{"id":437,"date":"2014-12-19T09:00:16","date_gmt":"2014-12-19T09:00:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?p=437"},"modified":"2024-07-31T11:22:11","modified_gmt":"2024-07-31T11:22:11","slug":"tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/","title":{"rendered":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir!"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n

Said Alp Kimdir?<\/strong>
\n1965 senesinde I\u0307zmir\/Foc\u0327a\u2019da dog\u0306du.
\nKu\u0308c\u0327u\u0308k bir esnaf ailesinin 4. c\u0327ocug\u0306u olarak yetis\u0327ti. I\u0307lk ve orta o\u0308g\u0306renimini Foc\u0327a\u2019da tamamlad\u0131. U\u0308niversite o\u0308g\u0306renimini ise, I\u0307stanbul U\u0308niversitesi Edebiyat Faku\u0308ltesi Tarih Bo\u0308lu\u0308mu\u0308\u2019nden ayr\u0131larak yar\u0131m b\u0131rakt\u0131. Dosteli Derneg\u0306i\u2019nin kuruculug\u0306unu u\u0308stlenen Said Alpsoy bu derneg\u0306in fahri bas\u0327kanl\u0131g\u0306\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Yay\u0131nlanm\u0131s\u0327 yirmi bes\u0327 civar\u0131nda kitab\u0131 vard\u0131r. ALLAH\u2019 a iman; ALLAH\u2019 \u0131 bilmek; Hz.Muhammed (O\u2019 na binler selam); Kur\u2019an gibi temel I\u0307slami deg\u0306er ve kavramlar\u0131n daha iyi ve daha yayg\u0131n bir bic\u0327imde tan\u0131nmas\u0131 ve gu\u0308nu\u0308mu\u0308z olaylar\u0131n\u0131n Kur\u2019an ve Su\u0308nnet go\u0308zu\u0308yle deg\u0306erlendirilmesi Said Alpsoy\u2019un bas\u0327l\u0131ca ug\u0306ras\u0327 alanlar\u0131n\u0131 olus\u0327turmaktad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Bize \u00f6\u011fretilen resm\u00ee tarihe ele\u015ftirel bir \u015fekilde yakla\u015f\u0131yorsunuz. Bu resm\u00ee tarihin en net \u015fekilde ele\u015ftirilmesi gereken y\u00f6n\u00fc nedir? Resm\u00ee ideolojinin tarih alg\u0131s\u0131 nedir? <\/b><\/p>\n

Bismillahirrahmanirrahim.<\/p>\n

Bunu olay bazl\u0131 de\u011ferlendirirsek, inan\u0131n iddia sahibi olan biri olarak ben bile i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamam. \u00c7\u00fcnk\u00fc binlerce \u015fey akla gelir. O y\u00fczden olay bazl\u0131 de\u011fil de daha y\u00fczeysel de\u011ferlendirirsek; bir \u201cdin ve Allah d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d, iki \u201chalk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d diyebiliriz. \u0130nsanlar\u0131n ahiretlerine, dinlerine zulmetmelerinin yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131n bu d\u00fcnyalar\u0131na, nefislerine, madd\u00ee haklar\u0131na da zulmetmi\u015flerdir. CHP\u2019nin tek partili y\u00f6netim d\u00f6nemini (1923-1950), 27 May\u0131s 1960 ve Ekim 1961 sonu aras\u0131nda kalan o bir bu\u00e7uk senelik d\u00f6nemi kastetmi\u015f oluyoruz. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki d\u00f6nemler az \u00f6nce yapm\u0131\u015f oldu\u011fum nitelendirmeden hisseleri varsa bile y\u00f6netim felsefeleri o kavramlara dayal\u0131yd\u0131 diyemeyiz. CHP bu bahsini etti\u011fimiz iki d\u00f6nemin d\u0131\u015f\u0131nda da elinden gelen b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlarla \u201cHakk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ve \u201chalk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d devam ettirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ama y\u00f6netimde olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bahsini etti\u011fimiz d\u00f6nemlere nazaran zay\u0131f kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cHakk ve halk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131\u201d \u00e7ok net.<\/p>\n

Bunun arkas\u0131nda Bat\u0131l\u0131lar\u0131n tabiriyle \u201cOport\u00fcnizm\u201d yatar. Bat\u0131l\u0131lar\u0131n tabirini kullanmak ho\u015f de\u011fil; ama bizim medeniyetimiz \u015fu an yeniden in\u015f\u00e2 a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in kendi \u0131st\u0131lah\u0131m\u0131z da \u00e7ok geli\u015fmi\u015f de\u011fil. B\u00f6yle yo\u011fun Bat\u0131l\u0131 bir terminoloji dili kullanmaktan bir M\u00fcsl\u00fcman olarak esasen \u00e7ok ciddi rahats\u0131z\u0131m ve bunu her platformda yeri geldik\u00e7e payla\u015f\u0131yorum.<\/p>\n

Medeniyetin yeniden in\u015f\u00e2\u0131 meselesinde dil \u00e7ok mu \u00f6nem arz etmektedir? \u201cHer dil yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcd\u00fcr?\u201d<\/b><\/p>\n

Kesin olarak kat\u0131l\u0131yorum. Kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kavramlarla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bat\u0131l\u0131 kavramlar\u0131 kullanarak, salih ve ayd\u0131nlanm\u0131\u015f, tam eksiksiz bir M\u00fcsl\u00fcman olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bu sizin gayretinizle, ki\u015fisel birikiminizle, takvan\u0131zla ve hassasiyetinizle ilgili bir \u015fey de\u011fil. O anlamda ne kadar m\u00fckemmel olursan\u0131z olun, insan\u0131 a\u015fan bir durum var. Kavramlarla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Her kelimenin bir asl\u0131 var. Bizim bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok kelime uyduruk\u00e7a… <\/b><\/p>\n

Evet, bu da ayr\u0131 bir hicran. A\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse bizim cenah diyebilece\u011fimiz \u0130sl\u00e2m\u00ee \u00e7evrelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 eziklikten ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksinden kaynaklanan bir netice bu. \u201cDaha entel bir duru\u015f sergileyeyim, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n beni kabul\u00fc, bana itibar etmesi, bana belli bir stat\u00fc vermesi kolayla\u015fs\u0131n\u201d psikolojisi. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar\u0131n etkisiyle bizim cenah\u0131n \u015fuur alt\u0131 \u00e7ok ciddi olarak ezik. Bu y\u00fczden refleks-reaksiyon baz\u0131nda bir tepki olu\u015fuyor. Bu durum, bizim \u015fuurlu M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak en acil planda k\u0131rmam\u0131z gereken, m\u00fccadele etmemiz gereken engellerden bir tanesi.<\/p>\n

Asl\u0131nda temel yanl\u0131\u015flardan bir tanesi de kar\u015f\u0131 tarafa kendini ispatlamak i\u00e7in, Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yeniden oryantalize edici bir tav\u0131r al\u0131nmas\u0131. Aksiyoner bir tav\u0131r ortaya koymadan kurtulu\u015f m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/b><\/p>\n

