{"id":290,"date":"2021-09-10T15:29:06","date_gmt":"2021-09-10T15:29:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?p=290"},"modified":"2024-07-31T11:24:14","modified_gmt":"2024-07-31T11:24:14","slug":"prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir"},"content":{"rendered":"

Bug\u00fcn \u00fcst \u00fcste gelen h\u00e2diseler maddeci bir alg\u0131yla anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ekonomik ve ekolojik olaylar\u0131n ruh\u00ee taraf\u0131 ink\u00e2r ediliyor. Bu husustaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi alabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7bir sosyal hareketin kendinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak l\u00e2z\u0131m. Ekoloji ve iklimde ya\u015fanan de\u011fi\u015fikliklerde insanlar\u0131n niyeti, iradesi ve ahl\u00e2k\u00ee tutumlar\u0131 da rol oynar. \u0130lim, bize bunun \u201cnas\u0131l\u201d oldu\u011funu anlat\u0131rken, asl\u0131nda din, ahl\u00e2k ve felsefe de \u201cni\u00e7in\u201d oldu\u011funu anlat\u0131r. Sadece \u201cnas\u0131l\u201d ile ilgilenmek olaylar\u0131n temel sebeplerini ka\u00e7\u0131rmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor. Bu sebeple, insan ihtiras\u0131n\u0131n, ya\u015fama felsefesinin, ahl\u00e2k\u0131n\u0131n bazen ba\u015flat\u0131c\u0131, bazen de geli\u015ftirici oldu\u011funu da bilmemiz l\u00e2z\u0131m. Modern fizik ve ak\u0131l, bunlar\u0131n kendili\u011finden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Her olay\u0131n arkas\u0131nda bir sebep vard\u0131r. Bu temel sebep de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, ahl\u00e2k\u0131 ve inan\u00e7 yap\u0131s\u0131d\u0131r. Eskiden neden buzullar\u0131n erimesi, iklim de\u011fi\u015fiklikleri yahut g\u00f6ky\u00fcz\u00fc tabakalar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 g\u00fcndemde de\u011fildi? \u201cModern bilim\u201dden ve ak\u0131lc\u0131 insandan sonra bunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 da ger\u00e7ekten ba\u015fka fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine, hayat\u0131 idrak edi\u015fine ba\u011fl\u0131\u2026 Aksi h\u00e2lde, b\u00fct\u00fcn bu olaylar\u0131n, k\u00e2inat kurallar\u0131 dahilinde oldu\u011funu s\u00f6ylememiz gerekecek ki, bu da akla uygun de\u011fil. Y\u00e2ni, insanlar\u0131n bu olaylarda belli bir rol\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu if\u00e2de etmek istiyorum. Giderek de, k\u00e2inat d\u00fczeninin bozulmas\u0131nda insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin etkisi art\u0131yor. \u0130nsan ya\u015fama felsefesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili. Bunu bir\u00e7ok bilim adam\u0131 da s\u00f6yl\u00fcyor asl\u0131nda.<\/p>\n

\u0130nsanlar evvelki gibi gelenek \u00fczerinden hareket etmiyor. Y\u00e2ni g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e narsist bir yakla\u015f\u0131mla olaylar\u0131 anlay\u0131p, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Burada insanlar\u0131 nefs\u00ee hareket etmeye iten temel fakt\u00f6r nedir?<\/strong><\/p>\n

