D\u00fcnden bug\u00fcne, bug\u00fcnden yar\u0131na insanlar ve toplumlar hep ayn\u0131 sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r ve kar\u015f\u0131la\u015fmaya da devam edeceklerdir. Zamana ve d\u00f6neme g\u00f6re bu sorunlar de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermemi\u015f, sadece \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fman\u0131n zorlu\u011funun seviyesinde de\u011fi\u015fmeler olmu\u015ftur. Bu zorluklar\u0131n da re\u00e7etesi, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131 kapsayacak \u015fekilde verilmi\u015f ve insan i\u00e7in geriye tek bir anahtar kelime kalm\u0131\u015ft\u0131r: \u0130rade.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131 di\u011fer canl\u0131lara nazaran daha k\u0131ymetli k\u0131lan, insan\u0131n \u201cirade sahibi\u201d bir varl\u0131k olmas\u0131d\u0131r. S\u00f6zc\u00fck kapsam\u0131nda irade, \u201c\u0130nsan\u0131n herhangi bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirme yolunda i\u00e7 ve d\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131yla belirlenen bilin\u00e7li kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanabilir.<\/p>\n
\u0130radenin iki temel bile\u015feni vard\u0131r. Bunlardan birincisi \u201cse\u00e7me ve karar verme\u201d, ikincisi ise \u201ceylem\u201ddir. Bu, \u201cfikir ve aksiyon\u201d olarak da de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n
Se\u00e7me ve karar verme akl\u00ee bir \u00e7aba, eylem ise ruh\u00ee bir \u00e7aba gerektirir; yani irade, insana \u00f6zg\u00fc bu iki melekenin beraber \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ilgili bir durumdur.<\/p>\n
\u0130rade, her d\u00f6nemde irdelenmi\u015f, \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve hakk\u0131nda kitaplar yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kavramd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n ve insanla beraber toplumun temel dinami\u011fi, ate\u015fleyicisi, harekete ge\u00e7iricisi ald\u0131\u011f\u0131 kararlar, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi eylemler; yani iradesidir.<\/p>\n
Sa\u011flam ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir iradeye sahip olmak hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz iyi bir e\u011fitim ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u201c\u0130rade, akl\u00ee ve ruh\u00ee \u00e7aban\u0131n m\u00fc\u015fterek \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan bir mekanizmad\u0131r.\u201d demi\u015ftik.<\/p>\n
Bu e\u011fitim ailenin, okulun, toplumun ve devletin temel g\u00f6revidir. \u0130rade sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde fert, aile, toplum ve devlet sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde idare edilemez. Dolay\u0131s\u0131yla \u201c\u0130rade olmadan idare olmaz.\u201d diyebiliriz. Bu temeli sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de akl\u0131 ruh, ruhu da ak\u0131l ile desteklemeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc akl\u0131n desteklemedi\u011fi ruh ve ruhun desteklemedi\u011fi ak\u0131l her zaman tuza\u011fa d\u00fc\u015fer.<\/p>\n
Burada ilk olarak d\u00fc\u015fman\u0131 tan\u0131mam\u0131z l\u00e2z\u0131m. Bug\u00fcn bizi ideallerimizden, gelece\u011fimizden al\u0131koyan ve bizi ad\u0131m ad\u0131m batakl\u0131\u011fa \u00e7eken d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z kim?<\/p>\n
<\/p>\n