De\u011fildir. Bana g\u00f6re bu durumun panzehiri \u015fudur: \u0130ki y\u0131l \u00f6nce bu konu ile ilgili birka\u00e7 tane makale yazm\u0131\u015ft\u0131m. Kavramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ben ona \u201cbug\u00fcn\u00fcn hicreti\u201d ismini veriyorum. Bug\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 gereken hicret, fizik\u00ee-co\u011fraf\u00ee bir olay de\u011fil. Kurum baz\u0131nda, ya\u015fama bi\u00e7imi baz\u0131nda, kavramlar baz\u0131nda kar\u015f\u0131 tarafla ili\u015fkimizi tamamen koparmak. Bunlarla mutlak manada ilgilenmemek de de\u011fil. \u0130zah\u0131 biraz kar\u0131\u015f\u0131k bu konunun; fakat kar\u015f\u0131 tarafa kendimizi kabul ettirme ya da be\u011fendirme ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131na koyabilece\u011finiz b\u00fct\u00fcn tav\u0131rlar\u0131, duru\u015flar\u0131, hareketleri kendi zihin d\u00fcnyam\u0131zdan tamamen silip atmak. Rahmetli Seyyid Kutup\u2019un \u00e7ok g\u00fczel bir vecizesi var; \u201cEmperyalizmi zihinlerinizden \u00e7\u0131kar\u0131n, o da sizin topraklar\u0131n\u0131z\u0131 terk edecektir.\u201d \u015eimdi burada bizim yapmam\u0131z gereken bu vecizeyi prati\u011fe d\u00f6kmek. Mesela Ertu\u011frul \u00d6zk\u00f6k bizim i\u00e7in \u00f6nemsenen bir insan olmamal\u0131. Diyelim ki bu adam bir yaz\u0131s\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 rahats\u0131z edecek bir \u015feyler kaleme alm\u0131\u015f, bizden bir s\u00fcr\u00fc insan hurra bu adama tepki g\u00f6steriyor, h\u00fccum ediyor. Bunu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1-0 ma\u011flubuz.<\/p>\n

\u015eahsiyet kazand\u0131r\u0131yoruz kar\u015f\u0131m\u0131zdakine reaksiyon temelli cevap verdi\u011fimizde..<\/b><\/p>\n

Evet. Siz kar\u015f\u0131n\u0131zdakine k\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131z nispette, hatta k\u00fcf\u00fcr etti\u011finiz nispette hi\u00e7 fark\u0131na varmadan kar\u015f\u0131n\u0131zdakini ne kadar \u00f6nemsedi\u011finizi ispat etmi\u015f oluyorsunuz. Do\u011fru tav\u0131r, \u201cyok muamelesi\u201d yapmak. D\u00fcnyam\u0131zda ona dair bir yer olmamas\u0131 laz\u0131m. Sembol bir isim olarak Ertu\u011frul \u00d6zk\u00f6k dedim, yoksa ona \u00f6zel bir tak\u0131nt\u0131m yok. Bu sembolle \u00f6zde\u015fle\u015ftirebilece\u011fimiz ki\u015fi, kurum, de\u011fer, yarg\u0131, kavram ne varsa, bunlar\u0131n hepsinin bizim taraf\u0131m\u0131zdan d\u00fc\u015fman muamelesi g\u00f6rmemesi gerekiyor. Az \u00f6nce arz etti\u011fim sebepten dolay\u0131 otomatikman de\u011fer veriyorsunuz demektir.\u00a0 Yok muamelesi yapmak laz\u0131m.<\/p>\n

\u015euan yeni bir medeniyetten bahsediliyor.<\/b> Yak\u0131n tarihin getirmi\u015f oldu\u011fu tesirlerden kurtulmadan bir medeniyet in\u015f\u00e2 edilebilir mi? Bu tesirlerden kurtulabildik mi? <\/b><\/p>\n

Bu t\u00fcr hadiseler toplumsal nitelikli oldu\u011fu i\u00e7in bir anda ba\u015flamas\u0131-bir anda bitmesi, \u00e7ok keskin k\u0131r\u0131lmalara-k\u00f6\u015felere sahip olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kesinlikle bunlar s\u00fcre\u00e7lerdir. \u015eu anki s\u00fcre\u00e7te o bahsini etti\u011fimiz resm\u00ee tarih etkisinden kurtulamad\u0131k; fakat kendi tarih tasavvurumuzu in\u015f\u00e2 etme s\u00fcrecindeyiz ve bu manada zaman bizim lehimize. Bundan be\u015f sene \u00f6nce bu kadar de\u011fildik. Gidi\u015fat bu d\u00f6nemde m\u00fcsbet ama daha bir hayli vakit alacakt\u0131r.<\/p>\n

Peki, tarih tasavvurundan bahsettiniz. Bizim tarih \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz nedir, ne olmal\u0131d\u0131r? Tarihe hangi perspektiften bakmal\u0131y\u0131z? <\/b><\/p>\n

Esasen bu sorunun cevab\u0131 \u00e7ok belirleyici ve \u00e7ok da geni\u015f\u2026 \u00c7ok klasik bir tan\u0131mla \u201cKur\u2019an-\u0131 Kerim ve S\u00fcnnet\u201d olmal\u0131d\u0131r, diyebiliriz. Ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00fczeyinde sayabilece\u011fimiz bir k\u0131s\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar da var. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019e ve S\u00fcnnet\u2019e dayal\u0131\u2026 Alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum \u00f6nemli bir husus, bir tarih felsefesi ve bir tarih metodolojisi in\u015f\u00e2 etmek mecburiyetindeyiz. \u015eu ana kadar bu vadide hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015f diyemeyiz. Tarih Felsefesi ve Metodolojisi derken ikiye ay\u0131r\u0131yorum. Ki\u015fisel bir iddiam yok; ama tatbik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum kendi kendime. Nedir o? Bat\u0131l\u0131 sosyal bilimlerin \u00f6zellikle tarih metodolojisi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bilgiyi test etme us\u00fblleri vard\u0131r. Buna kabaca tarih metodolojisi diyoruz. Bizim diyebilece\u011fimiz bir\u00e7ok insan bile Bat\u0131l\u0131lara ait metodolojiyi kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cX\u201d kitapta okudu\u011funuz \u201cY\u201d tarih\u00ee bilgisi ger\u00e7ekten g\u00fcvenilir bir malzeme midir? Bunu al\u0131p kendi kitab\u0131n\u0131zda ya da sunumuzda kullanabilir misiniz? Bu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yaland\u0131r-yanl\u0131\u015ft\u0131r deyip \u00fcst\u00fcn\u00fc m\u00fc \u00e7izmeniz laz\u0131m? \u0130\u015fte bu kritik\u2026<\/p>\n

