin evine girmek gibi huylar\u0131 da var m\u0131?\u201d<\/p>\n \u0130brahim Bey ne demek istedi\u011fini anlamak i\u00e7in onun y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131, durumu kavray\u0131nca:<\/p>\n \u201cYok, Ya\u015far Bey Bayram \u00f6yle \u015feyler yapmaz.\u201d<\/p>\n \u201cO h\u00e2lde kimdir bunun efendisi, nerededir bu mezar? Yoksa Ey\u00fcb Sultan\u2019dan m\u0131 bahsediyor?\u201d<\/p>\n \u0130brahim Bey bunu hi\u00e7 merak etmiyormu\u015f gibi omuzlar\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131,<\/p>\n \u201cKimse bilmiyor, kimseye de s\u00f6ylemez, ben birka\u00e7 defa ba\u015fka sahabe kabirlerinden \u00e7\u0131karken g\u00f6rd\u00fcm, ama hangisi bilmem. Bu da onun s\u0131rr\u0131.\u201d<\/p>\n Yine de generalin inanc\u0131 sa\u011flamd\u0131. \u00d6l\u00fclerden bir \u015fey istenmezdi. Fakat sanki koordinatlar\u0131 belirlenmi\u015f bir hedefi vuran top\u00e7u subay\u0131n\u0131n h\u00fcneri gibi, tam\u0131 tam\u0131na y\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn yerini s\u00f6yleyen Bayram\u2019\u0131n i\u015fini de akl\u0131 alm\u0131yordu. Ona bu konu\u015fmadan kalan \u201cHer deli kadar biraz me\u00e7hul\u201d s\u00f6zleri oldu. Bayram\u2019a farkl\u0131 bir g\u00f6zle bakmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n Ya\u015far \u00d6lmez, akl\u0131 ba\u015f\u0131na ereli beri, tam bir asker gibi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Tam bir dakiklik, titizlik ve disiplin a\u015f\u0131\u011f\u0131yd\u0131. \u0130nand\u0131\u011f\u0131 hemen hi\u00e7bir \u015feyden feragat etmeyece\u011fi gibi bu \u00fc\u00e7\u00fcnden asla feragat etmezdi. Onun i\u00e7in hayat bunlardan ibaretti. Onda sevgi bile ayar\u0131ndayd\u0131, bu gibi \u015feyler, bir \u015feye tutulmak insan\u0131 hayattan koparan \u015feylerdi ona g\u00f6re. Bug\u00fcne kadar b\u00f6yle inanm\u0131\u015ft\u0131 ve bir Allah\u2019\u0131n kulu aksini iddia edemezdi. Fakat hayatta en sert iradeli insan\u0131 bile y\u0131kacak \u015feyler vard\u0131r ve bunlar \u00e7o\u011fu zaman yak\u0131nlar\u0131ndan gelir. General de i\u015fte b\u00f6yle bir y\u0131k\u0131m\u0131, darbeyi en yak\u0131n\u0131ndan hem de kar\u0131s\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc. Asla, ihanet gibi bir \u015fey Neslig\u00fcl Han\u0131m\u2019dan beklenemezdi. Fakat bu g\u00fczel \u0130stanbul han\u0131mefendisi, mis gibi bir bahar sabah\u0131, Karya\u011fd\u0131 Tepesi\u2019ne kar\u015f\u0131 pencere \u00f6n\u00fcnde hayallere dalm\u0131\u015fken uyudu, fakat uyand\u0131\u011f\u0131nda kendinde de\u011fildi. Havan\u0131n tatl\u0131 dokunu\u015flar\u0131 o uyurken kuvvetli bir cereyana d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc ve hastaland\u0131. Ate\u015fler i\u00e7inde ge\u00e7irilen bir gece ve ne yap\u0131lsa fayda etmeyen so\u011fuk terlemelerden sonra zaten akl\u0131 ba\u015f\u0131ndan gitmi\u015f olan general nihayet, ertesi sabah gelen temizlik\u00e7inin Neslig\u00fcl Han\u0131m\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcnce att\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131\u011fl\u0131kla d\u00fc\u015f\u00fcnebildi. Hastaneye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kar\u0131s\u0131na zat\u00fcrre te\u015fhisi kondu.<\/p>\n General \u00fcz\u00fclmesinler diye \u00e7ocuklar\u0131na haber vermedi. Torun torba hastaneye dolu\u015facaklar ve etraf bir matem havas\u0131na b\u00fcr\u00fcnecekti. General bundan hi\u00e7 hazzetmezdi. Fakat evet, general \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc t\u00fcketmi\u015f ve art\u0131k daha fazlas\u0131na t\u00e2kat getiremeyece\u011fini anlay\u0131nca her \u015feyi ortaya d\u00f6kmek zorunda kald\u0131. B\u00fcy\u00fck o\u011flunun kendisine ni\u00e7in erkenden haber vermedi\u011fi i\u00e7in serzeni\u015flerde bulunurken \u201cYa, annem \u00f6lseydi, bize cenaze kalkarken mi haber verecektin?