Evet\u2026 \u0130nsan yarat\u0131lan bir varl\u0131k; ancak uzun tarih\u00ee bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde bug\u00fcnk\u00fc bilgi ve teknolojiye ula\u015ft\u0131. Ama bu teknoloji insan hayat\u0131n\u0131n sadece madd\u00ee y\u00f6n\u00fcne cevap verebiliyor. \u00dcretime, yap\u0131la\u015fmaya dair bir geli\u015fmi\u015flik var. Bu geli\u015fmi\u015flik yaln\u0131zca tek boyutlu. \u0130nsan\u0131 anlama, adaleti sunma, daha insan\u00ee bir anlay\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcr sa\u011flama noktas\u0131nda modern pozitivist ilim herhangi bir \u015fey yapam\u0131yor. R\u00f6nesans ile birlikte Bat\u0131\u2019da ak\u0131lc\u0131 bir insan tipi yeti\u015fti. Bu tip, ge\u00e7mi\u015fin \u201cba\u011fnazl\u0131\u011f\u0131na\u201d kar\u015f\u0131, insan\u0131 s\u00f6m\u00fcren bir kilise sisteminin sonucudur. Bat\u0131\u2019da ya\u015fanan tarih\u00ee tecr\u00fcbe, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in bir \u00f6l\u00e7\u00fc olamaz. \u00a0Maalesef b\u00f6yle alg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Sebebi de, asl\u0131nda insan\u0131n kendi ger\u00e7e\u011fini aramay\u0131p, kolay bir \u015fekilde baz\u0131 geli\u015fmeleri taklit ederek hayat\u0131n\u0131 idame ettirmesi. Basit bir anlay\u0131\u015f\u2026 Ancak b\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131r bu. Bat\u0131 d\u0131\u015f\u0131 toplumlar, Bat\u0131\u2019n\u0131n teknolojik ve iktisad\u00ee geli\u015fmelerine bak\u0131p, \u201cm\u00fckemmel\u201d bir toplum oldu\u011fu kanaatine varabiliyor. Bat\u0131\u2019n\u0131n ak\u0131lc\u0131, teknolojik mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 benimsiyorlar; dolay\u0131s\u0131yla kendilerine k\u00f6t\u00fc gelecek \u015feyi benimsemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u015eimdi, ak\u0131lc\u0131 insan kendi nefsiyle ba\u015fba\u015fa kald\u0131\u011f\u0131nda ne oluyor? \u00d6zellikle, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla, insan kendi kendini do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcrecek bir \u00f6zelli\u011fe sahip olam\u0131yor. Y\u00e2ni nefsin arzular\u0131n\u0131, \u015fehvetinin alt\u0131nda istikameti kaybediyor. Dolay\u0131s\u0131yla, ilah\u00ee bir rehbere muhta\u00e7t\u0131r insan. \u0130lah\u00ee bir programa t\u00e2bi olunup, bu disiplinle hareket edilmesi l\u00e2z\u0131m. R\u00f6nesans\u2019tan sonra, Allah\u2019\u0131n iradesiyle, insanlar\u0131n iradesi aras\u0131nda bir \u201c\u00e7at\u0131\u015fma\u201d meydana geldi. Halbuki bu iki iradenin bir arada olmas\u0131 l\u00e2z\u0131m. \u0130nsan muhta\u00e7\u2026 \u0130lah\u00ee irade, insan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, dengesizliklerini, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fcklerini giderecek bir ya\u015fama \u00e7er\u00e7evesi ortaya koyuyor. \u0130lah\u00ee sistem ula\u015f\u0131m sistemine, ekip bi\u00e7me \u015fekline kar\u0131\u015fm\u0131yor ki. \u0130lah\u00ee irade, peygamberler vas\u0131tas\u0131yla sunulan bir sistem. \u0130nsanlar bu konuda tercih olma sahibine de sahipler. \u0130nsanlar uymak zorunda de\u011fil. Fakat ilah\u00ee sisteme uyma iddias\u0131nda olan toplumlar da ak\u0131lc\u0131 sistemin ihtiraslar\u0131na, arzular\u0131na teslim olmu\u015f durumda. \u00d6yleyse insan\u0131n bir rehbere ihtiya\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u0130nsan yap\u0131s\u0131 rehberli\u011fe muhta\u00e7. Rehber ve ilah\u00ee iradeden uzakla\u015f\u0131l\u0131nca, kendi menfaat ver arzular\u0131ndan zarar g\u00f6r\u00fcyor insan. Bu anlay\u0131\u015f-davran\u0131\u015f i\u00e7erisine otomatikman giriliyor. \u0130nsan, ahl\u00e2k ve hukuk noktas\u0131nda ilah\u00ee bir \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7erisinde olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e kendine ve \u00e7evresine zarar verecek.<\/p>\n

\u0130nsan ilah\u00ee iradeye hizmet etmedik\u00e7e insan ba\u015f\u0131bo\u015f bir varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor y\u00e2ni. <\/strong><\/p>\n

Tabi\u00ee. \u0130nsan, sadece d\u00fcnya endeksli bir varl\u0131k de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n ahl\u00e2k\u00ee ve ruh d\u00fcnyas\u0131 \u00e7ok daha geni\u015ftir. Mesela bug\u00fcn insanlar hep ebed\u00ee olmak istiyor. Bu d\u00fcnyada ebed\u00eelik yok\u2026 Fakat bu ebed\u00eeli\u011fin varoldu\u011fu bir d\u00fcnyaya y\u00f6nelik ya\u015fama felsefesine ula\u015fmak l\u00e2z\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla bu ya\u015fama felsefesi de asl\u0131nda dinde kendini ortaya koyuyor. Din, ayn\u0131 zamanda \u00f6yle bir otorite-kurallar koyuyor ki, insan ister istemez ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 anlay\u0131\u015fl\u0131, merhametli ve adaletli olmak durumunda kal\u0131yor. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131 huzura ve g\u00fczelliklere g\u00f6t\u00fcrecek d\u00fc\u015f\u00fcncenin temelinde ilah\u00ee bir g\u00fc\u00e7 var. Yine burada, m\u00fck\u00e2fat ve cezalar da var tabi\u00ee. Bu y\u00fczden de, insan kendini kontrol alt\u0131na almak durumunda kal\u0131yor ve ebed\u00ee olan \u00e2leme y\u00f6nelik bir hayata ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130nan\u0131n, bu i\u015f \u00f6yle kolay de\u011fil\u2026 Zaten peygamberlerin g\u00f6nderilme hikmetlerinden bir tanesi de bu. Rehberdirler, ilah\u00ee olana i\u015faret ederler. Dengeyi getirecek h\u00e2dise, ilah\u00ee rehberlerde gizlidir. \u0130lah\u00ee rehberlik, hi\u00e7bir insan\u0131n h\u00fcrriyetine, tabi\u00ee isteklerine ve d\u00fcnyan\u0131n g\u00fczel nimetlerine kar\u015f\u0131 gelmez.<\/p>\n