Cumhuriyet tarihi boyunca bizim tarih\u00e7ilerimiz diyebilece\u011fimiz insanlar\u0131n, hepsini birden hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bu konularla hi\u00e7bir alakas\u0131 ve bilgisi olmam\u0131\u015ft\u0131r. Tarih bir metodolojiye dayanmal\u0131d\u0131r; kullanaca\u011f\u0131n\u0131z bilgiler sistematik bir s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irilmelidir, ona g\u00f6re kullan\u0131lmal\u0131 veya reddedilmelidir. Hi\u00e7 bu t\u00fcr kurallara kafalar\u0131nda yer vermemi\u015flerdir. Bunlar\u0131 tabi\u00ee en m\u00fctevazi \u015fekliyle bile i\u015fin do\u011frusu \u201ctarih\u00e7i\u201d diye isimlendirmek haks\u0131zl\u0131k olur. Tarih ilmine sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olur. Fakat oldu bizim cenah\u0131m\u0131zda b\u00f6yle isimler. \u0130kinci bir grup bunlara g\u00f6re say\u0131ca \u00e7ok daha az. \u0130\u015fin bu metodoloji konusunun fark\u0131ndad\u0131rlar. Becerebildi\u011fi kadar o kurallara riayet etmi\u015ftir; ama Bat\u0131l\u0131 tarih metodolojisini aynen al\u0131p kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu t\u00fcr insanlara da, ba\u015fka bilim alanlar\u0131nda da bu t\u00fcr insanlar \u00e7ok var. Bu insanlara hep \u015fu ithafta bulunurum: \u201cBu insanlar kalbiyle M\u00fcsl\u00fcman, kafas\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman de\u011fil.\u201d Onlar i\u00e7in \u0130sl\u00e2m temelinde asl\u0131nda \u00fc\u00e7 ana mesele olmas\u0131 laz\u0131m: \u0130nan\u00e7 bi\u00e7imi – d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi – ya\u015fama bi\u00e7imi. Bu tip insanlar i\u00e7in \u0130sl\u00e2m genellikle, \u201cinan\u00e7 bi\u00e7imidir\u201d, \u201cya\u015fama bi\u00e7imidir\u201d ama nedense \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi\u201d de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fin d\u00fc\u015f\u00fcnceye ait k\u0131sm\u0131nda hemen Bat\u0131ya m\u00fcracaat etmekte, oradan aparmakta; hatta bu tavr\u0131n\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli \u015fekilde m\u00fcdafaa edebilmektedir. Bunlar a\u015f\u0131ld\u0131 \u015fimdi. Ben kendi ba\u015f\u0131ma yeniden bir \u0130sl\u00e2m\u00ee tarih metodolojisi in\u015f\u00e2 edemeyece\u011fim i\u00e7in bu \u00e7ok \u00fctopik bir hedef olur. Bizim medeniyetimizde ge\u00e7mi\u015f as\u0131rlarda hadis ilmiyle ilgili olarak in\u015f\u00e2 edilmi\u015f muazzam bir hadis us\u00fbl\u00fc birikimi vard\u0131r. Bunun i\u00e7inde \u2018Cerh ve Ta’d\u00eel\u2019 sistemati\u011fi var. Bu sistem \u00e7ok uygun d\u00fc\u015f\u00fcyor, ben pratik olarak bunu kullan\u0131yorum. Ben bir M\u00fcsl\u00fcman olarak kendi kitaplar\u0131ma ya da sunumuma, program\u0131ma alaca\u011f\u0131m bilgileri ya da ataca\u011f\u0131m bilgileri kulland\u0131\u011f\u0131m kaynaklardan ay\u0131klarken, \u2018Cerh ve Ta’d\u00eel\u2019 sistemine dayan\u0131yorum. Yolumu ona g\u00f6re \u00e7iziyorum. Bu bir acil durum metodu, \u015fu g\u00fcn\u00fc kurtarmaya y\u00f6nelik bir metod. Hi\u00e7bir metoda sahip olmamaktansa ya da b\u00fct\u00fcn bu ele\u015ftirilerden sonra gene de gidip Bat\u0131l\u0131lar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi o i\u015fi yapmaktansa, \u00e7ok yak\u0131n bir ilim disiplini olarak hadis usul\u00fc sistemini kullan\u0131yorum. Sallapati yapm\u0131yorum, Bat\u0131l\u0131lar\u0131 taklit etmiyorum. Bana ait olan\u0131 kullan\u0131yorum. Bu i\u015fin de \u2018bizim m\u00fctefekkirimiz\u2019 diyece\u011fimiz insanlar taraf\u0131ndan ele al\u0131n\u0131p, ihtiyac\u0131n giderilmesi laz\u0131m. Onu pratikte de tatbik etti\u011fim i\u00e7in iyi biliyorum. \u201cCerh ve Ta’d\u00eel\u201d usul\u00fc \u0130sl\u00e2m\u00ee bir tarih metodolojisinin in\u015f\u00e2 edilmesinde \u00e7ok m\u00fckemmel bir ba\u015flang\u0131\u00e7 zemini olu\u015fturur. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

Resm\u00ee tarihi ilk ele\u015ftiren ve belki de bu sayede bug\u00fcn bu kadar ele\u015ftirilebilmesinin ilk \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an bizce Necip Faz\u0131l\u2019d\u0131r. Burada \u00dcstad\u2019\u0131n hakk\u0131n\u0131 vermek laz\u0131m. Kendisi \u201cben bir tarih\u00e7i de\u011filim\u201d diyor. Bu a\u00e7\u0131dan bakarsak tarih\u00e7i kime denir? \u0130yi bir tarih\u00e7i olmak i\u00e7in illa tarih \u00fczerine bir diplomaya sahip olmak m\u0131 gerekiyor? \u00dcstad yeni bir tarih tasavvuru ortaya koydu. Velev ki \u00dcstad\u2019\u0131 tarih\u00e7i saymayal\u0131m, resm\u00ee tarih ele\u015ftirisinde e\u015fikleri a\u015facak olan tarih\u00e7iler neredeydi o d\u00f6nemde de bu i\u015fi \u00dcstad yapt\u0131? <\/b><\/p>\n

Tarih\u00e7i olmak i\u00e7in illa bir diplomaya gerek olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyim. Beylik bir konu bu. Diploman\u0131n ve formasyonun niteli\u011fi itibariyle \u00e7ok daha gerekli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011finiz pozitif bilimlerde bile, laboratuvar bilimlerinde bile diploma kesin gerekmiyor. Mesela, Edison alayl\u0131, keza Albert Einstein da alayl\u0131. \u0130nsafl\u0131 olman\u0131n gere\u011fi, M\u00fcsl\u00fcman olman\u0131n gere\u011fi olan, o ki\u015finin etiketine, titrine, diplomas\u0131na bakmak de\u011fildir. \u0130ster TV program\u0131, isterse kitap\u2026 Bu adam, tarih\u00e7ilik formasyonunun \u00fcr\u00fcn\u00fc sayabilece\u011finiz bir \u00fcr\u00fcn koyuyor mu orta yere, oturun onu izleyin. Ondan sonraki karar\u0131n\u0131z\u0131 da ortaya koydu\u011fu \u00fcr\u00fcn \u00fczerinden analizi yaparak verin. Mesela Bedi\u00fczzaman\u2019\u0131n medrese hayat\u0131 hepi topu 3 ayd\u0131r ve 87 sene ya\u015fam\u0131\u015f bu insan. \u015eunu iddia ederim ve arkas\u0131nda da dururum, kelam ilmi dedi\u011finiz vakit b\u00fct\u00fcn bir \u0130sl\u00e2m kelam tarihinde, Bedi\u00fczzaman\u2019la ayn\u0131 listeye koyabilece\u011finiz 10 ki\u015fi \u00e7\u0131kmaz. \u00dc\u00e7 ay mektebe gitmi\u015f. Bunu ba\u015fka ilimlerde de \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn. \u201cAyinesini i\u015ftir ki\u015finin lafa bak\u0131lmaz\u201d kural\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak hareket edip diplomadan \u00f6nce ortaya konmu\u015f olan eser de\u011ferlendirilmeli. H\u00fck\u00fcm de eserin niteli\u011fine g\u00f6re verilmelidir.<\/p>\n

Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n resm\u00ee tarihi ilk ele\u015ftiren ve \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an oldu\u011funa kesinlikle kat\u0131l\u0131yorum. O d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fine sahip tarih\u00e7i diyebilece\u011finiz insanlar var m\u0131yd\u0131 sorusuna cevab\u0131m: Hi\u00e7 kimse yoktu. Az \u00f6nce i\u015faret etti\u011fim noktalardan yola \u00e7\u0131karak rahmetli Necip Faz\u0131l hakk\u0131nda ele\u015ftirel m\u00e2n\u00e2da \u00e7ok fazla \u015fey s\u00f6ylemeniz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr fakat haks\u0131zl\u0131k etmi\u015f olursunuz. Neden? \u00dcstad Necip Faz\u0131l sahip oldu\u011fu birikimin m\u00fcsaade etti\u011fi nispette, profesyonel bir tarih\u00e7ide olmas\u0131 gereken niteliklerden elinde bulundurabildi\u011fi kadar\u0131yla yapm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer i\u015fe tamamen teorik, kuramsal nazarla bakarsan\u0131z ele\u015ftirece\u011finiz bir \u015feyler \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemeldir. Ama \u00dcstad Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n devrinde ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsan\u0131z ele\u015ftirmek haks\u0131zl\u0131k olur, vicdans\u0131zl\u0131k olur. Yolu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r \u00dcstad Necip Faz\u0131l, arkadan gelenlere i\u015faret etmi\u015f, hedef g\u00f6stermi\u015ftir. Ve nihayetinde bug\u00fcn tabii \u00dcstad Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n devrine nazaran \u00e7ok daha iyi noktalara gelmi\u015fizdir. Kendi tarih\u00e7ilerimize sahip olma itibariyle\u2026<\/p>\n

