60\u2019l\u0131, 70\u2019li y\u0131llarda \u201cSol\u201d ve \u201cSa\u011f\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7evreleri, topluluklar\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131yan birisiniz. O d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr-sanat hayat\u0131ndan bize bahsedebilir misiniz?<\/b><\/p>\n
O d\u00f6nem… Nurlar i\u00e7inde yats\u0131n, \u00dcstad Necip Faz\u0131l sosyalizmden, kom\u00fcnizmden bahsetti\u011fi bir konferans\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bilgiler payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Biz de, Marks ba\u015fta olmak \u00fczere sol \u00e7evrenin okudu\u011fu kitaplar\u0131 da okuyanlardand\u0131k. Bu ideolojinin diline a\u015finayd\u0131k. \u00dcstad\u2019\u0131n konu\u015fmas\u0131nda \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n toplum g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlat\u0131rken Marks\u2019\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc prensipler, birtak\u0131m tabirler ge\u00e7iyordu. Konferans sonunda \u00dcstad\u2019\u0131n yan\u0131na geldim ve bu hususu sordum. O da, \u201cMarks bunlar\u0131 \u0130sl\u00e2m\u2019dan alm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi. Ben, \u201cEfendim solcular bunu Marks\u2019tan diye biliyor.\u201d deyince, \u201conlara anlat\u0131n bunlar\u0131, bilmiyorlar.\u201d dedi. \u00dcstad\u2019\u0131n bu s\u00f6z\u00fc benim i\u00e7in \u201cemir\u201ddi. F\u0131rlad\u0131m, Ye\u015fil\u00e7am\u2019a… Orada bir kahvehaneye girip oturdum. Ne ben kimseyi tan\u0131yorum; ne kimse beni. Ye\u015fil\u00e7am, Beyo\u011flu\u2019ndaki Emek sinemas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 taraf\u0131nda, film \u015firketleri, senarist, y\u00f6netmen, m\u00fczisyenlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sokak. Bakt\u0131m; kar\u015f\u0131mda akranlar\u0131mdan bir adam oturuyor. Tenha bir saat, tan\u0131\u015ft\u0131k. Ad\u0131, Erdo\u011fan Tokatl\u0131. Ye\u015fil\u00e7am\u2019\u0131n en usta y\u00f6netmen ve senaristlerinden. Kaynad\u0131k birbirimize. Erdo\u011fan, inan\u00e7s\u0131z, kom\u00fcnist bir adam. Benim tam z\u0131dd\u0131m. Ama dost olduk. Bahsetti\u011fim meseleleri konu\u015fuyorduk. O beni d\u00f6nemin Marksist sinemac\u0131lar\u0131ndan Metin Erksan\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Ben, daha \u00f6nce Metin Erksan\u2019\u0131n \u201cSevmek Zaman\u0131\u201d filmini seyretmi\u015fim, etkilenmi\u015fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc filmi seyredince, \u2018Marksist bir y\u00f6netmenden mill\u00ee motiflerin hakim oldu\u011fu bir filmi nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u2019 diye insan sormadan edemiyor. O filmde T\u00fcrk musikisinin \u00f6nemli unsuru ud ile solo sahneleri yer al\u0131yor. Zira o d\u00f6nem T\u00fcrk musik\u00eesi \u00e7ok horlan\u0131yor, \u201ctu kaka\u201d g\u00f6steriliyordu. Bu arada ben de, TRT organizasyonuyla haz\u0131rlanacak bir programda, ud solosu e\u015fli\u011finde \u015fiir okumalar\u0131 