Peki, ilah\u00ee rehberi anlat\u0131p, d\u00fczene tatbik edecek bir sisteme de ihtiyac\u0131m\u0131z yok mu?<\/strong><\/p>\n

Var. Tabi\u00ee bu ki\u015fisel bir olay de\u011fil. \u0130lah\u00ee rehberlik zaten sistem. Fakat bunun \u00f6rnek-model insanlar\u0131 peygamberler oluyor. Sonra da b\u00fcy\u00fck insanlar\u2026 Bunlar ayn\u0131 zamanda toplumlara b\u00f6yle bir sistemin ya\u015fanabilece\u011fini g\u00f6steriyorlar.<\/p>\n

Memleketimizde de i\u00e7tima\u00ee problemler bir hayli fazla. Din\u00ee, fikr\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel anlamda ciddi bir bozulma s\u00f6z konusu. <\/strong><\/p>\n

\u0130nsan\u0131n bozulmas\u0131, istikametinin kaybolmas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. \u0130nsan\u0131n g\u00f6revleri-sorumluluklar\u0131 var. Bat\u0131\u2019da sosyal ahl\u00e2ktan bahsediliyor. Sosyal ahl\u00e2k; herkesin kendine g\u00f6re \u201cahl\u00e2k\u0131\u201d demek. Ne kadar insan varsa, o kadar da \u201cahl\u00e2k\u201d. B\u00f6yle bir sistemde, insanlar topyek\u00fbn olarak huzur ve adalet i\u00e7erisinde olabilir mi? M\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O zaman can\u0131m istedi \u015funu, herkes \u201c\u015funa\u201d t\u00e2bi olsun!.. Herkes benim istedi\u011fimi, arzu ettim \u015feyi yaps\u0131n \u00f6yle mi? Bug\u00fcn sistemsiz bir hayat var. Liberal anlay\u0131\u015f ve ferd\u00ee h\u00fcrriyetin asl\u0131nda varolmas\u0131 demek, sistemsizlik demek. Ferd\u00ee h\u00fcrriyetin s\u0131n\u0131r\u0131 belli de\u011fil ki. Necip Faz\u0131l\u2019\u0131n \u00e7ok g\u00fczel bir s\u00f6z\u00fc var: \u201cHayvanlar\u0131n h\u00fcrriyetini insanlar, insanlar\u0131n h\u00fcrriyetini ise hak ve hakikat belirler\u201d diye. Dolay\u0131s\u0131yla, hak ve hakikati ki\u015filerin tercihine b\u0131rak\u0131rsan\u0131z, herkes\u00e7e hak ve hakikat meydana gelir. Bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya da b\u00f6yle zaten. Bunu kontrol eden birtak\u0131m g\u00fc\u00e7ler de var. \u0130nsanlar\u0131n, istek ve arzular\u0131n\u0131 kanalize eden \u015firketler, medya gruplar\u0131 var. \u0130nsanlar\u0131n g\u00fcya \u201ch\u00fcr\u201d olduklar\u0131 ortam\u0131 \u015fekillendiren noktada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Burada ne insan\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131s\u0131ndan-d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ne de ailelerin kendi k\u00fclt\u00fcr-de\u011ferlerini ya\u015famas\u0131ndan bahsedebiliriz. Bug\u00fcn internetin, sosyal medya, TV ve e\u011fitim m\u00fcfredatlar\u0131n\u0131n belli bir insan tipi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Pozitivist, ak\u0131lc\u0131 ve hi\u00e7bir ahl\u00e2k\u00ee kurala ba\u011fl\u0131 olmadan ya\u015fayan insan tipi\u2026 B\u00f6ylesi insanlar\u0131 herhangi bir esasl\u0131 fikre, sisteme adapte edemezsiniz. Onlar art\u0131k nereden yo\u011fun etki g\u00f6r\u00fcrse, ona do\u011fru meyledecek ve burada kendi istekleri-ihtiraslar\u0131 \u00f6nemli. Y\u00e2ni bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn insan, aile ve toplum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc yok eden cins\u00ee, siyas\u00ee ve iktisad\u00ee pranga sistemi vard\u0131r. Bunlar tamamen b\u00fcy\u00fck \u015firketler ve toplumsal gruplar taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor. \u0130nsanl\u0131\u011fa herhangi bir huzur, nizam ve k\u00fclt\u00fcr empoze etmeyen faydac\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecileri. Toplumlar\u0131 y\u00f6nlendiriyorlar, duygular\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcp y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ne k\u00fclt\u00fcr, ne de ahl\u00e2ktan s\u00f6z edebiliyoruz. \u0130yilik kayg\u0131lar\u0131 yok. Bunu Bat\u0131l\u0131 bir\u00e7ok sosyal bilimci, felsefeci ve hatta antropologlar s\u00f6yl\u00fcyor. Peter Ludwig Berger, Anthony Giddens gibi bir\u00e7ok isim s\u00f6yl\u00fcyor. Bat\u0131\u2019n\u0131n hakikaten sistemsiz oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr var. Toynbee\u2019yi de sayabiliriz. Mekanist bir k\u00fclt\u00fcrden bahsediliyor. Mekanist bir k\u00fclt\u00fcr olur mu? Hay\u0131r. Bu bir k\u00fclt\u00fcr de\u011fil, mekanizma asl\u0131nda. Y\u00e2ni, sanayide bir mekanizma vard\u0131r. Bir \u00e7ark\u2026 O \u00e7ark belli bir \u015fekilde y\u00f6netir, hassasiyet, ahl\u00e2k, merhamet yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla bu mekanist d\u00fc\u015f\u00fcnce insanda merhamet ve ahl\u00e2k b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum maalesef M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda ve di\u011fer Do\u011fu toplumlar\u0131nda etkisini siyas\u00ee ve iktisad\u00ee yard\u0131m ile giderek hissettirmektedir.<\/p>\n