Bir \u00f6nceki soruyla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, \u201ctarih \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz Hadis\u2019e ve Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019e g\u00f6re olmal\u0131d\u0131r ve \u0130sl\u00e2m perspektifinden bakmal\u0131y\u0131z\u201d dediniz. Peki, bunu hangi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne nisbetle tatbik edece\u011fiz.<\/b><\/p>\n

Buradaki temel \u00f6l\u00e7\u00fc de Kur\u2019an-\u0131 Kerim. Onun a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015faret etti\u011fi gibi tarih felsefesindeki temel \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz, insanl\u0131k tarihinin bir \u201ciman-k\u00fcf\u00fcr, hay\u0131r-\u015fer\u201d m\u00fccadelesi \u00fczerine kurgulanm\u0131\u015f oldu\u011funu bilmemiz laz\u0131m.<\/p>\n

Benim ilkokul 2\u2019den itibaren ki\u015fisel, tabiri caizse entelekt\u00fcel hobimdir II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 tarihi. Bu ilgiden de kaynakl\u0131 b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m boyunca \u015fu soruyu kendi kendime \u00e7ok sordum: \u201c\u015euurlu bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na bak\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l olmal\u0131?\u201d II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6yle bir sava\u015f ki, bu sava\u015ftaki cephelerden biri net olarak M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler olsalar, az \u00f6nceki soruyu sormayaca\u011f\u0131z. Bizim de bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131 belli olmu\u015f olacak. I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 desek, Osmanl\u0131 kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z belli. Ama II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda do\u011frudan yokuz. Nas\u0131l bakaca\u011f\u0131z bu harbe? Burada \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, iman-k\u00fcf\u00fcr merkezlidir. Ama bu sava\u015fta hepsi k\u00e2fir. O zaman bir deste\u011fe daha ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Tarih felsefemizin \u00f6z\u00fc, hay\u0131r-\u015fer kavramlar\u0131 \u00fczerinden olmal\u0131. \u015eu soruyu soraca\u011f\u0131z: \u201cBir tarafta mihver cephesi var, bir tarafta m\u00fcttefikler var. Bunlardan hangisi \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle \u201chay\u0131r\u201d kavram\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r, hangisi \u201c\u015fer\u201d kavram\u0131na daha yak\u0131nd\u0131r? Tabi\u00ee ikisi de y\u00fczde y\u00fcz de\u011fil, orant\u0131lara bakarak a\u00e7\u0131k konu\u015fal\u0131m kendinize taraf belirliyorsunuz, o zaman kendinize perspektif geli\u015ftirebiliyorsunuz. Ben bu sava\u015fa \u201cNazilerin g\u00f6z\u00fcyle bakarak m\u0131 yakla\u015fay\u0131m? Yoksa \u0130ngilizlerin, Amerikal\u0131lar\u0131n taraf\u0131ndan olarak m\u0131 yakla\u015fay\u0131m?\u201d \u201cMutlak tarafs\u0131z bir g\u00f6zle bakay\u0131m\u201d diyen insan ya cahildir, ya yalanc\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir iddia insan f\u0131trat\u0131n\u0131n, insan yap\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma iddias\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir \u015feyin olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. O zaman bir perspektife sahip olmak i\u00e7in orada sizin bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131 laz\u0131m. Bunun da bilin\u00e7li olarak olu\u015fturulan bir a\u00e7\u0131 olmas\u0131 gerekiyor. Mesela \u201chay\u0131r ve \u015fer\u201d diyece\u011fiz\u2026<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m\u2019a fayda bak\u0131m\u0131ndan da olabilir. Mesela, hangisi \u0130sl\u00e2m\u2019a faydas\u0131 olacaksa ben onun taraf\u0131nday\u0131m. <\/b><\/p>\n

Tarih olup bitmi\u015f bir \u015feydir. Gelece\u011fe ait art\u0131k o olay\u0131n yans\u0131mas\u0131 yok, bitmesinin \u00fcst\u00fcnden 70 sene zaman ge\u00e7mi\u015f\u2026 Yine \u015f\u00f6yle diyece\u011fimiz, Kur\u2019\u00e2n\u2019daki temel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u201cya iman, ya ahl\u00e2k\u201d oldu\u011fu i\u00e7in her bir ayet, ya iman\u00ee bir temelde, ya ahl\u00e2k\u00ee temelde\u2026 \u0130man temeline Allah\u2019\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve bilinmesi\u2026 \u0130nsan-insan ili\u015fkisinden bahsediyorsa ahl\u00e2k temeli\u2026 Hay\u0131r ve \u015fer derken tamamen saf ahl\u00e2k\u00ee bir bak\u0131\u015f. Bu sava\u015fan taraflar\u0131n temsil etti\u011fi de\u011ferlerden hangisi daha ahl\u00e2k\u00ee idi. Mesela sava\u015f\u0131 m\u00fcttefikler kazand\u0131. Onlar\u0131n kazanmas\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f olan d\u00fcnya m\u0131 daha olumlu, yoksa Nazi cephesi kazanm\u0131\u015f olsayd\u0131, totaliter devletler kazanm\u0131\u015f olsayd\u0131 muhtemelen o zaman kurulacak olan d\u00fcnya m\u0131 ahl\u00e2k\u00ee, \u0130sl\u00e2m\u00ee – iman\u00ee kriterler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha olumlu bir d\u00fcnya olacakt\u0131? \u00c7\u0131k\u0131\u015f noktan\u0131z\u0131n bu olmas\u0131 laz\u0131m ona g\u00f6re de saf\u0131n\u0131z\u0131 belirlersiniz\u2026<\/p>\n

Siz \u0130sl\u00e2m birli\u011finden \u00e7ok\u00e7a s\u00f6z ediyorsunuz. Bu birli\u011fe neden ihtiyac\u0131m\u0131z var? Bunun hakk\u0131nda neler s\u00f6yleyebilirsiniz?<\/b><\/p>\n

Oradaki d\u00fc\u015f\u00fcnce silsilesini sonundan ba\u015flatarak ba\u015fa do\u011fru geleyim derim. Allah taraf\u0131ndan k\u00e2inat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f gayesi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve bilinmesi\u2026 \u0130nsan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f gayesi kez\u00e2 O\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 bilinmesi\u2026 \u0130nsan tan\u0131yacak bilecek, k\u00e2inat tan\u0131tacak bildirecek\u2026 \u0130nsan k\u00e2inata bakarak Allah\u2019\u0131 tan\u0131yacak. Burada bir zincir kuraca\u011f\u0131m ama zinciri sondan geriye do\u011fru kuruyorum son nokta bu\u2026 Bunun da \u00f6tesinde bir gaye var m\u0131 derseniz? Varsa da bu ya\u015fa kadar ben \u00f6\u011frenemedim\u2026 Bu zincirin bitti\u011fi yer, bizim yarat\u0131l\u0131\u015f maksad\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan\u2026 Bunun bir ad\u0131m \u00f6ncesine gelelim; dedik ya zinciri tersten kuruyorum\u2026 Bunun bir ad\u0131m \u00f6ncesi; Bakara Suresi\u2019nin 30. Ayetinde dile getirilen ifade: \u201cBen yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m\u201d. Tan\u0131nma ve bilinme i\u00e7in Cenab-\u0131 H\u00e2kk yarataca\u011f\u0131 insana \u201chalife\u201d diyor.\u00a0 Kendisinin halifesi\u2026 \u0130nsan bu d\u00fcnyada Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n hilafetiyle y\u00fck\u00fcml\u00fc-sorumlu olan varl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