1- \u0130steksizlik ve Her Y\u00f6nden Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k<\/strong><\/p>\n \u00c7aba g\u00f6stermekten; \u00f6zellikle de s\u00fcreklilik gerektiren bir \u00e7aba g\u00f6stermekten korkar\u0131z. Rahata d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, tembelli\u011fimiz gibi insan\u00ee huylar t\u0131pk\u0131 yer \u00e7ekimi kanunu gibi tabi\u00eedir. Ger\u00e7ek \u015fu ki; kararl\u0131 bir iradenin kar\u015f\u0131s\u0131nda ancak devaml\u0131 bir g\u00fc\u00e7 durabilir. Tutkular\u0131m\u0131z ise do\u011fas\u0131 gere\u011fi ge\u00e7icidir, ne kadar \u015fiddetli olursa bir o kadar k\u0131sa s\u00fcrer. Ancak hantall\u0131k, tembellik veya aymazl\u0131k diye adland\u0131r\u0131lan huylar\u0131m\u0131z s\u00fcreklilik arz eder. Bu huylar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak d\u00fczensiz m\u00fccadele ayn\u0131 m\u00fccadeleyi yeniden tekrar etmekten ba\u015fka bir \u015feye yaramaz. B\u00fcy\u00fck seyyahlar, ilkel toplumlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015famaya yeterince istekli olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in geri kald\u0131klar\u0131 hususunda hemfikirdir.<\/p>\n Ba\u015far\u0131l\u0131 toplumlarla ba\u015far\u0131s\u0131z toplumlar\u0131 birbirinden ay\u0131ran anl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar de\u011fil, d\u00fczenli ve s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n toplam\u0131nda harcanan eforun \u00e7ok daha de\u011ferli olmas\u0131d\u0131r. Az da olsa d\u00fczenli ve s\u00fcrekli olan \u00e7al\u0131\u015fma, uzun molalar i\u00e7eren y\u00fcksek eforlar\u0131n toplam\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve daha de\u011ferlidir.<\/p>\n Burada Res\u00fblullah\u2019\u0131n (sav) \u015fu Hadis-i \u015eerif’ini hat\u0131rl\u0131yoruz:<\/p>\n \u201cAllah kat\u0131nda amellerin en makbul\u00fc az da olsa devam \u00fczere yap\u0131lan\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n \u00c7\u00fcnk\u00fc irade, g\u00f6sterilen \u00e7aban\u0131n \u00e7oklu\u011fundan ziyade amaca y\u00f6nelik olmas\u0131 ile kendini belli eder.<\/p>\n Da\u011f\u0131n\u0131k, d\u00fczensiz bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yo\u011fun olmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir faydas\u0131 yoktur. Bir fikrin veya duygunun i\u00e7imizde canlanmas\u0131 ve i\u00e7imize yerle\u015fmesi i\u00e7in samimi olmas\u0131, devaml\u0131 olmas\u0131 ve tekrar etmesi gerekir. Fikir sadece i\u00e7imizden ge\u00e7ip giderse hi\u00e7bir k\u0131ymeti olmaz ve m\u00fccessem h\u00e2le gelmez.<\/p>\n <\/p>\n 2- Nefse D\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck<\/strong><\/p>\n M\u00fccadele etmemiz gereken d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131zdan biri de tembellik ve nefse d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck. Ki\u015fi, kendisini tembellik y\u00fcz\u00fcnden tamamen salarken, ortam\u0131n da ahl\u00e2k\u00ee a\u00e7\u0131dan korunaks\u0131z h\u00e2le gelmesine sebep olur. Di\u011fer bir deyi\u015fle tembellik, insan\u0131 \u015fehvete iter. Ayr\u0131ca ahl\u00e2k\u00ee \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc de daha b\u00fcy\u00fck bir tembelli\u011fe sebep olur. B\u00fct\u00fcn sebepler birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve biri olmadan di\u011ferinin olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil fakat ahl\u00e2k, burada daha hayat\u00ee \u00f6nem ta\u015f\u0131makta. Tembelli\u011fe kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele kazan\u0131l\u0131r da g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131n tekrar idame ettirilmesi i\u00e7in verilen m\u00fccadele kazan\u0131lamazsa tembellik tekrar belirgin h\u00e2le gelir.