![\"\"](\"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/o-henry-300x214.jpg\")
<\/p>\nO. Henry hikayeleri bizi ni\u00e7in mutlu eder? O. Hery kimdir, Amerikal\u0131 edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve hik\u00e2yecili\u011fine dair bir yaz\u0131 kaleme ald\u0131k.<\/p>\n
Amerikal\u0131 hik\u00e2yeci O. Henry\u2019e dair yaz\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00f6ylenilmi\u015f \u015feylere bakt\u0131\u011f\u0131mda; bu kadar g\u00fcz\u00eede bir adam hakk\u0131nda pek az \u015feye rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark ettim. Belki yeterince aramad\u0131m. Yaz\u0131m\u0131z\u0131 kaleme almam\u0131z\u0131n sebeplerinden birisi bu. O. Henry\u2019nin kim oldu\u011funu cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, onun hik\u00e2yecili\u011finden bahsedece\u011fiz.<\/p>\n
As\u0131l ad\u0131 William Sidney Porter (11 Eyl\u00fcl 1862, 5 Haziran 1910) olan Amerikal\u0131 yazar, kahramanlar\u0131 \u00fczerinden kaderine, olacaklara kar\u015f\u0131 gelmek yerine teslim olup, buradan do\u011fan \u015feyleri en olmad\u0131k, en beklenmedik \u015fekilde okuruna anlatan bir tarza sahip.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck Sidney, ismini mucitlik yapan doktor babas\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131r. Babas\u0131n\u0131n ad\u0131 da Sidney\u2019dir. O. Henry fen\u00e2 bir e\u011fitim almam\u0131\u015ft\u0131r; annesi Mary Jane de k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir kad\u0131nd\u0131r. Ger\u00e7i annesi k\u00fc\u00e7\u00fck Sidney hen\u00fcz \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndayken vefat etmi\u015fse de, annesinden do\u011fan eksikli\u011fi halas\u0131 Evalina \u00fcstlenip, bu u\u011furda canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Evalina \u00f6zel bir okulda y\u00f6neticilik yapm\u0131\u015ft\u0131r; k\u00fc\u00e7\u00fck Sidney\u2019in hamurunda onun pay\u0131 fazlad\u0131r. Sidney, 13-19 ya\u015f aras\u0131nda okudu\u011fu kitaplar\u0131n, sonraki okuduklar\u0131ndan \u00e7ok fazla oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Binbir Gece Masallar\u0131 ve ayr\u0131ca Burton\u2019un Melankolinin Anatomisi, Sidney\u2019i \u00e7ocukken epey etkilemi\u015ftir. Binbir Gece Masallar\u0131 o kadar g\u00fczelmi\u015f ki, Rus bestek\u00e2r Rimski Korsakov\u2019a da ilham vermi\u015f; hatta \u015eehrazad\u2019\u0131n (1) fevkaladeli\u011fi ona beste yapt\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n
<\/p>\n
Beste demi\u015fken, bu arada; O. Henry\u2019nin hik\u00e2yelerinin arkas\u0131nda hep bir fon m\u00fczi\u011fi \u00e7alar; gerilip, deh\u015fet ve hayrete d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00e2nlar\u0131n nihayetinde, o fon m\u00fczi\u011finin ne\u015feli ritimlerden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hik\u00e2yenin sonuna geldi\u011finizde fark edersiniz. Ama bu \u00f6yle kuru bir ne\u015fe de\u011fildir. Ruhunuza dokunan, sizi hem teess\u00fcre u\u011fratan hem de sade y\u00fcz\u00fcn\u00fcze tebess\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcren bir \u015fey de de\u011fil. Kalbinizle g\u00fcl\u00fcmsersiniz.<\/p>\n