yapaca\u011f\u0131m in\u015fallah. Erdo\u011fan\u2019la bir ba\u015fka sohbetimizde Ertem G\u00f6nen\u00e7\u2019in bir filmi bahis mevzuu olmu\u015ftu. \u201cKaranl\u0131kta Uyananlar\u201d diye… \u0130\u015f\u00e7i d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Erdo\u011fan, bu filmi s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde tenkit etti. Metin Erksan da yan\u0131m\u0131zda. Tophane\u2019deki \u0130talyan yoku\u015fu \u00fczerinde bir apartmanda oturuyordu. Ben, f\u0131rsat bulup konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015fim nedeniyle acil \u00e7\u0131kmam gerekiyordu; s\u00f6yleyeceklerimi s\u00f6yledim ve eyvallah deyip \u00e7\u0131kt\u0131m. Metin Erksan beni sormu\u015f Erdo\u011fan\u2019a… Erdo\u011fan da, \u201cfa\u015fist, gerici bir arkada\u015f\u0131m.\u201d demi\u015f. Erksan da, \u201cbu arkada\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrelim ya.\u201d demi\u015f.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrde, sanatta keyfiyeti nedir o d\u00f6nem?<\/b><\/p>\n
Zamanla MTTB(Milli T\u00fcrk Talebe Birli\u011fi) bizim yani inananlar\u0131n eline ge\u00e7ti. \u0130smail Kahraman\u2019dan sonra gelen merhum Nizamettin Bey\u2019in d\u00f6neminde ben de gazetecilikle me\u015fgul\u00fcm; Bug\u00fcn gazetesinde k\u00f6\u015fe yazar\u0131y\u0131m. O s\u0131ralar y\u00f6netmen Halit Refi\u011f\u2019in de \u201cUlusal Sinema Kavgas\u0131\u201d kitab\u0131 yay\u0131mlanm\u0131\u015f, bir tak\u0131m yanl\u0131\u015flar\u0131 olsa da dikkatleri \u00fczerine \u00e7ekmi\u015fti. Halit Refi\u011f\u2019in ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma nedeniyle onunla da g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler. \u201cUlusal Sinema\u201d, bizim dilimizle \u201cmill\u00ee sinema\u201d \u00fczerine b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131k oturum d\u00fczenlenecek. Doktor Ezel Elverdi vard\u0131. Rahmetli Nurettin Top\u00e7u\u2019nun ye\u011fenidir. Elverdi, benim de davet edilmemi istemi\u015f. Oturumu ben y\u00f6netiyorum; ilgi b\u00fcy\u00fck, salon kalabal\u0131k. \u201cDeve di\u015fi\u201d gibi herifler gelmi\u015f. Metin Erksan gelenlerden biri. Halit Refi\u011f de orada. Metin Erksan\u2019a, i\u015fte \u00dcstad\u2019\u0131n az \u00f6nce belirtti\u011fim te\u015fhisleriyle ilgili sual sordum. Bakt\u0131m; Metin Erksan da ayn\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201cMarks\u201d dedi; \u201cbu teorilerini \u0130slam kaynaklar\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z hepsi \u201cg\u00fcne\u015f\u201di ke\u015ffetmi\u015f. Merhum Ay\u015fe \u015easa da onlardand\u0131. Onlar M\u00fcsl\u00fcman bir topluluk halindeydi. Tabii sualim \u00fczerine Erksan bunlar\u0131 s\u00f6yleyince alk\u0131\u015ftan ortal\u0131k y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr ve sanatta zaaf belirtmesini neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/b><\/p>\n
