Mesnev\u00ee\u2019den hik\u00e2yeleri al\u00e2kan\u0131za sunmaya devam ediyoruz. Ayl\u0131k Dergisi\u2019nin sayfalar\u0131nda Mesnev\u00ee\u2019den iki hik\u00e2yeyi payla\u015f\u0131p, onu kendi zaviyemizden yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Bu kez de Deve ile Fare\u2019nin ibretlik hik\u00e2yesini ilginize sunup, yorumluyoruz.<\/p>\n
Deve ile Fare<\/strong><\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir fare kocaman bir devenin yular\u0131n\u0131 kapm\u0131\u015f, eline alm\u0131\u015f, kurula kurula gidiyordu. Deve, kendi huyu, uysal tabiat\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, onunla yol al\u0131p giderken fare, kendi k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6remeden:<\/em><\/p>\n \u201c- Me\u011fer ben ne m\u00fcthi\u015f bir pehlivanm\u0131\u015f\u0131m, develeri s\u00fcr\u00fckleyebilecek bir yi\u011fitmi\u015fim!\u201d diye b\u00f6b\u00fcrleniyordu.<\/em><\/p>\n Gide gide bir nehrin kenar\u0131na geldiler. Nehri g\u00f6ren fare, kibrinin \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde donup kald\u0131. Onun kibrinin fark\u0131nda olan deve ise, m\u00e2nid\u00e2r bir \u015fekilde:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Ey da\u011fda, ovada bana arkada\u015fl\u0131k eden! Neden duraklad\u0131n? Neden b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kald\u0131n? Haydi, yi\u011fit\u00e7e nehrin i\u00e7ine gir. Sen benim k\u0131lavuzum, \u00f6nc\u00fcm de\u011fil misin? Yol ortas\u0131nda b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kalmak, sana yara\u015f\u0131r m\u0131?\u201d dedi.<\/em><\/p>\n Mahc\u00fbp d\u00fc\u015fen fare, kekeleyerek \u015f\u00f6yle cevap verdi:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Arkada\u015f! Bu su pek b\u00fcy\u00fck, pek derin bir su; bo\u011fulurum diye korkuyorum.\u201d<\/em><\/p>\n Deve suyun i\u00e7ine girip:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Ey korkak fare! Su diz boyu imi\u015f, korkmana gerek yok!\u201d dedi.<\/em><\/p>\n Fare \u00e7aresiz ve mahc\u00fbp \u00eetiraf\u0131na devam etti:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Ey h\u00fcnerli deve! Nehir sana g\u00f6re kar\u0131nca, bize g\u00f6re de ejderha gibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dizden dize fark vard\u0131r. Benimki gibi y\u00fcz tane dizi \u00fcst \u00fcste koysak, ancak senin bir dizin eder.\u201d<\/em><\/p>\n Bunun \u00fczerine ak\u0131ll\u0131 deve, fareye \u015fu nas\u00eehatte bulundu:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 \u00d6yleyse, gurur ve kibre aldan\u0131p bir daha terbiyesizlik etmeye kalkma; haddini bil! Sana olan ho\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f ve m\u00fcs\u00e2mahama kap\u0131l\u0131p \u015f\u0131marma; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah, \u015f\u0131maranlar\u0131 sevmez! Var git; sen, kendin gibi farelerle boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015f!\u201d<\/em><\/p>\n Art\u0131k, iyiden iyiye ger\u00e7e\u011fi anlay\u0131p utanm\u0131\u015f bulunan fare:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Tevbe ettim, pi\u015fman oldum. Allah i\u00e7in olsun \u015fu \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, \u015fu bo\u011fucu sudan beni ge\u00e7ir!\u201d diye yalvard\u0131.<\/em><\/p>\n B\u00f6ylece deve, yine merhamet edip ona ac\u0131d\u0131 da:<\/em><\/p>\n \u201c\u2013 Haydi! S\u0131\u00e7ra da h\u00f6rg\u00fcc\u00fcm\u00fcn \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131k, otur! Bu sudan ge\u00e7mek veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek benim i\u015fimdir. Z\u00eer\u00e2 vaz\u00eefem, senin gibi y\u00fcz binlerce \u00e2cize hizmetten ibarettir. Fakat s\u00f6ylediklerimi unutma! Bu k\u00e2inatta zekilerden daha zekisi, ak\u0131ll\u0131lardan da daha ak\u0131ll\u0131s\u0131 var. Her \u015feyden de \u00fcst\u00fcn ve b\u00fcy\u00fck Allah var. Kendini sev ama kendinle b\u00f6b\u00fcrlenme.\u201d dedi ve fareyi nehrin \u00f6b\u00fcr taraf\u0131na ge\u00e7irdi.