{"id":375,"date":"2021-10-01T09:03:59","date_gmt":"2021-10-01T09:03:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?p=375"},"modified":"2023-08-21T09:06:11","modified_gmt":"2023-08-21T09:06:11","slug":"super-guc-mezarligi-afganistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/","title":{"rendered":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan"},"content":{"rendered":"<h2>1. S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Yenilgiye U\u011frat\u0131lmas\u0131<\/h2>\n<p>Afganistan topraklar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri olan \u0130ngiltere, Sovyetler Birli\u011fi ve ABD\u2019ye mezar oldu. \u015eu anda y\u00f6netimde olan Taliban g\u00fc\u00e7lerini ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131karan Afgan halk\u0131, 102 y\u0131l \u00f6nce \u0130ngiltere, 32 y\u0131l \u00f6nce Sovyet askerlerini nas\u0131l kovdu ise \u015fimdi de benzer \u015fekilde ABD askerlerini \u00fclkelerinden \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n<h2>1.1.\u0130ngiltere\u2019nin Ma\u011flup Edilmesi<\/h2>\n<p>\u0130ngiltere\u2019nin Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgal etme giri\u015fimi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan hemen sonra Afganistan\u2019da u\u011fran\u0131lan b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k \u201c\u00dczerinde g\u00fcne\u015f batmayan imparatorluk\u201d olarak tan\u0131nan s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn sonunu getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>Co\u011frafi olarak \u00f6nemli bir noktada bulunan bu \u00fclke neredeyse b\u00fct\u00fcn s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin i\u015ftah\u0131n\u0131 kabart\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Afganistan, \u0130ran-Hindistan-\u00c7in \u00fc\u00e7genindeki co\u011frafyan\u0131n ge\u00e7it noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Hindistan ovalar\u0131na inen sarp da\u011f ge\u00e7itleri, \u00f6zellikle Hayber Ge\u00e7idi, oran\u0131n sakini kabileler haricindekilerin b\u0131rak\u0131n buraya h\u00e2kim olmay\u0131, kolay kolay ge\u00e7meyi bile beceremeyecekleri \u00e7etin bir co\u011frafyay\u0131 i\u015faret ediyordu.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere bu \u00f6nemli ge\u00e7i\u015f yollar\u0131 \u00fczerindeki topraklar\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck giri\u015fimde bulunmu\u015ftu. Fakat 1842, 1881 ve 1919 tarihlerinde Afganistan halklar\u0131 ile yapt\u0131klar\u0131 sava\u015flar\u0131 kaybederek b\u00f6lgeden \u00e7ekilmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>1842 tarihindeki ilk sald\u0131r\u0131, 74 sene sonra 1916\u2019da Kutul Amare\u2019de 6. Osmanl\u0131 Ordusuna teslim olmalar\u0131na benzer \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. \u0130ngiliz tarihindeki en utan\u00e7 verici yenilgi budur. Daha sonra Kutul Amare gelmektedir.<\/p>\n<p>1842 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131nda Afgan m\u00fccahitler taraf\u0131ndan bozguna u\u011frat\u0131lan ve say\u0131s\u0131 yakla\u015f\u0131k 16 bine yakla\u015fan \u0130ngiliz-Sih askerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda Dost Muhammed\u2019in o\u011flu Ekber bulunuyordu. M\u00fccahitler Hurd Kabil bo\u011faz\u0131nda \u0130ngiliz ordusuna bask\u0131n vererek tamamen imha edilmesini sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ngiliz karargah\u0131na bilgi vermek \u00fczere bir doktor askeri serbest b\u0131rakan Afganistanl\u0131 m\u00fccahitlerin bu b\u00fcy\u00fck zaferi, kar\u015f\u0131 tarafta \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Serbest b\u0131rak\u0131lan ordu cerrah\u0131 William Brydon ac\u0131 ger\u00e7ekleri tek tek anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130sko\u00e7yal\u0131 tarih\u00e7i ve yazar Willam Dalrymple\u2019\u0131n \u201cReturn of a King\u201d yani \u201cBir Kral\u0131n Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131nda \u0130ngiliz-Afgan sava\u015f\u0131 \u015fu \u015fekilde ifade edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c1839 bahar\u0131nda \u0130ngilizler ilk kez Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgal etti. K\u0131z\u0131l pelerinli ve \u00fczerinde bir t\u00fcy bulunan \u015fapkal\u0131 ve m\u0131zrakl\u0131 askerlerin \u00f6nderli\u011finde yakla\u015f\u0131k 20.000 \u0130ngiliz ve Do\u011fu Hindistan \u015eirketi askeri y\u00fcksek da\u011f ge\u00e7itlerini a\u015ft\u0131 ve \u015eah \u015eucau\u2019l-M\u00fclk\u2019\u00fc yeniden tahta ge\u00e7irdi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u0130ngilizler pek bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131. Ancak iki y\u0131ll\u0131k i\u015fgalin ard\u0131ndan Afgan halk\u0131 cihat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyarak ayakland\u0131 ve \u00fclke \u015fiddetli bir isyanla sars\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Birinci \u0130ngiliz-Afgan Sava\u015f\u0131 dedi\u011fimiz bu muharebe Britanya\u2019n\u0131n 19. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck askeri a\u015fa\u011f\u0131lanmayla sona erdi: O zamanlar d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc devleti say\u0131lan \u0130ngiltere\u2019nin b\u00fct\u00fcn bir ordusu geri \u00e7ekilirken pusuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc ve do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir te\u00e7hizat\u0131 bile bulunmayan kabile \u00fcyeleri taraf\u0131ndan tamamen bozguna u\u011frat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>y\u00fczy\u0131lda Avrupa\u2019n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusuna sahip \u0130ngiltere\u2019nin Asya\u2019n\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 ruhu \u00f6ne \u00e7\u0131kan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilgiye u\u011framas\u0131 askerlik kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Afganistanl\u0131 m\u00fccahitlerin derme \u00e7atma milis kuvvetleri taraf\u0131ndan yenilgiye u\u011frat\u0131lmalar\u0131na Avrupal\u0131lar Ha\u00e7l\u0131 Seferlerinden sonra ilk kez \u015fahit oluyorlard\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p>S\u00f6m\u00fcrge imparatorlu\u011fu b\u00f6yle bir yenilgiyi kabul edememi\u015f ve 1881 ve 1919 tarihinde yeniden Afganistan\u2019a sald\u0131rmaya karar vermi\u015fti. Fakat sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015f \u0130ngilizler tekrar ma\u011flup edilmi\u015fti.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015far\u0131 ile sonu\u00e7lanan Milli M\u00fccadelesinde bu galibiyetlerin \u00f6nemli rol\u00fc olmu\u015ftu. Ayr\u0131ca Afganistanl\u0131 m\u00fccahitler Hintli ve T\u00fcrkistanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hem maddi hem de manevi desteklerini esirgememi\u015flerdi.<\/p>\n<p>1878-81 ve 1919 y\u0131llar\u0131nda \u00fc\u00e7 kere Afganistan\u2019a sald\u0131r\u0131p sonu\u00e7 alamayan \u0130ngiliz \u0130mparatorlu\u011fu, Emanullah Han\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Afganistanla imzalad\u0131\u011f\u0131 Ravalpindi Antla\u015fmas\u0131yla b\u00f6lgeden kuvvetlerini tamamen \u00e7ekmeye karar vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ekilme \u0130kinci D\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan hemen sonra devam edecek bu sefer \u0130ngilizler Hindistan\u2019\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar aleyhine olarak \u00fc\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6lerek terk edeceklerdi.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta Afganistan s\u00f6m\u00fcrgelerden gelen gelirlerini kaybeden bu s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn tarih sahnesinden yava\u015f yava\u015f \u00e7ekilmesine sebep olacakt\u0131.<\/p>\n<h2>1.2.Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin Afganistan\u2019\u0131 \u0130\u015fgali ve Par\u00e7alanmas\u0131<\/h2>\n<p>1989 Y\u0131l\u0131nda Afganistan\u2019\u0131 terk etmek zorunda kalan Sovyetler Birli\u011fi, \u0130ngilizlere benzer \u015fekilde yenilginin \u015fokunu atlatamadan \u00e7ok k\u0131sa bir zamanda tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131lan bir ba\u015fka \u00fclke olmu\u015ftu. Kom\u00fcnist ideolojinin en ac\u0131mas\u0131z icraat\u00e7\u0131s\u0131 olan Sovyetler, bir y\u0131l sonra 1990 y\u0131l\u0131nda 6 tanesi T\u00fcrk Devleti olan 15 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<h2>1.3.ABD\u2019nin Ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Ha\u00e7l\u0131 Seferi ve Bozgun<\/h2>\n<p>\u00dclkelerini kom\u00fcnistlere mezar yapan Afganistan sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, bu sefer de kapitalistlerin merkezi olan ABD\u2019yi ma\u011flup etmeyi ba\u015fard\u0131. \u0130\u015fgale destek olan i\u015fbirlik\u00e7i Afganlar ise utan\u00e7 verici bir bi\u00e7imde u\u00e7aklardan d\u00f6k\u00fclmek zorunda kald\u0131lar. \u0130\u015fbirlik\u00e7i baz\u0131 Afganlar\u0131n u\u00e7aktan d\u00fc\u015ferek \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya medyas\u0131nda \u00e7\u0131kan foto\u011fraflardan anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>U\u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7ine girebilmi\u015f Afganl\u0131 i\u015fbirlik\u00e7ileri ise ba\u015fka bir s\u00fcrpriz bekliyordu. S\u00fcrpriz ise askeri nakliye u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ABD yerine Uganda\u2019ya inmesi idi. \u015eener \u015een filmlerine benzer \u015fekilde Amerika yerine Afrika\u2019n\u0131n ortas\u0131na inen bal\u0131k istifi 600 yolcu, muhtemelen ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden\u2019a bu nedenle \u00e7ok k\u0131zm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer \u00f6nemli bir kay\u0131p ise trilyon dolar harcad\u0131klar\u0131 silah, ara\u00e7 ve m\u00fchimmat\u0131n tamamen kur\u015fun bile atmadan Taliban g\u00fc\u00e7lerinin eline ge\u00e7mesidir. Birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7erisinde apar topar \u00fclkeyi terk etmek zorunda kalan ABD\u2019nin; Afganistan\u2019da el\u00e7ilik binas\u0131 a\u00e7mas\u0131 dahi zor g\u00f6r\u00fcnmektedir. K\u0131saca s\u00f6ylemek gerekirse Afganistan ayn\u0131 \u0130ngiliz ve Sovyetler gibi ABD\u2019ye de mezar olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Mezar deyince insan\u0131n akl\u0131na \u00fclkenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u015fehri olan Mezar-\u0131 \u015eerif geliyor. Bu ismin verilme sebebi ise Hazreti Ali\u2019nin kabrinin bulundu\u011fu iddia edilen Mavi \u00c7inili Cami ve t\u00fcrbesidir. Bu nedenle Afganistan i\u00e7in d\u00fcz\u00fcnden \u201cS\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131\u201d ad\u0131 daha \u00e7ok yak\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1>2.S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Yenilgi Sonras\u0131nda Par\u00e7alanmalar\u0131<\/h1>\n<p>\u0130ngiltere Krall\u0131\u011f\u0131 eski g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirmi\u015f fakat Sovyetler Birli\u011fi, Afganistan\u2019daki korkun\u00e7 yenilgi sonras\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bununla birlikte ABD\u2019nin Sovyetlere benzer \u015fekilde y\u0131k\u0131l\u0131p par\u00e7alanmas\u0131 yerine \u0130ngiltere gibi k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde d\u00fcnya \u00fczerinde kurmu\u015f oldu\u011fu hegemonyan\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle \u00c7in ile giri\u015fti\u011fi rekabette her ge\u00e7en g\u00fcn a\u011f\u0131r darbeler alan ABD\u2019yi; pek yak\u0131nda ekonomik ve sosyal felaketlerin bekledi\u011fini s\u00f6ylememiz bir kehanet olmasa gerektir.<\/p>\n<p>Bu k\u00f6t\u00fc sona sebep olan ABD Ba\u015fkan\u0131 George W. Bush\u2019tur. 11 Eyl\u00fcl 2001 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen \u0130kiz Kuleler sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131nda bir Ha\u00e7l\u0131 Seferi (Crusade) d\u00fczenleyece\u011fini iddia etmi\u015fti. K\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde Afganistan ve Irak\u2019a giren \u201cHa\u00e7l\u0131 Ordular\u0131!\u201d her iki \u00fclkeyi de kan g\u00f6l\u00fcne \u00e7evirmeyi ba\u015far\u0131p Bat\u0131l\u0131lar\u0131n sava\u015f i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapaca\u011f\u0131n\u0131 ispatlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fimdi Amerikal\u0131lar ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn insanlar Bush ve Biden gibi ABD ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 sorgulayacakt\u0131r. Zira bu kadar katliam ve masrafa sebep olan sald\u0131r\u0131lar\u0131n ger\u00e7ek maksad\u0131n\u0131n \u201cM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00f6tekile\u015ftirmek\u201d ve y\u0131k\u0131lan kom\u00fcnizm yerine \u201cyeni bir d\u00fc\u015fman icat etme giri\u015fimi\u201d oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sorgulama elbette bir\u00e7ok ac\u0131 ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na da sebep olacakt\u0131r. Zira k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne Bat\u0131 medyas\u0131na ve Hollywood filmlerinin propagandalar\u0131na alet olan insanlar, halen Taliban\u2019\u0131n deme\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015foka u\u011framaktan kurtulamamaktad\u0131r. \u00d6yle ki \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn Afgan memurlar\u0131na af ilan edildi\u011fi ve mahkemesiz infaz\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca ABD\u2019nin askeri kargo u\u00e7aklar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Taliban