K\u00fclt\u00fcr ve sanatta M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aleyhine ger\u00e7ekle\u015fen birinci k\u0131r\u0131lma noktas\u0131 27 May\u0131s darbesidir. Toplum sindirilmi\u015fti. Siyasi mahiyette ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Mesela ben, 60\u2019larda \u201cDemokrat Parti Gen\u00e7lik Kollar\u0131 Ba\u015fkan\u0131\u201d idim. O d\u00f6nem bir havac\u0131 yarbay Fatih\u2019e kaymakam tayin edilmi\u015fti. Bu adama i\u015fim m\u00fcnasebetiyle her g\u00fcn giderdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc babam, Fatih il\u00e7e s\u0131n\u0131rlar\u0131na dahil olan Beyaz\u0131t\u2019\u0131n Nahiye M\u00fcd\u00fcr\u00fc idi. Her gitti\u011fimde beni d\u00f6v\u00fcyordu. Neden biliyor musunuz? G\u00fcya gen\u00e7lik kollar\u0131 silahl\u0131ym\u0131\u015f. Bana da \u2018silahlar nerede\u2019 diye sorup duruyor, \u2018bilmiyorum\u2019 dedik\u00e7e falakaya yat\u0131r\u0131yorlard\u0131. Oysa silah falan yok. Sonra \u00e7\u0131k\u0131p geliyordum. \u015eimdi karikat\u00fcr gibi gelir ama biz bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131k. Dahas\u0131 var. \u00dcstad\u2019\u0131n \u201cUlu Hakan Abdulhamid\u201d adl\u0131 bir eseri \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. O eseri sahneye koydurdum. Anadolu\u2019da tam 519 temsil sergiledik. \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fck. 1968\u2019li y\u0131llar. Yenikap\u0131\u2019da 11 ki\u015fi taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131m. Ne a\u011fz\u0131m kald\u0131 ne burunum.<\/p>\n
Sebep, Abd\u00fclhamid d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131?..<\/b><\/p>\n
Evet. Abd\u00fclhamid d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle aptalca bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k i\u015fte. II. Abd\u00fclhamid o zaman da hat\u0131rland\u0131 fakat b\u00fcy\u00fck bask\u0131 vard\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde. Ben sonradan \u201cG\u00f6k Sultan\u201d\u0131 da yazd\u0131m ger\u00e7i. Baz\u0131 arkada\u015flar Ankara\u2019da bir dergi etraf\u0131nda topland\u0131lar. Ancak onlar\u0131n avantajlar\u0131 bizde yoktu. Siyasi himaye g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Naz\u0131m Hikmet \u00f6nceleri karpuz tezgah\u0131 a\u00e7\u0131p onunla ge\u00e7inirdi. Gelene telkin, propaganda yapard\u0131. Mina Urgan hat\u0131ralar\u0131nda anlat\u0131r. Bak\u0131n; Mina Han\u0131m, soyad\u0131n\u0131 \u00dcstad\u2019\u0131n koydu\u011funu s\u00f6yler. Soyad\u0131 kanun hen\u00fcz yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Mina Han\u0131m bir tak\u0131m \u015fairane soy isim \u00f6rnekleri s\u0131ralam\u0131\u015f. \u00dcstad, \u201cmaddi olsun… Urgan!\u201d demi\u015f. O da Urgan yapt\u0131rm\u0131\u015f soyad\u0131n\u0131. Solcu ama \u00dcstad\u2019\u0131n hayranlar\u0131ndan. Mina Urgan, Falih R\u0131fk\u0131 Atay\u2019In evlatl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00dcniversitede Halide Edip Ad\u0131var\u2019\u0131n yan\u0131nda yeti\u015fmi\u015ftir. Naz\u0131m Hikmet\u2019in karpuz sergisini Urgan anlat\u0131yor hat\u0131ralar\u0131nda. Bunlar\u0131n da kendine has d\u00fcnyalar\u0131 var; serbest. Bizde de bir s\u00fcr\u00fc disiplinler var. Zor i\u015ftir. Ne diyor Necip Faz\u0131l; \u201czehirle pi\u015fmi\u015f a\u015f\u0131 yemeye kim gelir.