\u00a0\u201cBen \u00e2lemi insan, insan\u0131 da marifetime ula\u015fs\u0131n diye yaratt\u0131m\u2026\u201d kuts\u00ee hadisinde oldu\u011fu gibi.<\/b><\/p>\n

Bu manay\u0131 destekleyen daha ba\u015fka ayetler ve hadisler de var. Mesela \u201cBen gizli bir hazine idim, bilinmek istedim \u00e2lemi yaratt\u0131m\u201d. \u015eimdi bu silsilede bir ad\u0131m \u00f6ncesine gelirseniz, insan\u0131n bu d\u00fcnyada ve k\u00e2inatta halifetullah i\u015flevinin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyetinin in\u015f\u00e2 edilmesi laz\u0131m\u2026 \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyetinden kastetti\u011fim \u015fu, bireyin-toplumun hayat\u0131nda da, maddi-manevi d\u00fczlemde de Kur\u2019an ve s\u00fcnnetin emirleri tart\u0131\u015fmas\u0131z-pazarl\u0131ks\u0131z-tavizsiz harfiyen yerine getirilmelidir. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak olarak eksiksiz olarak uygulanmas\u0131\u2026 Asr-\u0131 saadette bu din nas\u0131l alg\u0131land\u0131, nas\u0131l uyguland\u0131 ise bireyin hayat\u0131nda da, toplumun genel hayat\u0131nda da ayn\u0131 m\u00fckemmeliyetle uygulanacak\u2026 Bakara Suresi 85. Ayette i\u015faret etti\u011fi \u201cOnlar kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131na iman ettiler, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 arkalar\u0131na att\u0131lar\u201d durumu olmayacak. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyetinin ger\u00e7ekle\u015febilmesi sebepler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakit \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir madd\u00ee g\u00fcce ihtiya\u00e7 g\u00f6steriyor\u2026 Sebepler a\u00e7\u0131s\u0131ndan o madd\u00ee g\u00fcce ula\u015fabilmemizin yolu b\u00fct\u00fcn \u00dcmmet-i Muhammed\u2019in siyaset d\u00fczleminde de g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir araya getirecek \u0130sl\u00e2m Birli\u011fi\u2026 \u00dcniter devlettir, federal devlettir, paktt\u0131r i\u015fin o k\u0131sm\u0131na girmiyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc teferruat ve bug\u00fcnden onun ad\u0131n\u0131n konmas\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i olmaz\u2026 Neticede M\u00fcsl\u00fcmanlar ve \u00dcmmet-i Muhammed bulundu\u011fu b\u00fct\u00fcn co\u011frafyalarda tam bir g\u00fc\u00e7 birli\u011fine gidecek, bu g\u00fc\u00e7 birli\u011fiyle elde etti\u011fi potansiyelle \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyetini tesis edecek. Zinciri ba\u015ftan alal\u0131m. Birincisi, \u0130sl\u00e2m birli\u011fi kurulacak, birli\u011fin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7le \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyeti olu\u015fturulacak. \u0130kincisi, bu olu\u015fturuldu\u011funda Bakara Suresi 30. Ayette ifade edilen insana y\u00fcklenmi\u015f olan hilafet vazifesi yerine getirilmi\u015f olacak\u2026 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc, bu durum olu\u015ftu\u011funda temel yarat\u0131l\u0131\u015f gayemiz olan Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131 tan\u0131yabilme, bilebilme hedefi tahakkuk etmi\u015f olacak. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bunun \u00f6tesi de yok\u2026 \u015eunu demek istedim; \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 pratik hayat\u0131nda ya\u015famayan, be\u015f vakit namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmayan bir insan ne kadar zeki ak\u0131ll\u0131 olursa olsun, bu konuda ne kadar geni\u015f bir birikime ve okumaya sahip olursa olsun Allah\u2019\u0131 tan\u0131mas\u0131, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmesi ve ya\u015fama k\u0131sm\u0131 eksik kalaca\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmaya mahk\u00fbmdur. Kant bile bunun fark\u0131nda, o y\u00fczden \u201cpratik ak\u0131l\u201d diye bir kavram geli\u015ftiriyor. Deniliyor ki, \u201cya\u015farsan \u00f6\u011frenirsin\u201d\u2026 Sadece kitaplardan okumak suretiyle \u00f6\u011frenemezsin, bizzat i\u00e7erisine girip ya\u015faman l\u00e2z\u0131m. Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131 temel yarad\u0131l\u0131\u015f gayemiz olan ve kapasitemizin m\u00fcsaade etti\u011fi en m\u00fckemmel \u00f6l\u00e7ekte tan\u0131yabilmemiz i\u00e7in \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n mutlak h\u00e2kimiyetinin kurulmu\u015f olmas\u0131 ve b\u00f6yle bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yor olmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m Birli\u011fi hangi fikre nispetle kurulacak, nas\u0131l bir birlik olacak? Neticede \u015ei\u00ee\u2019si kendini M\u00fcsl\u00fcman olarak niteliyor\u2026 Vahhab\u00eesi de var\u2026 Bir\u00e7ok farkl\u0131 gruplar var, bunu nas\u0131l sa\u011flayabiliriz? Hangi fikr\u00ee temel?<\/b><\/p>\n

Bu sorunun detaylar\u0131n\u0131n benim zihnimde haz\u0131r cevaplar\u0131 yok. Ana hatlar\u0131yla cevap verebilirim. Ehl-i S\u00fcnnet Vel Cemaat \u00e7er\u00e7evesi… \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00f6rt halifeden bu tarafa, bu \u00fcmmetin n\u00fcfusunun y\u00fczde doksan\u0131 Ehl-i S\u00fcnnet Vel Cemaat \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7erisinde ya\u015fam\u0131\u015f insanlard\u0131r. \u015eunu kastetmiyorum; herkes Hanef\u00ee olsun, herkes E\u015f\u2019\u00e2ri olsun. Hay\u0131r, o de\u011fil. Genel \u00e7er\u00e7eve Ehl-i S\u00fcnnet \u00e7er\u00e7evesi. Bunu \u0130ran ve benzerlerinin kesin olarak d\u0131\u015farda b\u0131rakal\u0131m anlam\u0131nda da s\u00f6ylemiyorum. Burada benim Ehl-i S\u00fcnnet vurgumun \u00f6z\u00fc d\u0131\u015flay\u0131c\u0131 de\u011fil, toplay\u0131c\u0131d\u0131r. Asgar\u00ee zemin olu\u015fturuldu\u011fu takdirde, onlar da b\u00f6yle bir yap\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yer almaya g\u00f6n\u00fcll\u00fc olduklar\u0131 takdirde, bizden onlara \u201cmezhebinizi terk edin!\u201d gibi zorlama g\u00fctmeksizin bir C\u00e2feriya \u015eias\u0131 da, Zeydiye \u015ei\u00e2s\u0131 da bu yap\u0131n\u0131n i\u00e7erisine kabul edilmeli\u2026 D\u0131\u015flay\u0131c\u0131, d\u00fc\u015fmanca bir tav\u0131r onlara kar\u015f\u0131 da al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Benim bak\u0131\u015f\u0131m son tahlilde vicdan\u00eedir. Ben bu insanlarla g\u00fcnde be\u015f sefer ayn\u0131 k\u0131bleye y\u00f6neliyorum. Dolay\u0131s\u0131yla, vicdan\u0131m Bat\u0131l\u0131 k\u00e2fire bakt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6zle o insanlara bakmama m\u00fcsaade etmez. Tabi\u00ee ki yak\u0131n zamanlarda olan olaylarda bu vicdan da \u00e7ok yaraland\u0131.\u00a0 \u00d6zellikle Suriye\u2026 Suriye olaylar\u0131 ba\u015flay\u0131ncaya kadar 2006 senesinde Hizbullah\u2019\u0131n L\u00fcbnan\u2019da \u0130srail\u2019in istila te\u015febb\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 ortaya koydu\u011fu direni\u015ften \u00f6t\u00fcr\u00fc belki biraz m\u00fcbala\u011fal\u0131 olacak ama Hizbullah sempatizan\u0131yd\u0131m\u2026 Bunu her yerde dile getirdim, alk\u0131\u015flad\u0131m. O d\u00f6nemlerde bir i\u015f adam\u0131 arkada\u015f\u0131m o g\u00fcnlerin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde \u201cvicdanen \u0131zd\u0131rap duyuyorum, ne yapay\u0131m?\u201d diye ak\u0131l dan\u0131\u015ft\u0131. Ben de, \u201cHizbullah\u2019a para yard\u0131m\u0131 yap\u201d dedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu adamlar cihad ediyor benim i\u00e7in. Bunlar benim kan\u0131m\u0131n, can\u0131m\u0131n, \u00f6z\u00fcm\u00fcn d\u00fc\u015fman\u0131 olanla er meydan\u0131nda can\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015f cihad ediyor. Fadlallah\u2019\u0131n \u201cherkesi Fethi Yeken\u2019in arkas\u0131nda Cuma namaz\u0131na davet ediyorum\u201d gibi a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00e7ok ho\u015fuma gitti. Son Suriye h\u00e2disesinde onlar\u0131n olsun, \u0130ran\u2019\u0131n olsun tutumu beni vicdanen \u00e7ok yaralad\u0131 ve bu bak\u0131\u015f\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirdi.<\/p>\n