s\u00f6zc\u00fcleri, propagandalar\u0131n tersine insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 deklere etmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n<h2><\/h2>\n<h2>3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Sosyolojik Olarak De\u011ferlendirilmesi<\/h2>\n<p>Afgan m\u00fccahitler 179 y\u0131l \u00f6nce \u0130ngiltere\u2019yi, 30 y\u0131l \u00f6nce Sovyetleri \u015fimdi ise ABD\u2019yi utan\u00e7 verici bir bozguna u\u011fratarak ma\u011flup etmi\u015ftir. Bu galibiyet binlerce Afgan\u2019\u0131n \u015fehit olma pahas\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Elbette 180 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir sava\u015f s\u00fcrecinde sonu\u00e7ta galip bile gelse b\u00fcy\u00fck bir yorgunluk g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Peki, 40 y\u0131l s\u00fcren bu i\u015fgal harek\u00e2t\u0131nda sald\u0131rganlar Afganistan\u2019da ne ar\u0131yordu? \u0130\u015fte as\u0131l sorulmas\u0131 gereken soru bu olmas\u0131na ra\u011fmen; sanki su\u00e7lu Afganistan halk\u0131 imi\u015f gibi akla ziyan s\u00f6zler sarf edilmektedir. Bir Allah\u2019\u0131n kulu \u00e7\u0131k\u0131p da Bat\u0131 emperyalizminin kana doymak bilmeyen vah\u015fi felsefesini sorgulamak ihtiyac\u0131 duymuyor.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok \u00f6nemli sorgulamay\u0131 yapacak olursak \u00e7ok \u00f6nemli \u015fu sonu\u00e7lar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f oluruz:<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle Avrupal\u0131lar\u0131n tahrif etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u0130slam\u2019\u0131n de\u011ferlerini ortaya koymal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca \u00e7ok parlat\u0131l\u0131p cilalanan Bat\u0131 felsefesinin esaslar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu sayede y\u00fczy\u0131llard\u0131r bitip t\u00fckenmeyen sava\u015flar\u0131n ger\u00e7ek sebebi ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Umulur ki b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 ve sava\u015flar\u0131 materyalist bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla de\u011ferlendiren sosyolog ve siyaset\u00e7ilerin beyinlerine bir iki ger\u00e7ek yerle\u015fmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Yunan ve Roma felsefesi temelinde olu\u015fan Bat\u0131 felsefesi; be\u015f menfi esas \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Bu zalim ve emperyalist anlay\u0131\u015fa g\u00f6re hakk\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yerine kuvvetli olan\u0131n hakl\u0131 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren bir kural vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc i\u015fin ucunda bir menfaat olmas\u0131 gerekir. Menfaat olmadan bir i\u015fe kalk\u0131\u015fmak, \u00f6rne\u011fin yard\u0131mla\u015fma bunlara g\u00f6re enayiliktir.<\/p>\n<p>Kurmu\u015f olduklar\u0131 zalim ve ac\u0131mas\u0131z devletlerin ayakta kalmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir orduya ve devaml\u0131 surette sava\u015fmak gerekti\u011fine inan\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f olmadan zulme sebep olan g\u00fc\u00e7lerini korumalar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrd\u00fckleri insanlar\u0131 elde tutmak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Kurmu\u015f olduklar\u0131 zalim ve ac\u0131mas\u0131z devletlerinde, kendi \u00fclkeleri i\u00e7indeki d\u00fczeni; \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ba\u011f\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Herkesin ayn\u0131 \u0131rktan olmas\u0131n\u0131, yok e\u011fer bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse g\u00fc\u00e7l\u00fc olan \u0131rk\u0131n hegemonyas\u0131 alt\u0131nda ya\u015famak gerekti\u011fini b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131na dayat\u0131rlar. Ulus devlet s\u00f6z\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda yatan itici g\u00fc\u00e7 i\u015fte bu \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Bat\u0131 felsefesinin gayesi ise bitmek t\u00fckenmek bilmeyen heves ve arzular\u0131 tatmin etmektir. Bu heves ve arzular bazen insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekil alabilir. Bu nedenle ahlaks\u0131zl\u0131k da d\u00e2hil olmak \u00fczere adeta bir hayvan gibi ya\u015famay\u0131 g\u00f6ze alacak kadar i\u011fren\u00e7le\u015febilirler.