\u015eehrazad\u2019\u0131 da bir kenara b\u0131rakal\u0131m. O. Henry\u2019nin hik\u00e2yesi deyince, can\u0131m hemen Ye\u015fil Kap\u0131, Noel Hediyesi, Polisler, Bilgiyle Gelen Mutluluk, Domuz H\u0131rs\u0131z\u0131 Adama Ac\u0131r m\u0131? <\/em>diye s\u0131ralamak istedi.<\/p>\n Ye\u015fil Kap\u0131<\/strong><\/p>\n Hik\u00e2yeleri bilenlerin baz\u0131s\u0131 hemen sevinip, bir daha okumak istedi bile. Ye\u015fil Kap\u0131\u2019n\u0131n kahraman\u0131 macerac\u0131 Ruddolf Steiner\u2019d\u0131r. \u015eu \u00e2nda siz Ruddolf Steiner\u2019s\u0131n\u0131z. Di\u011fer hik\u00e2yecilerin \u00e7o\u011funda, hik\u00e2ye i\u00e7erisinde ba\u015fka kahramanlar\u0131n rol\u00fcyle irtibat kurup, onun yerine ge\u00e7ebilirsiniz. Bu hik\u00e2yede, sadece Ruddolf Steiner olabilirsiniz, son fas\u0131la kadar. Kar\u015f\u0131n\u0131za olur olmad\u0131k \u015feyler \u00e7\u0131ksa bile.<\/p>\n New York sokaklar\u0131ndas\u0131n\u0131z, \u201cAk\u015fam yeme\u011finden sonra a\u011fz\u0131n\u0131zda puronuz, e\u011flenceli bir drama m\u0131 yoksa ciddi bir komediye mi gitmenin daha do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Birdenbire kolunuza bir el yap\u0131\u015f\u0131r; d\u00f6ner ve samur k\u00fcrkler, p\u0131rlantalar i\u00e7inde fevk\u00e2lade bir kad\u0131n\u0131n tahrik edici nazarlariyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Elinize s\u0131cak bir sandvi\u00e7 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, ufak bir makas \u00e7\u0131kararak paltonuzun yukar\u0131dan ikinci d\u00fc\u011fmesini keser, m\u00e2n\u00e2l\u0131 m\u00e2n\u00e2l\u0131 tek bir kelime s\u00f6yler: \u2018Mustatil\u2019 der ve korkulu nazarlarla arkas\u0131na bakarak ko\u015far gider. \u0130\u015fte bu hakiki macerad\u0131r. Kabul eder misiniz? Hay\u0131r, etmezsiniz, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 olur, aptal gibi sandvi\u00e7i elinizden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, eksik d\u00fc\u011fmenizi yoklaya yoklaya yolunuza devam edersiniz. B\u00f6yle yapars\u0131n\u0131z: \u015eayet hakiki macera ruhunu kaybetmemi\u015f, o pek nadir insanlardan biri de\u011filseniz\u2026\u201d<\/em><\/p>\n Ruddolf Steiner, Broadway\u2019den a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru sallan\u0131rken kader k\u0131yafeti giymi\u015f siyah\u00ee bir bro\u015f\u00fcr da\u011f\u0131t\u0131c\u0131s\u0131na rastlar. Evet<\/p>\n Ye\u015fil Kap\u0131\u2019n\u0131n kahraman\u0131 Ruddolf Steiner, hakiki bir macerac\u0131d\u0131r dedik, yaz\u0131s\u0131n\u0131n nakarat\u0131 da bu olsun. \u201cOdas\u0131nda kal\u0131p, beklenilmeyeni aramaya gitmedi\u011fi geceler pek nadirdi. Hayat\u0131n\u0131n en al\u00e2ka uyand\u0131r\u0131c\u0131 \u015feyini \u00f6teki k\u00f6\u015fenin arkas\u0131nda bulacakm\u0131\u015f gibi gelirdi ona.