<\/em><\/p>\n Deve f\u0131trat\u0131 itibariyle kendine rehberlik eden biri olmadan hareket edemez. Hik\u00e2yedeki fare ona k\u0131lavuzluk yaparak kendisinin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f oluyor. Yapmas\u0131 gerekeni yap\u0131yor asl\u0131nda. Fakat bunu yaparken kerameti sadece kendisinde sanarak, g\u00f6klerde oldu\u011funu san\u0131yor\u2026 B\u00f6b\u00fcrleniyor, bu da olmayan meziyetlere de sahipmi\u015f zannettiriyor kendini. \u201c\u015eu anda yapmam gerekeni en iyi \u015fekilde yap\u0131yorum ama benim de g\u00fcc\u00fcm\u00fcn bir s\u0131n\u0131r\u0131 var. \u015eartlar de\u011fi\u015firse g\u00fcc\u00fcm\u00fc a\u015fan bir \u015fey olabilir.\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6remiyor. Bunu diyebilseydi belki de mahcup duruma d\u00fc\u015fmeyecekti ve sorun ortadan kalkacakt\u0131. Fakat kibri nedeniyle soru sormay\u0131 eksiklik olarak g\u00f6r\u00fcyor. Deveye rehberlik hizmeti yapm\u0131yor t\u00fcm g\u00fcc\u00fc ve yetkiyi kendisinde san\u0131yor. Bu hik\u00e2yeden hareketle sosyal dokuyu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek; bu t\u00fcr insanlar narsisist ki\u015filik yap\u0131s\u0131nda olan ben merkezci bireyler. Maalesef ki toplumda her ge\u00e7en g\u00fcn say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Kibri hayat\u0131n\u0131n merkezine alm\u0131\u015f sadece kendisini d\u00fc\u015f\u00fcnen, kendisine yat\u0131r\u0131m yapan ki\u015filer… Bu insanlar\u0131n en belirgin \u00f6zelli\u011fi; her \u015feyi kontrol etmek istemeleri… Ki\u015fi olarak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmamalar\u0131… \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck hastal\u0131klar\u0131ndan biri de bu de\u011fil mi zaten? Kibir ve benlik…<\/p>\n Mukades Kitab\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok ayetinde kibir ve benlikten uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulan\u0131yor. \u0130sra S\u00fbresi\u2019nin 37. ayetinde: \u201cYery\u00fcz\u00fcnde kibir ve azametle y\u00fcr\u00fcme! \u00c7\u00fcnk\u00fc sen asla yeri yaramazs\u0131n ve boyca da da\u011flara eri\u015femezsin.\u201d buyrulur. Bununla birlikte Peygamber Efendimiz\u2019in bu hususta s\u00f6yledi\u011fi net hadisleri var. \u0130sl\u00e2m \u00e2limleri kibri ve benli\u011fi \u015feytan\u0131n karakteri olarak nitelendiriyor. Hal b\u00f6yleyken; birka\u00e7 dedikodu ile insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip, kendisini \u00fcst\u00fcn g\u00f6ren kimsenin b\u00fcy\u00fck bir ziyana oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Esas\u0131nda hepimizin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda olumlu-olumsuz duygular b\u00fct\u00fcn olarak var. Dolay\u0131s\u0131yla kendimizi \u00fcst\u00fcn olarak g\u00f6rmek de benli\u011fimizde bulunan vah\u015fi bir duygu\u2026 Terbiye edilmesi l\u00e2z\u0131m. Bug\u00fcn insan psikolojisinde gelinen noktada art\u0131k biliniyor ki; benli\u011fimizdeki olumsuz duygular\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131n bir nedeni var. Olumsuz zannedilen duygular\u0131n bir\u00e7o\u011fu, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bir problemle m\u00fccadele etmemize yard\u0131mc\u0131 olabiliyor. Ki\u015fi b\u00f6ylece d\u00fcnya hayat\u0131nda y\u00f6netebilece\u011fi alan\u0131n \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor ve hudutsuzluktan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Bu durum M\u00fctefekkir Salih Mirzabeyo\u011flu\u2019nun ifade etti\u011fi: \u201cHer \u015feyin her \u015feyle ilgisi\u201d tespitinin do\u011frulu\u011funu bir kez daha anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131l\u0131yor bizler i\u00e7in. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok reva\u00e7ta olan \u201cki\u015fisel geli\u015fim\u201d kurslar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi \u201columsuzu yok say olumluya odaklan zihniyetinin\u201d yanl\u0131\u015f oldu\u011fu biliniyor art\u0131k. O sebeple kendimizi \u00fcst\u00fcn g\u00f6rme duygusunu yok edemeyiz. Fakat nefsimizi e\u011fitebiliriz, kendimize ve \u00e7evremize zarar vermeyecek bi\u00e7imde k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclebiliriz. B\u00f6yle olunca da Yaradan\u2019a kar\u015f\u0131 kulluk bilincinin daha fazla fark\u0131na varabilir ve bu vazifemizden daha fazla lezzet alabiliriz.