<\/p>\n<p>Bundan 1443 y\u0131l \u00f6nce Hazreti Muhammed (asm) ile g\u00f6nderilen \u0130slamiyet dininde ise bu olumsuz esaslar yerine insanl\u0131\u011f\u0131n onurunu kurtaracak m\u00fcspet ve olumlu kaideler getirilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi ise kuvvetli olmak yerine hakl\u0131 olmay\u0131 \u00f6nemsemesi ve hakl\u0131 olan\u0131n isterse kar\u015f\u0131s\u0131ndaki padi\u015fah olsun; haks\u0131z olan\u0131n \u00f6n\u00fcnde ezilmemesidir.<\/p>\n<p>\u0130slam medeniyetinin maksad\u0131 ise Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in faziletli bir insan olmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bir M\u00fcsl\u00fcman \u015fahsi menfaatinden \u00e7ok toplumun menfaatini \u00f6nemser. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa bir d\u00fcnya hayat\u0131nda almak yerine sonsuz bir hayatta g\u00f6rmek ister.<\/p>\n<p>\u0130slam dini sava\u015fmay\u0131 ve insan \u00f6ld\u00fcrmeyi reddeder. Ancak kendisine sald\u0131r\u0131p \u0130slam\u2019\u0131 ortadan kald\u0131rmak isteyenlere kar\u015f\u0131 cihat etmeyi kabul eder. Kimsenin M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131n\u0131 dayatmaz. \u201cDinde zorlama yoktur\u201d ayeti, Allah\u2019\u0131n bir emridir. M\u00fcsl\u00fcman olmayan\u0131n cezas\u0131n\u0131 ancak Allah verecektir. M\u00fcsl\u00fcman dahi olsa hi\u00e7bir kula bu yetki verilmemi\u015ftir. \u0130slam dini, insan \u00f6ld\u00fcrmeyi en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sayar. Sava\u015fmak yerine ticaret gibi insanlar\u0131n daha rahat ve kolay ya\u015famas\u0131na yarayan yard\u0131mla\u015fmay\u0131 ileri s\u00fcrer.<\/p>\n<p>Toplum i\u00e7indeki rab\u0131tas\u0131 ise asla \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k de\u011fildir. Cahiliye \u00e2deti olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 reddeder. Bunun yerine karde\u015fli\u011fi esas al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan\u0131n Allah\u2019\u0131n kulu oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn insanlara kar\u015f\u0131 sevgi besler. \u0130slam kelimesinde oldu\u011fu gibi bar\u0131\u015f, esenlik, mutluluk ve huzuru \u00f6nemser.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2miyet\u2019in insanlara kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc duygulardan bir tanesi; ruhun ulv\u00ee hislerini besleyerek insan\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmak ve ahl\u00e2k\u00ee erdemlere eri\u015ftirmektir. Bu sayede nefsin, hev\u00e2 ve hevesin tecav\u00fczlerine m\u00e2ni olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Bat\u0131 felsefesinin ortaya koydu\u011fu bu olumsuz esaslar sadece Afganistan\u2019da de\u011fil b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada milyonlarca masum insan\u0131n katledilmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Akla ziyan ve olumsuz propagandalar ile \u0130slam\u2019\u0131 oldu\u011fundan ba\u015fka bir \u015fekilde g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fan Bat\u0131l\u0131 emperyalist ve gaddar insanlar; Afganistan\u2019da oldu\u011fu gibi bir defa daha i\u00e7y\u00fczlerini g\u00f6sterip peri\u015fan olmu\u015flard\u0131r,<\/p>\n<p>Vesselam\u2026<\/p>\n<p>Ayl\u0131k Dergisi 205. Say\u0131 Ekim 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Yenilgiye U\u011frat\u0131lmas\u0131 Afganistan topraklar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri olan \u0130ngiltere, Sovyetler Birli\u011fi ve ABD\u2019ye mezar oldu. \u015eu anda y\u00f6netimde olan Taliban g\u00fc\u00e7lerini ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131karan Afgan halk\u0131, 102 y\u0131l&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[37],"ppma_author":[26],"class_list":["post-375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar","tag-afganistan","author-vehbi-kara"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1. S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Yenilgiye U\u011frat\u0131lmas\u0131 Afganistan topraklar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri olan \u0130ngiltere, Sovyetler Birli\u011fi ve ABD\u2019ye mezar oldu. \u015eu anda y\u00f6netimde olan Taliban g\u00fc\u00e7lerini ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131karan Afgan halk\u0131, 102 y\u0131l&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayl\u0131k Dergisi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-10-01T09:03:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-08-21T09:06:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1405\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Vehbi