Bat\u0131l\u0131 adamlar kendi sistemsizliklerinden yak\u0131n\u0131yor. \u015eimdi de toplumsal cinsiyet diye bir \u015fey \u00e7\u0131kartt\u0131lar. Bunu dayatman\u0131n yolu olarak da dini ve ahl\u00e2k\u0131 reddediyorlar. Y\u00e2ni, cinsiyetsizli\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bunun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ahl\u00e2k ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. <\/strong><\/p>\n

Modernizm b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 kutsaldan uzakla\u015ft\u0131ran, din, ahl\u00e2k ve gelenek gibi de\u011ferleri d\u0131\u015flayan, insan\u0131n madd\u00ee geli\u015fimi i\u00e7in kurgulanan bir sistemdir. Bu sistem, her \u015feyi kendine g\u00f6re \u015fekillendiriyor. Cinsiyeti de, aileyi de, hukuku da, iktisad\u00ee sistemi de\u2026 Tamamen kendisinin menfaatine g\u00f6re hareket ediyor. Bat\u0131\u2019da birine sorsan\u0131z, \u201cAhl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n?\u201d diye, modernizmi anlat\u0131r. Biz, hen\u00fcz bu noktaya gelmedik fakat bu anlay\u0131\u015f\u0131 benimseyenler elbette var. Y\u00fczde 10, 15\u2019e de \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. Ama y\u00fczde 80 civar\u0131nda biz toplum ahl\u00e2k\u0131ndan bahsedebiliriz. Bat\u0131\u2019da sosyal ahl\u00e2k\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur, orada ferd\u00ee bir \u015fey var. Siz ya modernizmi kabul edeceksiniz; ya da bir karar vermek zorundas\u0131n\u0131z. \u201cModern\u201d kelimesi kutsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor bug\u00fcn. Sanki dokunulmaz bir kavramm\u0131\u015f gibi. Halbuki modernizm insan\u0131 al\u00e7altan, maddeye mahkum eden, b\u00fct\u00fcn kutsal de\u011ferlerini ge\u00e7ersiz k\u0131lan bir ya\u015fama felsefesidir. Bat\u0131\u2019daki dejenere olmu\u015f insan\u0131n niha\u00ee noktas\u0131 modernizmdir. Bu modernlik, kendi noktas\u0131ndan olaylar\u0131 de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Y\u00e2ni, din\u00een, ahl\u00e2k\u0131n ve de\u011ferlerin kendisini g\u00f6stermesi gerekti\u011fine inanm\u0131yorlar. Bizim mant\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bazen bunu alm\u0131yor; \u201cAllah Allah nas\u0131l oluyor da ahl\u00e2k ve kutsal de\u011ferlerden uzak bir hayat ya\u015f\u0131yorlar.\u201d Bu sistem, Bat\u0131\u2019n\u0131n Orta\u00e7a\u011f\u2019\u0131n sonunda, Yeni\u00e7a\u011f\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda elde etti\u011fi toplumsal karaktere benziyor. Adam \u00f6ld\u00fcren, tecav\u00fcz eden, haks\u0131zl\u0131k yapan bir insan tipi, kendine g\u00f6re bir sistem kurmak istiyor; bunu bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim\u2026 Ahl\u00e2ka, cinsiyete ve ailenin \u00fcst\u00fcn de\u011ferine \u00f6nem verir mi bu tip? Hay\u0131r. Toplumun, ilim erbab\u0131n\u0131 \u00f6n pl\u00e2na getirir mi? Hay\u0131r. Y\u00e2ni ne bekliyoruz ki Bat\u0131\u2019dan? Kurgulanm\u0131\u015f, defolu bir sistem var. Ger\u00e7ekten Avrupa\u2019y\u0131 tan\u0131mak isteyenler bu meselede e\u011filmelidir. Avrupa tarihi okunmal\u0131, krallar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlere baks\u0131nlar. End\u00fcstri d\u00f6nemini de okumak l\u00e2z\u0131m, orada insanlar\u0131n nas\u0131l mahvedildi\u011fi, ahl\u00e2k\u00ee ve manev\u00ee de\u011ferlerin nas\u0131l yok edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130nsanlar da buna raz\u0131yd\u0131. Modernist Bat\u0131c\u0131 olmak isteyenler de baks\u0131n! E\u011fer ak\u0131llar\u0131yla modernist yap\u0131y\u0131 uygun bulmuyorlarsa, bu \u201c\u00e7a\u011fda\u015f\u201d denilen sloganlar\u0131 yeniden de\u011ferlendirsinler. Derslerimizde, kitaplar\u0131m\u0131zda, konu\u015fmalar\u0131m\u0131zda modernizmi anlat\u0131yoruz. Modernizm ancak iktisad\u00ee sistemde ge\u00e7erlidir. \u201cY\u00e2ni bir \u015feyin moderni daha iyidir\u201d diye \u015feklinde organize edilmi\u015ftir. Bir toplant\u0131 organizasyonu modernist olabilir. Bir bilgisayar, bir toplant\u0131 on sene \u00f6ncekinden daha iyi h\u00e2le gelebilir. \u00c7ift\u00e7ilerin kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7-gere\u00e7ler geli\u015fmi\u015f olabilir; modernize edilmi\u015f olabilir. Ama modernizm sosyal sistemlerde i\u015flemez, zararl\u0131 ve kabul edilemeyecek kadar ba\u011fnazd\u0131r. \u0130nsan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na tecav\u00fcz eden bir sistemdir.<\/p>\n