\u0130ran\u2019\u0131n tarih boyunca Bat\u0131\u2019ya, emperyalistlere kar\u015f\u0131 bir sava\u015f\u0131 oldu mu? Hep Ehl-i S\u00fcnnet\u2019e sald\u0131rd\u0131lar.<\/b><\/p>\n

Evet, Bat\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 yok\u2026 Tarihi o a\u00e7\u0131dan ele al\u0131rsan\u0131z, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015f-geni\u015fleme d\u00f6neminde Bat\u0131\u2019yla iki-\u00fc\u00e7 tane cidd\u00ee i\u015fbirli\u011fi te\u015febb\u00fcsleri de vard\u0131r. Hatta Ha\u00e7l\u0131larla anla\u015fma yapm\u0131\u015flar \u201csiz Bat\u0131\u2019dan biz Do\u011fu\u2019dan Osmanl\u0131\u2019y\u0131 iki ate\u015f aras\u0131na alal\u0131m\u201d diye\u2026 Buna ra\u011fmen bug\u00fcnk\u00fc tav\u0131rlar\u0131 m\u00fcsbet olursa, uzla\u015fmac\u0131 olursa bu M\u00fcsl\u00fcman g\u00fc\u00e7 birli\u011fine iyi niyetle kat\u0131lacak gibi olurlarsa, bunlar\u0131 bile unutal\u0131m, silelim\u2026 Churchill\u2019in g\u00fczel bir s\u00f6z\u00fc var; \u201cBug\u00fcn\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015fle kavga ettiren, gelece\u011fini kaybeder\u201d bu tuza\u011fa d\u00fc\u015fmeyelim. Ama tekrar ediyorum; Hizbullah\u2019\u0131n \u00f6yle yapmas\u0131, \u0130ran\u2019\u0131n da ayn\u0131 \u015fekilde davranmas\u0131 beni \u00e7ok yaralad\u0131.<\/p>\n

Baran Dergisi\u2019nin son kapa\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz. Bu say\u0131m\u0131zda Vahhab\u00eelik ve mezhepsizlik mevzular\u0131n\u0131 i\u015fledik. Vahhab\u00eeli\u011fin \u0130ngilizler taraf\u0131ndan desteklendi\u011fi konu\u015fulan bir \u015fey, bu konu hakk\u0131nda neler s\u00f6ylemek istersiniz? <\/b><\/p>\n

\u00d6zellikle 18. Y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Abdulvehhab\u2019dan itibaren \u0130ngilizler taraf\u0131ndan desteklenmi\u015f olmas\u0131, o d\u00f6nemin siyas\u00ee stratejik konjonkt\u00fcr\u00fcne ve \u0130ngiliz siyaset felsefesine \u00e7ok oturan bir h\u00e2dise\u2026 Tarihte \u00f6yle iddialar vard\u0131r ki, \u201cu\u00e7may\u0131n bu oturmuyor\u201d dersiniz. \u00d6rnek verelim; F. G\u00fclen\u2019in iddias\u0131 \u201c\u0130ran \u0130sl\u00e2m devrimini Amerika yapt\u0131rd\u0131\u201d. \u00c7ok marjinal bir iddiad\u0131r. Bu iddiay\u0131 kabul etti\u011finizde 1970\u2019li, 1980\u2019li d\u00fcnya siyas\u00ee tarih\u00ee ad\u0131na bildi\u011finiz her \u015feyi silmeniz laz\u0131m. Her iddian\u0131n kendi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc oran\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc delili olmas\u0131 laz\u0131m. Misal herkesin namuslu bildi\u011fi bir kad\u0131n hakk\u0131nda diyorsun ki, \u201cbu kad\u0131n fahi\u015fe\u201d. \u201cBu da nerden \u00e7\u0131kt\u0131\u201d diye sorunca, \u201ckahvede yan masadakiler aralar\u0131nda konu\u015furlarken kulak misafiri oldum\u201d diyorsun. B\u00f6yle bir iddian\u0131n delili, bu olamaz. B\u00f6yle zay\u0131f bir delili varsa, o dile getirilemez. Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakit \u00f6zellikle ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve kurulu\u015f itibariyle Vahhab\u00eeli\u011fin arkas\u0131nda bir komplo olmas\u0131 ihtimali -hatta \u00f6teye ta\u015f\u0131yay\u0131m- 1920\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda Vahhab\u00eeler Necit \u00c7\u00f6l\u00fc\u2019nden geliyorlar, \u015eerif ailesini Arap Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan tard ediyorlar, bug\u00fcnk\u00fc Suudi Arabistan kuruluyor; bu olay\u0131n arkas\u0131nda \u0130ngiltere\u2019nin bulunuyor olmas\u0131, y\u00fczde 95 ihtimaldir. Bug\u00fcne geldi\u011fimiz vakit gizli ili\u015fkiler hakk\u0131nda somut bir bilgim yok.<\/p>\n