\u201d G\u00fcnd\u00fczleri bir piyano sat\u0131\u015f ma\u011fazas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan, ak\u015famlar\u0131 ise merak\u0131n\u0131n kam\u00e7\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bir at gibi ko\u015fturan adam\u0131n Broadway\u2019de y\u00fcr\u00fcrken, k\u0131rm\u0131z\u0131 c\u00fcsseli bir zenciye rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131n\u0131 eline tutu\u015fturdu\u011funu canland\u0131r\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fczde. \u0130lk kez di\u015f\u00e7i bro\u015f\u00fcrlerine rastlamad\u0131 Rudolf, \u00f6ylece ald\u0131 k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, arkas\u0131na bakt\u0131; iki kelime yaz\u0131l\u0131yd\u0131: Ye\u015fil Kap\u0131! Bu siyah\u00ee kaderin t\u00e2 kendidir. Ama bizim Steiner de macerac\u0131 ruhuyla, yazg\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 bir m\u00fcrid gibi hi\u00e7bir \u015feyden \u00e7ekinmez. \u201cYe\u015fil Kap\u0131\u201d kelimesini hazine avc\u0131s\u0131 gibi ara\u015ft\u0131rmaya koyulur. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize Broadway\u2019de ka\u00e7 kap\u0131n\u0131n rengi ye\u015fildir, kap\u0131n\u0131n ard\u0131nda bin t\u00fcrl\u00fc \u015fey olabilir.<\/p>\n Rudolf\u2019un iki kez tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131, defalarca kendisini doland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f h\u00e2lde buldu\u011funu, saatinin \u201cbo\u015f\u201d merak\u0131n\u0131n kefareti oldu\u011funu hesaba kat\u0131n. S\u00f6nmeyen ate\u015fiyle, macerac\u0131 Rudolf ve Ye\u015fil Kap\u0131. (2)<\/p>\n Balzac\u2019\u0131n Paris\u2019i, Dickens\u2019\u0131n Londra\u2019s\u0131 gibi, O. Henry\u2019nin New-York\u2019u da (New-York\u2019u Nas\u0131l Sevdi? diye bir hik\u00e2yesi mevcut) \u015fairanedir.<\/p>\n Noel Hediyesi<\/strong><\/p>\n Noel\u2019den (2) bir g\u00fcn \u00f6ncesi. Della, kasap, bakkal ve manavla \u00e7eki\u015ferek di\u015finden t\u0131rna\u011f\u0131ndan birka\u00e7 peni art\u0131r\u0131r. Bu mukaddes g\u00fcnde ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderdikten sonra cebinde tam bir dolar seksen yedi senti kal\u0131r. E\u015fi Jim de kendi h\u00e2linde, k\u0131t kanaat evi ge\u00e7indirmek i\u00e7in \u00e7abalayan bir adamd\u0131r.<\/p>\n Birbirini seven, namuslu bir kar\u0131-kocan\u0131n hik\u00e2yesi. Della, hediye alacak paras\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in a\u011flayan gariban bir kad\u0131n, kocas\u0131 Jim ise meteliksiz bir adam. Noel Hediyesi beklenmeyen \u015feylere gebe, harika bir hik\u00e2ye.<\/p>\n O. Henry Noel Hediyesi\u2019ne dair, \u201cBirbirleri i\u00e7in en k\u0131ymetli \u015feylerini feda eden iki ak\u0131ls\u0131z gencin bir vakas\u0131n\u0131 hik\u00e2ye ettim.\u201d diyor. Yazar, burada tuzak kurmu\u015f olacak ki, iki ak\u0131ls\u0131z gencin birbirleri i\u00e7in en k\u0131ymetli \u015feylerini feda etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. En k\u0131ymetli \u015fey i\u00e7in, en k\u0131ymetliymi\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken \u015feylerin feda edildi\u011fini ni\u00e7in s\u00f6ylememi\u015f acaba?