\u201d Onun gibi… Ay\u015fe \u015easa, babas\u0131n\u0131 reddetmi\u015ftir. Avni \u015easa \u0130stanbul\u2019un en zengin adam\u0131. Vehbi Ko\u00e7\u2019un bile ad\u0131 yok o zamanlar. Tan\u0131\u015ft\u0131m babas\u0131yla. Cihangir\u2019de Atilla Tokatl\u0131\u2019dan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra oturdu\u011fu daireye \u00f6zel \u00e7\u0131kan asans\u00f6r\u00fc vard\u0131. Erdo\u011fan\u2019la giderdik. Ay\u015fe Han\u0131m\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u201clong play\u201di vard\u0131. Biz de kendimize g\u00f6re enayice Bat\u0131 m\u00fczi\u011finin senfonilerini dinlerdik. Ben Beethoven, Erdo\u011fan Bach hayran\u0131yd\u0131. O \u00e7alar, biz dinlerdik. Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cSon Ku\u015flar\u201d isimli Ye\u015fil\u00e7am\u2019da epey s\u00fckse yapm\u0131\u015f filminin senaristlerinden biri de Erdo\u011fan\u2019d\u0131. Benim de biraz katk\u0131m olmu\u015ftu. Ay\u015fe Han\u0131m\u2019a derdim ki, \u201c\u015fu arkada\u015f\u0131na bak… Ulan, Bach ruh\u00e7u! Ne alaka, g\u00f6rm\u00fcyor musunuz.\u201d B\u00f6yle bir d\u00fcnya. \u015eimdi yok b\u00f6yleleri…<\/p>\n
\u00dcstad tiyatroya \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015f. Sinemadan da \u00fcst\u00fcn tutuyor. Malumunuz ciddi say\u0131da tiyatro eseri var. \u00dcstad\u2019\u0131n tiyatroya olan ilgisine dair neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/b><\/p>\n
Elbette… \u00dcstad b\u00fcy\u00fck bir sanat adam\u0131yd\u0131. Onun hakk\u0131nda hat\u0131ralar\u0131m var; yar\u0131m kald\u0131. Dua edelim de onu bitirelim in\u015fallah. \u0130smini de buradan il\u00e2n edeyim; \u201cToz Kanatl\u0131 Kelebek: Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek\u201d. Kapa\u011f\u0131n\u0131n kenar\u0131nda da k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fc var;<\/p>\n
\u201cBen ki, toz kanatl\u0131 bir kelebe\u011fim,<\/i><\/p>\n
Minicik g\u00f6vdeme y\u00fckl\u00fc Kafda\u011f\u0131.<\/i><\/p>\n
Bir zerreci\u011fim ki ar\u015fa gebeyim,<\/i><\/p>\n
Dev sanc\u0131lar\u0131m\u0131n budur kayna\u011f\u0131.\u201d<\/i><\/p>\n
\u00dcstad, sert adamd\u0131. Sertlik ona yak\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u015eimdi \u00dcstad\u2019\u0131n tiyatroya al\u00e2kas\u0131 artistik bir canl\u0131l\u0131k halindeydi. Konferanslar\u0131nda da bunu belli ederdi. Akt\u00f6r tavr\u0131. En yak\u0131n tiyatrocu arkada\u015f\u0131 Muhsin Ertu\u011frul\u2019du. Ertu\u011frul \u201csolcu\u201d bir adam ancak \u00dcstad\u2019\u0131n hayran\u0131yd\u0131. Rusya\u2019da yeti\u015fip gelmi\u015f. \u00dcstad\u2019\u0131n \u201cBir Adam Yaratmak\u201d adl\u0131 eserinin oyununda ba\u015f rol\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131. Bu eser h\u00e2l\u00e2 se\u00e7kin bir eserdir. B\u00fcy\u00fck Do\u011fu kl\u00e2si\u011fidir.<\/p>\n