Vahhabili\u011fin temelinde fikri olarak ne var?<\/b><\/p>\n

Fikri olarak Vahhab\u00eeli\u011fin temelinde daha \u00f6nce Haric\u00eelik \u015feklinde kendisini ortaya koymu\u015f olan, ilimden ve her \u00e7e\u015fit ilmi hassasiyetten, kavramdan uzak duran \u00e7\u00f6l bedevili\u011fi var. Cehalet var, kabal\u0131k var\u2026 \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesinden gelen Araplar\u0131 ikiye ay\u0131ran bir k\u00fclt\u00fcr var, bir ya\u015fama bi\u00e7imi var. Mekke ve Medine merkezlerinde ya\u015fayanlar, cahiliye devrinde bile \u00e7\u00f6ldekilere g\u00f6re daha yontulmu\u015f tiplerdir. \u00d6rne\u011fin, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrme \u00e2deti cahiliyede, \u015fehir Araplar\u0131nda hemen hemen hi\u00e7 olmayan bir \u015fey. \u00c7\u00f6ldekiler yap\u0131yorlar bunu. D\u00fcnya\u2019n\u0131n neresine giderseniz gidin, da\u011fda bay\u0131rda g\u00f6\u00e7ebe bir hayat ya\u015famak mecburiyetinde kalan topluluklar daima d\u00f6nemin medeniyeti bak\u0131m\u0131ndan hep geridir. \u00c7evre \u015fartlar\u0131, objektif ya\u015fama \u015fartlar\u0131 bunu gerektiriyor. Adam sabit bir yerde ya\u015famay\u0131nca orada medrese kurup talebe yeti\u015ftiremez, medeniyet in\u015fa edemez ki. Buradan gelme bir damar h\u00e2l\u00e2 kendisini devam ettiriyor. Tabi\u00ee ki, \u00e7ok de\u011fi\u015fkenli\u011fe maruz kalm\u0131\u015flar. Bunun \u0130sl\u00e2m tarihindeki ilk kitlesel ve \u00e7arp\u0131c\u0131 tezah\u00fcr\u00fc Haric\u00eeler\u2026 Haric\u00ee mant\u0131\u011f\u0131 \u015fu; bir sahabinin o\u011flu ellerine esir d\u00fc\u015f\u00fcyor kar\u0131s\u0131yla birlikte ve en sonunda da katlediyorlar. Hen\u00fcz ellerinde esirken, bir g\u00fcn bir h\u00e2diseye \u015fahit oluyor ve \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor. G\u00f6r\u00fcyor ki, yetimlerin mal\u0131n\u0131 kendi yemeklerine kar\u0131\u015ft\u0131rmama konusunda korkun\u00e7 bir hassasiyet var. \u201cEn m\u00fcttak\u00ee M\u00fcsl\u00fcman benim\u201d diyen imrenir. O m\u00fcthi\u015f hassasiyeti g\u00f6steren adamlar, birka\u00e7 g\u00fcn sonra ellerine ge\u00e7mi\u015f esirler aras\u0131ndaki yetim \u00e7ocuklar\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131 tepesinden bir indiriyor, \u00e7ocu\u011fu ikiye b\u00f6l\u00fcyor. \u201cSiz ne yap\u0131yorsunuz? Daha iki g\u00fcn \u00f6nce bir lokmalar\u0131 kar\u0131\u015fmas\u0131n diye peygamberane bir tav\u0131r sergilediniz \u015fimdi ise par\u00e7a par\u00e7a ediyorsunuz\u201d diyorlar. \u201cKur\u2019\u00e2n\u2019da \u2018Yetimlerin yeme\u011fini kendi yeme\u011finize kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n\u2019 diyen ayet var. \u2018Yetimi kesmeyin\u2019 diye bir ayet yok ki\u201d diye cevap veriyorlar. Bu haric\u00ee mant\u0131\u011f\u0131 i\u015fte\u2026 Bu mant\u0131k Vahhab\u00eelik \u00fczerinden devam ediyor. \u0130\u015fin \u00f6z\u00fc tek kelimeyle bedevi \u00e7\u00f6l cehaleti\u2026<\/p>\n

Bir de g\u00fcncel olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Mescid-i Aksa\u2019da olanlarla alakal\u0131 neler s\u00f6ylemek istersiniz? Bu yap\u0131lan hakaretlerin sonu gelmeyecek mi? <\/b><\/p>\n

Bir menk\u0131be ile cevab\u0131n\u0131 vermi\u015f olay\u0131m. Az \u00f6nce de i\u015faret etti\u011fimiz \u201c\u0130sl\u00e2m\u00ee tarih felsefemizin belirleyici, stratejik, kendine has, asl\u0131 neler olmal\u0131d\u0131r\u201da da uygulamal\u0131 bir \u00f6rnek olsun\u2026<\/p>\n

Osmanl\u0131 devrinde veliyullahtan bir zat var. \u00c7ok ya\u015fl\u0131 ve fakir\u2026 Vefat etmeden \u00f6nce b\u00fct\u00fcn derdi hacca gitmek ve o farz\u0131 da eda etmek. Ama madd\u00ee imk\u00e2n\u0131 yok. \u0130stanbul\u2019dan Hicaz taraf\u0131na kalkacak bir kervan oldu\u011funu i\u015fitiyor. Gidiyor kervan reisine kendi durumunu anlat\u0131yor. Kervan reisi ehl-i insaf ve ehl-i hay\u0131r bir adam\u2026 Etkileniyor. \u201cBaba senin de sevab\u0131na ortak oluruz, duan\u0131 al\u0131r\u0131z. Medine\u2019ye kadar b\u00fct\u00fcn yol masraf\u0131n, bak\u0131m\u0131n bana ait Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in.\u201d diyor. Yola d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. 3 ay olmu\u015f, Medine\u2019ye 1-2 konak kalm\u0131\u015f. Yolda kervan\u0131n \u00f6n\u00fcn bir e\u015fk\u0131ya \u00e7etesi kesiyor. Kervan\u0131 soyuyorlar. Bu ihtiyar veliye geliyorlar cebinde 5 kuru\u015f paras\u0131 yok, \u00fcst\u00fcnde \u00e7uldan bozma bir elbise ona ili\u015fmiyorlar. E\u015fk\u0131yalar tam oradan ayr\u0131l\u0131p gidecekken, ihtiyar zat arkalar\u0131ndan sesleniyor, \u201cKervan reisinin s\u0131rt\u0131nda bir g\u00f6mlek var, en az iki bin alt\u0131n eder, onu da al\u0131n\u201d diye. D\u00f6n\u00fcp kervanc\u0131ya diyorlar ki \u201c\u00e7\u0131kar g\u00f6mle\u011fi\u201d\u2026 Kervanc\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn kervan\u0131 kaybetmekten daha \u00e7ok, bu ihanet a\u011fr\u0131na gidiyor. Kendi kendine \u201cbiz bunu Allah dostu diye hi\u00e7bir madd\u00ee beklenti olmadan, yedirdik-i\u00e7irdik. Resmen ihanet etti, satt\u0131 bizi, \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak b\u0131rakt\u0131\u201d diyor. Aradan bir g\u00fcn ge\u00e7iyor, h\u00fck\u00fcmet kuvvetleri, kervan\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesiyorlar\u2026 \u201cE\u015fk\u0131ya \u00e7etesi yakaland\u0131, sizin de bir zarar\u0131n\u0131z varsa \u015fu beldeye u\u011fray\u0131n mal\u0131n\u0131z\u0131, paran\u0131z\u0131 al\u0131n\u201d diyorlar. Kervan d\u00f6n\u00fcyor kasabaya, i\u00e7eriye girerlerken bak\u0131yorlar \u015fehrin giri\u015finde iki tarafl\u0131 sehpalar kurulmu\u015f, o \u00e7etenin b\u00fct\u00fcn elemanlar\u0131 ipte sallan\u0131yor. Gidiyorlar o g\u00f6mlek de dahil b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131nan e\u015fyalar\u0131 geri al\u0131yorlar. Sevinen kervan reisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor \u201cben ihtiyar i\u00e7in suizan ettim, ama iyi birine benziyor. Akl\u0131m\u0131n ermedi\u011fi bir \u015fey vard\u0131r belki, gideyim a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k ona soray\u0131m\u201d… \u201cSen neden bu hainli\u011fi yapt\u0131n\u201d diye soruyor vel\u00eeye. Allah dostu zat g\u00fcl\u00fcyor, \u201cO\u011flum bunlar 30 senedir bu \u00e7\u00f6lde e\u015fk\u0131yal\u0131k yap\u0131yorlar. \u015eu kadar M\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131na girdiler, can\u0131n\u0131 ald\u0131lar\u2026 \u015eu kadar M\u00fcsl\u00fcman\u0131n mal\u0131n\u0131 gaspettiler. Bunlar\u0131n hepsinin ahlar\u0131 \u00fcst \u00fcste bindi… Bindi\u2026 Bindi\u2026 D\u00fcn sizin kervan\u0131 soydular, g\u00f6mle\u011fi almadan giderlerken perdeyi gaip kalkt\u0131 g\u00f6rd\u00fcm ki, bunlardan zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olan m\u00fcminlerin ahlar\u0131yla, beddualar\u0131yla gayretullah aras\u0131nda bir g\u00f6mleklik bo\u015fluk var. Onu g\u00f6r\u00fcnce, geri \u00e7evirdim onlar\u0131\u2026 Dedim ki \u2018\u015fu g\u00f6mle\u011fi de al\u0131n\u2019\u2026 Sen bir de o g\u00f6mlek i\u00e7in ah ettin, sonu\u00e7 ise g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi\u2026\u201d<\/p>\n