\u0130nsan ruhuna, ilah\u00ee olana zarar vermeyecek saha ve alanlarda yenilenme…<\/strong><\/p>\n

Yenile\u015fme zaten insan\u0131n tabiat\u0131nda vard\u0131r. Ara\u00e7 gere\u00e7ler kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r, pratikle\u015ftirilir. Ama yenile\u015fmeden \u201ceski her \u015feyin at\u0131lmas\u0131, yerine bunun getirilmesi\u201dni anlamamam\u0131z gerekir. Sosyal konularda eskime yoktur. Bu bir\u00e7ok bilim adam\u0131n\u0131n bile anlayamad\u0131\u011f\u0131 konulardan bir tanesi. Y\u00e2ni, teknolojik ve idar\u00ee sistemlerde yenilikler gelebilir; de\u011ferlerde eski at\u0131l\u0131p, yerine yenisi konmaz. De\u011ferleri daha \u00f6nemseyip, \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminizde yenilik yapabilirsiniz. Ama sizi siz yapan bir karakteri yenileyemezsiniz. Karakter kand\u0131r, hayat felsefesidir. Bu zaten m\u00fckemmelse, daha iyisi olamaz ki. Ahl\u00e2k ve inan\u00e7 bir defa benimsendi mi, iyi de uyguland\u0131 m\u0131 tamamd\u0131r i\u015fte. \u0130yi olan bir \u015fey k\u00f6t\u00fcyle de\u011fi\u015ftirilemez. Bu nas\u0131l bir anlay\u0131\u015f? Ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce eksikli\u011fi var, bununla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n

\u015e\u00f6yle bir durum da var: Her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapan birisi \u201cahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k su\u00e7 de\u011fil diye\u201d savunma yap\u0131yor. T\u00fcm su\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan bir \u015fey de k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k\u0131n \u00e2lenile\u015fmesi, kabul g\u00f6rmesi. Mesela g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki hukuk k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k \u00fczerinde \u00e7ok tesirli de\u011fil. \u00d6te yandan ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k da di\u011fer su\u00e7lar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