\u201d s\u00f6zleriyle beyninden vurulmu\u015f gibi oldu. O\u011fluna \u00e7evirdi\u011fi sert bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bir s\u00fcre sonra devirmek zorunda kald\u0131. General kendisini bir \u00e7ocuk gibi eve g\u00f6nderen evlatlar\u0131na kar\u015f\u0131 koyamad\u0131, zira ger\u00e7ekten de g\u00fcc\u00fc t\u00fckenmi\u015fti. \u00dc\u00e7 g\u00fcn,\u00a0 bu kadar m\u0131, dedi kendi kendine, b\u00fcy\u00fck harek\u00e2t ve manevralar oldu\u011fu zaman bir hafta uyumadan kald\u0131\u011f\u0131 zamanlar ne \u00e7abuk ge\u00e7mi\u015fti. General o vakit anlad\u0131 ki, ger\u00e7ek m\u00e2n\u00e2da emekli olmu\u015ftu. Bedenen emekli oldu\u011funu kabul edebilirdi, ama ruhen, i\u015fte buna raz\u0131 olamazd\u0131. Fakat kabul etmeyecekti de ne olacakt\u0131, kaderinin sahibi san\u0131rd\u0131 kendisini, ama ona kar\u015f\u0131 koyam\u0131yordu i\u015fte.<\/p>\n O g\u00fcn ve sonraki g\u00fcnlerde kom\u015fular\u0131 onu D\u00fc\u011fmeciler\u2019in ta\u015fl\u0131 yollar\u0131ndan ge\u00e7ip giderken g\u00f6r\u00fcnce kendilerine \u015fu son bir y\u0131lda k\u00f6k s\u00f6kt\u00fcrm\u00fc\u015f olan adama bakt\u0131klar\u0131nda ona o h\u00e2li yak\u0131\u015ft\u0131ramad\u0131lar. General birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck sakal\u0131yla, pejm\u00fcrde denebilecek bir k\u0131yafetle yorgun arg\u0131n oradan ge\u00e7ip giderken sanki o eski heybeti kendilerini durduruyor ve ona s\u00f6yleyecekleri s\u00f6zlerin yetersiz kalaca\u011f\u0131n\u0131 bildikleri i\u00e7in ona teskin edici birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylemekten imtina ediyorlard\u0131. \u0130brahim Bey onu yol ba\u015f\u0131nda tutup bir \u015feyler s\u00f6ylemi\u015fti, fakat s\u00f6ylediklerini hi\u00e7biri duymad\u0131\u011f\u0131 gibi, generalin hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k vermedi\u011fine de \u015fahidlik etmi\u015flerdi. Ancak insanlardaki tutuklu\u011fu k\u0131ran hi\u00e7 beklemedikleri biri oldu. Kara Tahir, rakibi Kadri\u2019nin kahvesinin tam \u00f6n\u00fcnde generalin kar\u015f\u0131s\u0131nda dimdik durdu ve \u201cGeneralim\u201d, dedikten sonra bir m\u00fchlet bekledi, general sanki kendisine vurulacak ve bundan r\u00e2z\u0131 imi\u015f gibi Kara Tahir\u2019e bakt\u0131, \u201cAllah \u015fifa versin.\u201d General verilen arma\u011fan\u0131 b\u00fcy\u00fck bir tevazu ile kabul ediyormu\u015f gibi ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn bu hastane s\u00fcreci iki hafta kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu zaman zarf\u0131nda mahalledekiler generali \u00e7ok az g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Fakat bir\u00e7oklar\u0131 o sabah<\/em> onu orada g\u00f6rd\u00fcler; \u00e2detleri \u00fczere Cuma sabahlar\u0131, mahalle camiine de\u011fil, Ey\u00fcb Sultan\u2019a giderler, namaz\u0131n ard\u0131ndan Mihmandarlar\u0131n Efendisi\u2019ne du\u00e2 ederler, sonra da hep beraber \u00e7orba i\u00e7meye giderlerdi.<\/p>\n Saflar camiinin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f kendilerine d\u0131\u015f avluda yer ararlarken generali orada, Ey\u00fcb Sultan Hazretleri\u2019nin kabri kar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00e7aresizlik abidesinin v\u00fccuda gelmi\u015f h\u00e2li gibi, ellerini a\u00e7m\u0131\u015f, t\u00fcrbenin mermer ta\u015flar\u0131na ba\u015f\u0131n\u0131 yaslam\u0131\u015f ve dudaklar\u0131 durmaks\u0131z\u0131n k\u0131p\u0131rdarken titredi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler. Fakat bu aralar\u0131ndaki bir s\u0131rm\u0131\u015f gibi, ne o sabah ne de daha sonra birbirlerine bu mevzudan hi\u00e7 bahsetmediler.<\/p>\n <\/p>\n 17.01.2020<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 185. Say\u0131, \u015eubat 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ya\u015far \u00d6lmez mahalleye ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7en bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde mutlak h\u00e2kimiyetini il\u00e2n etmi\u015f bir imparator gibiydi. Art\u0131k kendisini konu kom\u015fuya yeterince tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 gibi, huyu ve suyunun aksine…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,24],"class_list":["post-870","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-zeynel-abidin-danalioglu","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n