<\/p>\n Ki\u015finin gen\u00e7li\u011fe ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131 zamanlar enerjisinin de en fazla oldu\u011fu zamanlard\u0131r. Bu d\u00f6nemde gen\u00e7, enerjisini ideallerinin (devaml\u0131l\u0131k arz edecek \u015fekilde) u\u011frunda harcad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e gelecekte bunun m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 toplar. Fakat bu d\u00f6nem bir yandan da d\u0131\u015f uyar\u0131c\u0131lar\u0131n akl\u0131 ve ruhu en \u00e7ok manip\u00fcle etti\u011fi d\u00f6nemdir. Gen\u00e7, fiziksel ve ruhsal de\u011fi\u015fimin bu e\u015fi\u011finde s\u00fcrekli gelgitler ya\u015far ve arzular\u0131, tutkular\u0131, hayalleri en yo\u011fun \u015fekilde ya\u015famak ister. T\u00fcm bu duygular yanl\u0131\u015f yere kanalize edildi\u011finde, gen\u00e7 kendini bir felaketin ve k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde bulur. Gen\u00e7, bu \u00e7etin m\u00fccadelede kendisiyle ba\u015f ba\u015fa kalmamal\u0131, yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Gencin iradesi Mart ay\u0131n\u0131n havas\u0131 gibidir. Asla \u201chava g\u00fczel\u201d diyemezsiniz; \u00e7\u00fcnk\u00fc hava ne kadar g\u00fczel de olsa her an de\u011fi\u015fmeye m\u00fcsaittir. Bir anda esen r\u00fczgarla hava so\u011fuyabilir, buz gibi bir havaya d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu y\u00fczden gencin en ufak bir hava de\u011fi\u015fimine neden olacak ortamlardan uzak durmas\u0131, uzak tutulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n <\/p>\n 3- K\u00f6t\u00fc Arkada\u015flar<\/strong><\/p>\n Do\u011fal olarak se\u00e7ti\u011fimiz arkada\u015flara dikkat etmeliyiz. Arkada\u015f dedi\u011fimiz fig\u00fcr\u00fcn alt\u0131nda gelece\u011fimizin en az\u0131l\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 olabilir.<\/p>\n \u00d6ncelikle madd\u00ee durumu iyi olan ailelerin \u00e7ocuklar\u0131, gelecek kayg\u0131s\u0131 olmay\u0131\u015f\u0131 ve de\u011ferler e\u011fitiminin eksikli\u011finden dolay\u0131 gen\u00e7liklerini bo\u015fa harcay\u0131p sonra ya\u015f ilerledik\u00e7e \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fiyle alay edip k\u00fc\u00e7\u00fcmserler. Bu ki\u015filerden uzak durmak gerekir<\/p>\n Bir di\u011fer t\u00fcr ise sadece tembeller. Bu t\u00fcrler s\u00fcrekli bir yerlere \u00e7a\u011f\u0131rarak, bo\u015f i\u015flere sevk ederek genci tembelli\u011fe s\u00fcr\u00fcklerler.<\/p>\n Bu t\u00fcrler, yan\u0131na \u00e7ektikleri her gen\u00e7 kadar \u00f6zg\u00fcven sahibi olur. S\u00fcrekli konu\u015furlar; fakat bu konu\u015fmalar mesnetsiz ve mihraks\u0131zd\u0131r. Zihinlerindeki k\u0131s\u0131tl\u0131 kelimeleri ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131rlar ve g\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderdi\u011fi i\u00e7in geli\u015ftirmeye ve \u00e7o\u011faltmaya yeltenmezler. Arkada\u015f arkada\u015fa tesir eder. Tehlikeye bula\u015fmaman\u0131n en g\u00fczel yolu tehlikeyi bilmek ve uzak durmakt\u0131r.<\/p>\n D\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 tan\u0131mak, \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fman\u0131n al\u00e2metidir. \u0130rade e\u011fitimi burada \u00e7ok \u00f6nemli bir h\u00e2l al\u0131yor. Bu e\u011fitim, insan i\u00e7in \u00e7ocuklu\u011fundan itibaren ba\u015flamal\u0131, gen\u00e7li\u011fe giri\u015f d\u00f6neminde ise \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fclmesi en elzem mesele olmal\u0131. Aile, okul, toplum ve devlet i\u00e7inde…<\/p>\n <\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 182. Say\u0131, Kas\u0131m 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnden bug\u00fcne, bug\u00fcnden yar\u0131na insanlar ve toplumlar hep ayn\u0131 sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r ve kar\u015f\u0131la\u015fmaya da devam edeceklerdir. Zamana ve d\u00f6neme g\u00f6re bu sorunlar de\u011fi\u015fiklik g\u00f6stermemi\u015f, sadece \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fman\u0131n zorlu\u011funun seviyesinde de\u011fi\u015fmeler…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,59],"class_list":["post-803","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-muzaffer-ayvalioglu","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n