Bat\u0131 bilimi, insan\u0131 e\u015fya gibi telakki etti. Toplumu ise makine gibi incelemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Sosyoloji alan\u0131nda Bat\u0131\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan ilk isimlerde bunu g\u00f6rebilirsiniz. Mesela Karl Marks insan\u0131 iktisad\u00ee sebeplerle inceleyen bir isimdir. Darwin ise biyolojik kanunlarla insan\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Halbuki sosyal, ne biyolojik, ne iktisad\u00ee, ne de fizik\u00ee bir olayd\u0131r. Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bilimler aras\u0131 kopuklu\u011fun oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ilimler aras\u0131nda ahenk vard\u0131r. \u0130nsan bir y\u00f6n\u00fcyle ruh\u00ee, bir y\u00f6n\u00fcyle akl\u00ee, \u00f6b\u00fcr y\u00f6n\u00fcyle ise fizik\u00ee bir varl\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ne sadece fizik\u00ee, ne sadece akl\u00ee, ne de sadece ruh\u00eedir. \u0130nsan ahengi arayan bir varl\u0131kt\u0131r. Hukuk ile ahl\u00e2k aras\u0131nda kopmaz bir ili\u015fki vard\u0131r. Bir insan, ahl\u00e2k\u0131 iyi olursa, hukuk\u00ee bir probleme \u00e7ok fazla d\u00fc\u015fmez. Halleder. Bat\u0131, kendi gelmi\u015f oldu\u011fu noktay\u0131 baz alarak bir \u201csistem\u201d olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yle. Vukuatl\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131 yiyen bir adam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bu adam\u0131n adaletli bir sistem kurmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Hay\u0131r. Bat\u0131\u2019n\u0131n durumu buna benziyor. Vukuatl\u0131, s\u00f6m\u00fcrgeci, insanlar\u0131n can\u0131n\u0131-mal\u0131n\u0131 yok etmi\u015f, bask\u0131c\u0131, insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcne, e\u011fitim sistemine musallat olmu\u015f bir kimli\u011fin, ba\u015fka kimliklere hap tan\u0131mas\u0131 ve onlar\u0131 kabul etmesi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Biz \u015fimdi, neden Bat\u0131\u2019n\u0131n R\u00f6nesans d\u00f6nemindeki noktas\u0131nda duruyoruz da, bundan daha iyi, ileri gidecek bir a\u00e7\u0131l\u0131m i\u00e7erisinde olmuyoruz? Y\u00e2ni, \u0130sl\u00e2m devletlerinde s\u00f6m\u00fcr\u00fc yok; dinlere kar\u015f\u0131 bir engel yok, dil de\u011fi\u015ftirme diye bir ama\u00e7 yok. Bak\u0131n bunlar \u00e7ok \u00f6nemli \u015feylerdir. Osmanl\u0131, Abbasi, Sel\u00e7uklu, Karahanl\u0131, Bab\u00fcr gibi devletlerin tarihlerine isteyen baks\u0131n, okusun. Orada bir dine, dile ve insan haklar\u0131na ayr\u0131mc\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f var m\u0131? Bak\u0131yorsunuz Roma hukukunda, Romal\u0131lar hari\u00e7 insanlara nas\u0131l muamele edilmi\u015f. \u201cRomal\u0131lar ba\u015fkad\u0131r.\u201d gibi. Bu iki \u00f6rnek b\u00fct\u00fcn meseleyi a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bug\u00fcn, bizim bilim anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcnc\u00fcld\u00fcr; her ilmin di\u011fer ilimle ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r. Belli noktalarda, belli dozajlarda\u2026 Bunu g\u00f6rmezseniz, hukuku ahl\u00e2ks\u0131z-l\u00e2ik bir yap\u0131ya koydu\u011funuz zaman, orada insanlar hukuka itaat etmez. Ne olur? Ancak g\u00fc\u00e7le yapt\u0131rabilirsiniz bunu, o da g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fcn gitti\u011fi yere kadar. Bat\u0131\u2019da bir insan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n, polisin g\u00f6rmedi\u011fi yerde her t\u00fcrl\u00fc haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yapabiliyor. Ama ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, fark edebildi\u011fi bir yerde herhangi bir haks\u0131zl\u0131\u011fa el uzatam\u0131yor; \u00e7\u00fcnk\u00fc hemen yakas\u0131na yap\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Peki bu mu daha iyi yoksa insanlar\u0131n ahl\u00e2k\u00ee ve din\u00ee de\u011ferlerle yeti\u015fip, insanlara kar\u015f\u0131 iyi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc oldu\u011fu bir toplum mu daha iyi? Hukuk problemi hangisinde daha \u00e7ok ortaya \u00e7\u0131kar?<\/p>\n

Tabi\u00ee ki ahl\u00e2k\u00ee ve din\u00ee de\u011ferlerden uzak toplumda hukuk problemleri daha fazla olur.<\/strong><\/p>\n