\u015eimdi Allah\u2019\u0131n inayetiyle Cenab-\u0131 Hakk, bu Filistin co\u011frafyas\u0131n\u0131 Yahudi kavmine dar edecek, aynen hadiste dendi\u011fi gibi\u2026 \u201cDuvar\u0131n arkas\u0131na saklanacaklar, kurtulamayacaklar\u201d, ama o belalar\u0131n bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcne inmesi i\u00e7in vesile laz\u0131m\u2026 Hani bizim halk\u0131n tabiriyle; geberecek k\u00f6pek cami duvar\u0131na i\u015fer\u2026 \u0130\u015fte bu misal\u2026 \u0130\u015feyecek ki, belas\u0131 gelsin. Bu olaya da Bat\u0131l\u0131 sosyal bilimci g\u00f6z\u00fcyle bakamay\u0131z bir M\u00fcsl\u00fcman olarak\u2026 Ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 bakmam\u0131z laz\u0131m\u2026 Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, fiilen i\u015fin i\u00e7erisine sokarak, hikmet kavram\u0131n\u0131 i\u015fin i\u00e7erisine sokarak bakmam\u0131z laz\u0131m\u2026 Allah\u2019a kar\u015f\u0131 h\u00fcsn\u00fc zann\u0131 koruyarak bakmam\u0131z laz\u0131m. \u0130n\u015f\u00e2allah o b\u00f6lgeyi Yahudilerin ba\u015flar\u0131na y\u0131kaca\u011f\u0131z, i\u015fte \u015fimdi bunun alt yap\u0131s\u0131 haz\u0131rlan\u0131yor\u2026<\/p>\n

Vakit ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/b><\/p>\n

Ben de te\u015fekk\u00fcr ederim\u2026<\/p>\n

Ayl\u0131k Dergisi 123. Say\u0131, Aral\u0131k 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Said Alp Kimdir? 1965 senesinde I\u0307zmir\/Foc\u0327a\u2019da dog\u0306du. Ku\u0308c\u0327u\u0308k bir esnaf ailesinin 4. c\u0327ocug\u0306u olarak yetis\u0327ti. I\u0307lk ve orta o\u0308g\u0306renimini Foc\u0327a\u2019da tamamlad\u0131. U\u0308niversite o\u0308g\u0306renimini ise, I\u0307stanbul U\u0308niversitesi Edebiyat Faku\u0308ltesi Tarih Bo\u0308lu\u0308mu\u0308\u2019nden…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":438,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[41,39,40],"ppma_author":[14],"class_list":["post-437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar","tag-resmi-tarih","tag-said-alpsoy","tag-tarih","author-admin"],"yoast_head":"\nTarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Said Alp Kimdir? 1965 senesinde I\u0307zmir\/Foc\u0327a\u2019da dog\u0306du. Ku\u0308c\u0327u\u0308k bir esnaf ailesinin 4. c\u0327ocug\u0306u olarak yetis\u0327ti. I\u0307lk ve orta o\u0308g\u0306renimini Foc\u0327a\u2019da tamamlad\u0131. U\u0308niversite o\u0308g\u0306renimini ise, I\u0307stanbul U\u0308niversitesi Edebiyat Faku\u0308ltesi Tarih Bo\u0308lu\u0308mu\u0308\u2019nden…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayl\u0131k Dergisi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-12-19T09:00:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-31T11:22:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1529\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"aylikdergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"aylikdergisi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\"},\"author\":{\"name\":\"aylikdergisi\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\"},\"headline\":\"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir!\",\"datePublished\":\"2014-12-19T09:00:16+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-31T11:22:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\"},\"wordCount\":5445,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"resmi tarih\",\"said alpsoy\",\"tarih\"],\"articleSection\":[\"Yazarlar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\",\"name\":\"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2014-12-19T09:00:16+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-31T11:22:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1529,\"caption\":\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"description\":\"Fikir, Siyaset, Toplum ve Kültür Sanat\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"width\":380,\"height\":287,\"caption\":\"Ayl\u0131k Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\",\"https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi\",\"https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\",\"name\":\"aylikdergisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"aylikdergisi\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/aylikdergisi.com\"],\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi","og_description":"Said Alp Kimdir? 1965 senesinde I\u0307zmir\/Foc\u0327a\u2019da dog\u0306du. Ku\u0308c\u0327u\u0308k bir esnaf ailesinin 4. c\u0327ocug\u0306u olarak yetis\u0327ti. I\u0307lk ve orta o\u0308g\u0306renimini Foc\u0327a\u2019da tamamlad\u0131. U\u0308niversite o\u0308g\u0306renimini ise, I\u0307stanbul U\u0308niversitesi Edebiyat Faku\u0308ltesi Tarih Bo\u0308lu\u0308mu\u0308\u2019nden…","og_url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/","og_site_name":"Ayl\u0131k Dergisi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","article_published_time":"2014-12-19T09:00:16+00:00","article_modified_time":"2024-07-31T11:22:11+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1529,"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"aylikdergisi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Aylik_Dergisi","twitter_site":"@Aylik_Dergisi","twitter_misc":{"Yazan:":"aylikdergisi","Tahmini okuma s\u00fcresi":"23 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/"},"author":{"name":"aylikdergisi","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd"},"headline":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir!","datePublished":"2014-12-19T09:00:16+00:00","dateModified":"2024-07-31T11:22:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/"},"wordCount":5445,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg","keywords":["resmi tarih","said alpsoy","tarih"],"articleSection":["Yazarlar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/","name":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir! - Ayl\u0131k Dergisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg","datePublished":"2014-12-19T09:00:16+00:00","dateModified":"2024-07-31T11:22:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Said-Alpsoy3-scaled.jpg","width":2560,"height":1529,"caption":"OLYMPUS DIGITAL CAMERA"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2014\/12\/19\/tarihci-said-alpsoy-islamiyetin-mutlak-hakimiyeti-insa-edilmelidir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tarih\u00e7i Said Alpsoy: \u0130sl\u00e2miyetin Mutlak H\u00e2kimiyeti \u0130n\u015f\u00e2 Edilmelidir!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","name":"Ayl\u0131k Dergisi","description":"Fikir, Siyaset, Toplum ve Kültür Sanat","publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization","name":"Ayl\u0131k Dergisi","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","contentUrl":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","width":380,"height":287,"caption":"Ayl\u0131k Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi","https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd","name":"aylikdergisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","caption":"aylikdergisi"},"sameAs":["http:\/\/aylikdergisi.com"],"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"authors":[{"term_id":14,"user_id":1,"is_guest":0,"slug":"admin","display_name":"aylikdergisi","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72d88977e7edd63669015a131160b7255adb4b26ec9dfe844962f6640dc09e99?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","user_url":"http:\/\/aylikdergisi.com","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=437"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":439,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions\/439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=437"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}