\u2018Reis Bey\u2019 h\u00e2l\u00e2 oynan\u0131yor mesela…<\/b><\/p>\n
Evet. Ha… Reis Bey\u2019in hik\u00e2yesini anlatay\u0131m size. \u00dcstad, 1960, 27 May\u0131s darbesi olunca hapsedildi. Demokrat Parti iktidar\u0131n\u0131 m\u00fcdafaa ediyor iddias\u0131yla. Onun \u201cSon Vade 1960\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 okuyunuz. \u201cYa Ol Ya \u00d6l\u201d yaz\u0131s\u0131n\u0131. DP ve lideri Adnan Menderes\u2019e\u00a0 hitaben yaz\u0131lm\u0131\u015f yaz\u0131lard\u0131r. DP sempatizan\u0131 g\u00f6r\u00fcnen veya \u00f6yle zannedilenler de hapse al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Onlar\u0131n hepsi serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Bir tek \u00dcstad i\u00e7eride kald\u0131. O s\u0131ralarda, sa\u011fc\u0131lar\u0131n bir araya geldi\u011fi Ayd\u0131nlar Oca\u011f\u0131 diye bir kurulu\u015f var. Onun da anas\u0131 say\u0131lan Ayd\u0131nlar Kul\u00fcb\u00fc vard\u0131. Beyaz\u0131t\u2019ta, Kanaat \u0130\u015fhan\u0131\u2019ndayd\u0131. Ayhan Songar, Nevzat Yal\u00e7\u0131nta\u015f, S\u00fcleyman Yal\u00e7\u0131n gibi a\u011fabeylerimiz gelirdi. \u00dcstad ise Topta\u015f\u0131 Cezaevi\u2019nde. Evleri kira, \u00e7ocuklar\u0131 var, ma\u011fdur. Han\u0131mefendi elbiselerini satacak kadar korkun\u00e7 bir mahrumiyet i\u00e7inde. Bo\u011fazlar\u0131na kadar borca batm\u0131\u015flar. O zaman\u0131n B\u00fcy\u00fck Do\u011fu dergisinin genel yay\u0131n y\u00f6netmeni H\u00fcseyin Rahmi Yamanl\u0131. Nur i\u00e7inde yats\u0131n. O, sa\u011fdan soldan \u00f6teberi, para bulup \u00dcstad\u2019\u0131n evine getiriyor. Muhsin Ertu\u011frul\u2019un \u00dcstad\u2019la dostlu\u011fu ileri ama onun bu durumdan haberi yok. Bir f\u0131rsat bulup \u00dcstad\u2019\u0131 hapiste ziyarete gidiyor. Necip Faz\u0131l\u2019a, \u201cbenim i\u00e7in zevkle, seve seve oynayaca\u011f\u0131m bir oyun yazar m\u0131s\u0131n\u201d diyor. \u00dcstad g\u00fcl\u00fcyor; \u201ckafamda b\u00f6yle bir oyun var; okuyunca bay\u0131lacaks\u0131n\u201d diyor. \u0130\u015fte \u201cReis Bey\u201d buradan do\u011fmu\u015ftur. Hapishanede yazd\u0131 onu. Nitekim eser geldi; Muhsin Bey \u015eehir Tiyatrosu\u2019nda h\u00fcng\u00fcr h\u00fcng\u00fcr a\u011flayarak okuyor. Derken isyan \u00e7\u0131k\u0131yor. Erol Keskin ba\u015fta olmak \u00fczere solcu kesimden u\u011fultular halinde n\u00fcmayi\u015f, protestolar yap\u0131yorlar tiyatroda. \u015eimdiki TRT binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Tepeba\u015f\u0131\u2019nda. O zaman ah\u015fap bir binayd\u0131. \u201cS\u00fcper M\u00fcr\u015fid\u2019in oyunu \u015eehir Tiyatrosu\u2019nda oynanamaz!\u201d filan diyorlar.<\/p>\n
Neden?<\/b><\/p>\n