Elbette. Ak\u0131l var mant\u0131k var. Toynbee, Anthony Giddens ve Tommaso Campanella gibi isimler kendi toplumlar\u0131nda iyi insan bulamaman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc \u201c\u0130sl\u00e2m\u201d diyemedikleri i\u00e7in \u201cDo\u011fu toplumlar\u0131n\u0131n insan tipiyle bizim insanlar\u0131m\u0131z\u0131 birle\u015ftirip yeni bir insan modeli olu\u015ftural\u0131m\u201d demi\u015flerdir. Bak\u0131n, bu y\u00f6ndeki bilgiler Sosyoloji isimli kitab\u0131mda var. Bu insanlar, kendi toplumlar\u0131n\u0131n i\u00e7 gidi\u015fat\u0131ndan memnun de\u011fildi. O kitab\u0131mda, en a\u015fa\u011f\u0131 otuz tane bilim adam\u0131n\u0131n bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri var. Buradan bir hareket noktas\u0131 olu\u015fturabiliriz demek ki\u2026 Ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde g\u00fczel \u00f6rnekler var; en yak\u0131n \u00f6rnek Osmanl\u0131\u2019d\u0131r, en m\u00fckemmeli ise Hazreti Peygamber\u2019imizin zaman\u0131d\u0131r. Bat\u0131, kendi k\u00f6r kuyusu i\u00e7erisinde, acizli\u011finin, beceriksizli\u011finin \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde, yeni birtak\u0131m versiyonlar koymak istiyor. Tabi\u00ee bunlar sadece l\u00e2fta. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta di\u011fer toplumlar\u0131 ya \u0130ngilizle\u015ftiriyorlar yahut da Frans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131\u2026 Daha sonra bunlar\u0131 terk ettiler, \u201cBat\u0131l\u0131la\u015fma\u201d ortaya at\u0131ld\u0131. Sonra \u201c\u00e7a\u011fda\u015fla\u015ft\u0131rma\u201d diye kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131. Sonra da \u201cmodernle\u015fme\u201dye geldiler. Hepsinin de \u00e7izgisi ayn\u0131, mesajlar\u0131 ayn\u0131. Yetmedi, bir de \u201cpost-modernizm\u201d \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu daha da gariple\u015fti. Hi\u00e7biri toplumlara, Bat\u0131l\u0131lara huzur ve rahatl\u0131k getiremedi.<\/p>\n

Bir yaz\u0131n\u0131zda, \u201c\u0130sl\u00e2m h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnyan\u0131n temel g\u00fcndemini belirliyor\u201d if\u00e2desini kullanm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Bat\u0131 kendi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin \u00fcst\u00fcn\u00fc kapatmak i\u00e7in \u201c\u0130sl\u00e2mafobia\u201d diye bir \u015fey \u00e7\u0131kartt\u0131. \u0130sl\u00e2m\u2019a ve de\u011ferlerine Avrupa\u2019n\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde, \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde k\u0131s\u0131tlama-sald\u0131r\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Bunlara mukabil \u0130sl\u00e2m\u2019a da bir hayli y\u00f6neli\u015f var. \u00d6yle de\u011fil mi?<\/strong><\/p>\n

\u0130sl\u00e2m\u2019a y\u00f6neli\u015f var, bunu f\u0131trata d\u00f6n\u00fc\u015f olarak if\u00e2de edebiliriz. \u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131 olan, inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr, adalet gibi kavramlara d\u00f6n\u00fc\u015f var\u2026 M\u00fcsl\u00fcmanlar, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, d\u00fcnyev\u00ee-materyalist birtak\u0131m e\u011filimlere kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fcnya tam olarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 anlayam\u0131yor. Yusuf \u0130sl\u00e2m ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm. Yusuf \u0130sl\u00e2m, \u201cBen M\u00fcsl\u00fcmanlara bakarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 se\u00e7medim. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i okuyarak M\u00fcsl\u00fcman oldum. Orada farkl\u0131 bir hayat anlay\u0131\u015f\u0131, farkl\u0131 bir insan anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.\u201d demi\u015ftim. M\u00fcsl\u00fcmanlar, bug\u00fcn \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 hakikaten Peygamberimizin g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekilde ya\u015fayabilirse, di\u011fer toplumlara \u0131\u015f\u0131k tutabilir. \u0130sl\u00e2m \u00e7evre d\u00fczenleme, ekonomik olaylar gibi konularla ilgilenmiyor; bunu insanlar\u0131n ilmine b\u0131rak\u0131yor. \u0130sl\u00e2m, insanla ilgileniyor, temel \u015feyleriyle\u2026 Ahl\u00e2k, adalet, samimiyet, iyi niyet\u2026 \u0130\u015fte bunlara temel h\u00fck\u00fcmler getiriyor. \u0130sl\u00e2m, ilah\u00ee kurallarla \u00e7evrilmi\u015f, insanl\u0131k i\u00e7in harika bir sistemdir. Bunun anla\u015f\u0131lmas\u0131 l\u00e2z\u0131m. H\u0131ristiyan mant\u0131\u011f\u0131yla \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 de\u011ferlendirmek gibi yanl\u0131\u015f bir anlay\u0131\u015f i\u00e7erisinde hareket eden \u201centelekt\u00fcel\u201dler var. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u015fah\u0131slar\u0131n da kendilerini daha ger\u00e7ek \u015feylerle u\u011fra\u015fmalar\u0131n\u0131 diliyorum.<\/p>\n

Te\u015fekk\u00fcr ederiz vakit ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in. Hakk\u0131n\u0131z\u0131 helal edin.<\/strong><\/p>\n