<\/p>\n Kapitalist sistemin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 t\u00fcketim ekonomisinin de kibirli olmay\u0131 te\u015fvik etti\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir bir ger\u00e7ek… Kibirli olmay\u0131 \u201c\u015ferefli\u201d olmak zannettiriyor bu \u00e7ark. Kibirli bir insan etraf\u0131ndakilere b\u00fcy\u00fck zarar verebilir. Evet… Bununla birlikte en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 kendisine verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kibirli olman\u0131n arkas\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ruhsal sorunun ve asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir korkunun oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor psikiyatristler. Kibirli, b\u00fcy\u00fcklenen, kendini di\u011fer insanlardan \u00fcst\u00fcn g\u00f6ren kimsenin ortaya koydu\u011fu eylemler varolu\u015fa uygun de\u011fil. Yaradan bizlere haddimizi bilip, kendisine s\u0131\u011f\u0131nmak \u00fczerine yarat\u0131yor. Fakat kibirli ki\u015filer de m\u00fcthi\u015f bir \u201c\u00f6zbe\u011feni\u201d var. Bir de bu ki\u015filik yap\u0131s\u0131n\u0131n temelinde b\u00fcy\u00fck bir korku yat\u0131yor. S\u0131radan olma korkusu… M\u00fctevaz\u0131 olmay\u0131 s\u0131radanl\u0131k olarak de\u011ferlendiriyorlar. O y\u00fczden bu insanlar genellikle yaln\u0131z insanlar. S\u00fcrekli kendini \u00f6v\u00fcyorlar. Ve intihar e\u011filimi de y\u00fcksek insanlar. Her \u015feyi kontrol edebilmek istiyorlar ama bu f\u0131traten m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kmaza giriyorlar. Psikolojik olgunluk da olmuyor. Ki bunlar sistemin istedi\u011fi insan tipleri. \u00dclkemizden ba\u015flayarak b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada intiharlar\u0131n, bo\u015fanmalar\u0131n, cinayetlerin bir nedeni de bu durum sanki. Haddi bilmemek… Sayg\u0131s\u0131zl\u0131kta s\u0131n\u0131r tan\u0131mamak… Hududu a\u015fmak…<\/p>\n Hik\u00e2yeye \u015fu \u015fekilde bir bak\u0131\u015f da yapabiliriz sanki: Burada farenin akl\u0131 ve zek\u00e2y\u0131, devenin ise g\u00fcc\u00fc temsil etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u0130ki yetenek de tek ba\u015f\u0131na i\u015fe yaram\u0131yor. Birbirini tamamlamas\u0131 gerekiyor. M\u00fctefekkirlerin, bilgelerin hayatlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu h\u00e2li g\u00f6rebiliriz. Farkl\u0131 meziyetlerini bir araya getirerek h\u00fcnerlerini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. Hayatta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan her \u015feyde bedensel zek\u00e2 ve mant\u0131ksal zek\u00e2 bir arada kullan\u0131larak, kendimiz ve \u00e7evremiz i\u00e7in daha iyi sonu\u00e7lar elde edilebilir. Bir de burada devenin fareye kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi ho\u015fg\u00f6r\u00fc de dikkat \u00e7eken ba\u015fka bir kazan\u00e7… Farenin ba\u015ftaki kibrinden dolay\u0131 olu\u015fan mahcubiyetini ego sava\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fcyor. B\u00f6ylece ders almas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor yol arkada\u015f\u0131n\u0131n. Bu noktada ili\u015fkilerimizde d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hareket etmeyi ve ani tepkilerimizi azaltmak iki taraf i\u00e7in de kazan\u00e7 sa\u011flayabilir, diyebiliriz.<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 204. Say\u0131, Eyl\u00fcl 2021.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mesnev\u00ee\u2019den hik\u00e2yeleri al\u00e2kan\u0131za sunmaya devam ediyoruz. Ayl\u0131k Dergisi\u2019nin sayfalar\u0131nda Mesnev\u00ee\u2019den iki hik\u00e2yeyi payla\u015f\u0131p, onu kendi zaviyemizden yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Bu kez de Deve ile Fare\u2019nin ibretlik hik\u00e2yesini ilginize sunup, yorumluyoruz. Deve…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":317,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[27],"class_list":["post-316","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar","author-hanife-kindir"],"yoast_head":"\n