Onu Erol Keskin\u2019e sorabilirsin. Ge\u00e7enlerde \u015eehir Tiyatrosu galas\u0131nda g\u00f6rd\u00fcm onu. \u00c7ocukla\u015fm\u0131\u015f, e\u015fi sa\u011fa sola g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Allah bizi o hale d\u00fc\u015f\u00fcrmesin. Neyse… \u00dcstad bana emir verdi; \u201cgit eseri al, gel\u201d dedi. Eseri ald\u0131m, getirdim. Benim o mek\u00e2n\u00e2 rahat girmem m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc oradaki k\u00fct\u00fcphanenin m\u00fcd\u00fcr\u00fc, be\u015f vakit namaz k\u0131lan halam idi. Nadide \u0130nan\u00e7, Allah rahmet eylesin.\u00a0 O zamandan itibaren bir tek eseri repertuar d\u0131\u015f\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r \u00dcstad\u2019\u0131n. Nasip oldu. Repertuar Kurulu \u00dcyeli\u011fi\u2019ne atand\u0131m. Zaman\u0131n belediye ba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan. O zaman da Reis Bey\u2019in oyunu geldi. Savunmas\u0131 bana nasip oldu. Ve repertuara girdi, \u015fimdi oynuyor. B\u00f6yle \u00e7ileler ya\u015fanm\u0131\u015f. Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n sanat y\u00f6n\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, \u00e7ok derindir. Bahri Zengin ad\u0131nda bir arkada\u015f\u0131m\u0131z vard\u0131. Y\u00fcksek Makine M\u00fchendisi. Onunla m\u00fcnaka\u015faya girer, inat ederdi. \u00dcstad gayet nazik, m\u00fclayim davran\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Naz\u0131m Hikmet ile \u00dcstad aras\u0131nda pek bilinmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir vak\u0131a var m\u0131?<\/b><\/p>\n
Naz\u0131m Hikmet, Bursa\u2019da cezaevinde bulundu\u011fu s\u0131ralarda onu en \u00e7ok ziyaret eden ki\u015fi Necip Faz\u0131l\u2019d\u0131r. Bu pek bilinmez. \u201c\u0130ki z\u0131t \u015fair\u201d olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor o d\u00f6nem. Naz\u0131m Hikmet bir g\u00fcn \u015f\u00f6yle \u2018tak\u0131l\u0131yor\u2019 Necip Faz\u0131l\u2019a, \u201cho\u015f geldin meleklerin hocas\u0131!..\u201d Meleklerin hocas\u0131ndan kast\u0131, \u201cAzazil\u201d, yani \u015feytan. \u00dcstad ise hi\u00e7 istifini bozmadan, \u201cho\u015f bulduk Asiye\u2019nin kocas\u0131!\u201d diyor. Asiye kim olarak bilinir. Firavun\u2019un kar\u0131s\u0131! Ge\u00e7enlerde bir arkada\u015f\u0131m\u0131z sohbet s\u0131ras\u0131nda anlatt\u0131. Naz\u0131m Hikmet\u2019i yurt d\u0131\u015f\u0131nda gezerken bir ara namaz k\u0131larken g\u00f6rm\u00fc\u015f… Bilemeyiz.<\/p>\n
\u00dcstad\u2019\u0131n \u201cAnadolucu\u201d kimli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131 malumunuz…<\/b><\/p>\n
Nurettin Top\u00e7u da Anadolucu idi. Nihal Ats\u0131z\u2019\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f de olabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130deolocya \u00d6rg\u00fcs\u00fc\u2019nde ge\u00e7er. \u00dcstad bu tabiri de a\u00e7ar. Hem MHP\u2019yi m\u00fcdafa eder, hem de partici g\u00f6r\u00fcnmek istemezdi. Siyasete mesafeliydi asl\u0131nda.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck Do\u011fu yay\u0131nlar\u0131n\u0131n toplumdaki etkisini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyordunuz?<\/b><\/p>\n