Esta\u011ffurullah. Helal olsun, kolay gelsin.<\/p>\n

Ayl\u0131k Dergisi 204. Say\u0131, Eyl\u00fcl 2021.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bug\u00fcn \u00fcst \u00fcste gelen h\u00e2diseler maddeci bir alg\u0131yla anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ekonomik ve ekolojik olaylar\u0131n ruh\u00ee taraf\u0131 ink\u00e2r ediliyor. Bu husustaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi alabilir miyiz? Hi\u00e7bir sosyal hareketin kendinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak l\u00e2z\u0131m.…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14],"class_list":["post-290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar","author-admin"],"yoast_head":"\nProf. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bug\u00fcn \u00fcst \u00fcste gelen h\u00e2diseler maddeci bir alg\u0131yla anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ekonomik ve ekolojik olaylar\u0131n ruh\u00ee taraf\u0131 ink\u00e2r ediliyor. Bu husustaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi alabilir miyiz? Hi\u00e7bir sosyal hareketin kendinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak l\u00e2z\u0131m.…\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayl\u0131k Dergisi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-10T15:29:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-31T11:24:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"820\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"aylikdergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Aylik_Dergisi\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"aylikdergisi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\"},\"author\":{\"name\":\"aylikdergisi\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\"},\"headline\":\"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir\",\"datePublished\":\"2021-09-10T15:29:06+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-31T11:24:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\"},\"wordCount\":3410,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg\",\"articleSection\":[\"Yazarlar\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\",\"name\":\"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg\",\"datePublished\":\"2021-09-10T15:29:06+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-31T11:24:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg\",\"width\":1400,\"height\":820},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"description\":\"Fikir, Siyaset, Toplum ve Kültür Sanat\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization\",\"name\":\"Ayl\u0131k Dergisi\",\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"contentUrl\":\"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png\",\"width\":380,\"height\":287,\"caption\":\"Ayl\u0131k Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi\",\"https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi\",\"https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd\",\"name\":\"aylikdergisi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"aylikdergisi\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/aylikdergisi.com\"],\"url\":\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir","og_description":"Bug\u00fcn \u00fcst \u00fcste gelen h\u00e2diseler maddeci bir alg\u0131yla anla\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ekonomik ve ekolojik olaylar\u0131n ruh\u00ee taraf\u0131 ink\u00e2r ediliyor. Bu husustaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi alabilir miyiz? Hi\u00e7bir sosyal hareketin kendinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak l\u00e2z\u0131m.…","og_url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/","og_site_name":"Ayl\u0131k Dergisi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","article_published_time":"2021-09-10T15:29:06+00:00","article_modified_time":"2024-07-31T11:24:14+00:00","og_image":[{"width":1400,"height":820,"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"aylikdergisi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Aylik_Dergisi","twitter_site":"@Aylik_Dergisi","twitter_misc":{"Yazan:":"aylikdergisi","Tahmini okuma s\u00fcresi":"15 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/"},"author":{"name":"aylikdergisi","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd"},"headline":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir","datePublished":"2021-09-10T15:29:06+00:00","dateModified":"2024-07-31T11:24:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/"},"wordCount":3410,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg","articleSection":["Yazarlar"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/","name":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg","datePublished":"2021-09-10T15:29:06+00:00","dateModified":"2024-07-31T11:24:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/sami-sener-2.jpg","width":1400,"height":820},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2021\/09\/10\/prof-dr-sami-sener-modernizm-batinin-kurguladigi-defolu-bir-sistemdir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Prof. Dr. Sami \u015eener: Modernizm Bat\u0131\u2019n\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 defolu bir sistemdir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#website","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","name":"Ayl\u0131k Dergisi","description":"Fikir, Siyaset, Toplum ve Kültür Sanat","publisher":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#organization","name":"Ayl\u0131k Dergisi","url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","contentUrl":"http:\/\/aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-aylik-dergisi-logo-taslak.png","width":380,"height":287,"caption":"Ayl\u0131k Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/AylikBaranDergisi","https:\/\/x.com\/Aylik_Dergisi","https:\/\/www.instagram.com\/aylikbarandergisi\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/f6f24c4fc82f2469847571852b8c65fd","name":"aylikdergisi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/#\/schema\/person\/image\/794c885c93221403cc418bbc3f8b6bb9","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d913209259cea2fbc9e0fe2b58775b1e647df1ee76ecf3e69623cc9249747609?s=96&d=mm&r=g","caption":"aylikdergisi"},"sameAs":["http:\/\/aylikdergisi.com"],"url":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/author\/admin\/"}]}},"authors":[{"term_id":14,"user_id":1,"is_guest":0,"slug":"admin","display_name":"aylikdergisi","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/72d88977e7edd63669015a131160b7255adb4b26ec9dfe844962f6640dc09e99?s=96&d=mm&r=g","author_category":"","user_url":"http:\/\/aylikdergisi.com","last_name":"","first_name":"","job_title":"","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=290"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":292,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/290\/revisions\/292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=290"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=290"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=290"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=290"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}