Kara\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"aylikdergisi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\"},\"author\":{\"name\":\"aylikdergisi\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\"},\"headline\":\"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan\",\"datePublished\":\"2021-10-01T09:03:59+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-21T09:06:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\"},\"wordCount\":2339,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg\",\"keywords\":[\"afganistan\"],\"articleSection\":[\"Yazarlar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\",\"name\":\"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg\",\"datePublished\":\"2021-10-01T09:03:59+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-21T09:06:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg\",\"width\":2500,\"height\":1405},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"description\":\"Fikir, Siyaset, Toplum ve K&uuml;lt&uuml;r Sanat\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"width\":380,\"height\":287,\"caption\":\"Ayl\u0131k Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\",\"https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi\",\"https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\",\"name\":\"aylikdergisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"aylikdergisi\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/aylikdergisi.com\"],\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi","og_description":"1. S\u00fcper G\u00fc\u00e7lerin Yenilgiye U\u011frat\u0131lmas\u0131 Afganistan topraklar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7leri olan \u0130ngiltere, Sovyetler Birli\u011fi ve ABD\u2019ye mezar oldu. \u015eu anda y\u00f6netimde olan Taliban g\u00fc\u00e7lerini ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131karan Afgan halk\u0131, 102 y\u0131l&hellip;","og_url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/","og_site_name":"Ayl\u0131k Dergisi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","article_published_time":"2021-10-01T09:03:59+00:00","article_modified_time":"2023-08-21T09:06:11+00:00","og_image":[{"width":2500,"height":1405,"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Vehbi Kara","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Aylik_Dergisi","twitter_site":"@Aylik_Dergisi","twitter_misc":{"Yazan:":"aylikdergisi","Tahmini okuma s\u00fcresi":"10 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/"},"author":{"name":"aylikdergisi","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd"},"headline":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan","datePublished":"2021-10-01T09:03:59+00:00","dateModified":"2023-08-21T09:06:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/"},"wordCount":2339,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg","keywords":["afganistan"],"articleSection":["Yazarlar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/","name":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan - Ayl\u0131k Dergisi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg","datePublished":"2021-10-01T09:03:59+00:00","dateModified":"2023-08-21T09:06:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/abd-afganistan.jpg","width":2500,"height":1405},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/10\/01\/super-guc-mezarligi-afganistan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"S\u00fcper G\u00fc\u00e7 Mezarl\u0131\u011f\u0131 Afganistan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","name":"Ayl\u0131k Dergisi","description":"Fikir, Siyaset, Toplum ve K&uuml;lt&uuml;r Sanat","publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization","name":"Ayl\u0131k Dergisi","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","contentUrl":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","width":380,"height":287,"caption":"Ayl\u0131k Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi","https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd","name":"aylikdergisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","caption":"aylikdergisi"},"sameAs":["http:\/\/aylikdergisi.com"],"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"authors":[{"term_id":26,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"vehbi-kara","display_name":"Vehbi Kara","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions\/377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=375"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}