Ben mesela… Her \u015feyimle \u201cB\u00fcy\u00fck Do\u011fucu\u201dyum. B\u00fcy\u00fck Do\u011fu olmasa, s\u0131radan solcular gibi dangala\u011f\u0131n biri olabilirdim. Beni kurtaran B\u00fcy\u00fck Do\u011fu\u2019dur; Necip Faz\u0131l\u2019d\u0131r. Bir de onun, \u201cB\u00fcy\u00fck Do\u011fu\u2019nun d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7ocuklar\u0131\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tipler var. \u015eu s\u00f6z \u00e7ok do\u011frudur; \u201cBuz da\u011f\u0131n\u0131 hohlaya hohlaya erittik, \u015fimdi ge\u00e7 ge\u00e7ebilirsen \u00e7amurdan…\u201d \u0130sim ge\u00e7meyelim \u015fimdi. Ama buz da\u011f\u0131n\u0131 hohlamas\u0131 da do\u011fru, ortal\u0131\u011f\u0131 v\u0131c\u0131k v\u0131c\u0131k \u2018\u00e7amur\u2019 basmas\u0131 da do\u011fru. \u00dcstad B\u00fcy\u00fck Do\u011fu dergisini \u00e7\u0131kar\u0131rken bir ara, \u201cYahu \u00e7ocuklar Sezai\u2019yi g\u00f6r\u00fcyor musunuz\u201d demi\u015fti. Biz de, \u201carada bir Ca\u011falo\u011flu\u2019nda rastl\u0131yoruz kendisine efendim\u201d dedik. \u201cYahu neden gelip telif \u00fccretini alm\u0131yor?\u201d dedi. Teliflerini toplam\u0131\u015f. \u00c7ekmeceyi a\u00e7\u0131p g\u00f6sterdi. \u201cBir sakarl\u0131k ederim, harcar\u0131m paray\u0131 sonra… \u015eunu bulun hemen gelsin paras\u0131n\u0131 als\u0131n.\u201d dedi. Derken, bir t\u0131k\u0131rt\u0131 oldu kap\u0131da. \u00c7ekmeceden tabancas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Kocaman bir tabanca. Kap\u0131 bir a\u00e7\u0131ld\u0131; Sezai abi… \u00dcstad, \u201cSezai! Yahu gel, paran\u0131 vereyim.\u201d Ben \u015fahidim. Aziz Nesin bir mektup yazm\u0131\u015f \u00dcstad\u2019a. Gazete \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 bildiriyor. \u00dcstad\u2019da kuru\u015f yok. Nesin, bir rakam yazm\u0131\u015f. \u00dcstad reddetmi\u015fti. Ben de bilgi\u00e7lik yap\u0131yorum akl\u0131mca, \u201cneden alm\u0131yorsunuz \u00dcstad\u2019\u0131m\u201d dedim. \u201cNe yani para i\u00e7in kendimizi mi satal\u0131m. Bana bak, teke nas\u0131l kokar bilir misin?\u201d diye sordu. \u201cNas\u0131l kokar \u00dcstad\u2019\u0131m\u201d dedim. \u201cErkek gibi kokar ulan… erkek gibi. Ben de \u00f6yle erkeklik kokar\u0131m, herkes anlar\u201d demi\u015fti. Aziz Nesin de \u00dcstad\u2019\u0131n hayran\u0131yd\u0131. Kabul etmemi\u015fti \u00dcstad. Allah rahmet eylesin…<\/p>\n
Ayl\u0131k Dergisi 176. Say\u0131 May\u0131s 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
60\u2019l\u0131, 70\u2019li y\u0131llarda \u201cSol\u201d ve \u201cSa\u011f\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u00e7evreleri, topluluklar\u0131 yak\u0131ndan tan\u0131yan birisiniz. O d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr-sanat hayat\u0131ndan bize bahsedebilir misiniz? O d\u00f6nem… Nurlar i\u00e7inde yats\u0131n, \u00dcstad Necip Faz\u0131l sosyalizmden, kom\u00fcnizmden…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":462,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[51,49,50],"ppma_author":[14],"class_list":["post-461","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roportaj","tag-buyuk-dogu","tag-necip-fazil","tag-ustun-inanc","author-admin"],"yoast_head":"\n