<\/p>\n Bu da sizin a\u00e7man\u0131z gereken bir \u201cYe\u015fil Kap\u0131\u201dya benziyor.<\/p>\n Polisler hik\u00e2yesi: Sherlock Holmes\u2019e bir g\u00f6nderme<\/strong><\/p>\n Polisiye, esrarl\u0131 dedektif hik\u00e2yeleri deyince hemen Sherlock Holmes diyesimiz gelir. Halbuki Arthur Conan Doyle, Sherlock\u2019\u00fc yazmadan evvel de bu t\u00fcrde hik\u00e2yeler, ger\u00e7ek olaylardan esinlenmi\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi bekleyen yahut \u00e7\u00f6z\u00fclen ibretlik olaylar vard\u0131r. Mesel\u00e2 Edgar Allan Poe\u2019nun \u201cMorgue Soka\u011f\u0131 Cinayetleri\u201d. O. Henry\u2019nin Polisler isimli hik\u00e2yesi de ibretle dolu; en az Sherlock ve Morgue Soka\u011f\u0131 Cinayetleri kadar heyecanl\u0131.<\/p>\n \u201cPolisler\u201din e\u011flenceli k\u0131sm\u0131 k\u0131z karde\u015fini arayan kahraman\u0131n, Shamrock Jolnes isimli bir dedektife ba\u015fvuruyor olmas\u0131. Shramrock Jolnes\u2026<\/p>\n Polisiye tarz, bazen bir kad\u0131n\u0131n sebebini merak etti\u011fimiz nazar\u0131 gibi bizi tutar yahut bir sanat eserinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f kurma \u00e7abam\u0131z gibi. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, Monet\u2019nin bir resminin, Mikelanj\u2019\u0131n bir heykelinin sokak ortas\u0131nda sergilendi\u011fini, o g\u00fczelim \u015faheserler, bir s\u00fcre sonra hi\u00e7 de \u00e7ekici gelmeyecektir.<\/p>\n Domuz H\u0131rs\u0131z\u0131 Adama Ac\u0131r m\u0131?<\/strong><\/p>\n Jeff, Wabash Irma\u011f\u0131\u2019na (Indiana) do\u011fru giden trende, bir sonraki dalaverecilik i\u00e7in pl\u00e2n yapar. Jeff Peters, dullar\u0131n ve yetimlerin korkaca\u011f\u0131 birisi de\u011fil, o yaln\u0131zca fazlal\u0131klar\u0131 t\u0131rnaklamak isteyen, t\u00fcrl\u00fc dolaplarla paray\u0131 vurup keyfine bakma sevdal\u0131s\u0131 bir adamd\u0131r. Bu i\u015fte en zor \u015fey, dolab\u0131 beraber d\u00f6nd\u00fcrecek, \u201cd\u00fcr\u00fcst ve g\u00fcvenilir\u201d bir adam bulmakt\u0131r. Yol \u00fczerinde, vur-ka\u00e7 yapmaya m\u00fcsait bir k\u00f6y ke\u015ffeden Jeff, civar\u0131n en k\u00f6t\u00fc insan\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmak ister. Arad\u0131\u011f\u0131 adam Tatum\u2019dur. Bu herif, \u201cBlue Ridge\u2019de bir domuz yavrusunu, g\u00f6r\u00fclmeden, i\u015fitilmeden, yakalanmadan a\u015f\u0131rabilen nadide bir insand\u0131r. Domuz \u00e7almak bu adam i\u00e7in bir tutku! \u0130ster gece olsun, ister g\u00fcnd\u00fcz, yavruyu k\u00fcmes, bah\u00e7e, balkon \u00e7ay\u0131r, koru demeden nereden olsa \u2018g\u0131k\u2019 dedirtmeden \u00e7alabiliyor. \u0130nsan\u0131n abs\u00fcrt de olsa bir tutkusunun olmas\u0131 \u00e7ok g\u00fczel. Jeff ile Tatum\u2019un ortakl\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcrl\u00fc dolaplar ve beklenilmeyen olaylar\u0131n hik\u00e2yesi. Ben bunu okurken, Tatum\u2019un Yahudi t\u0131ynetli biri oldu\u011funu hissetmi\u015ftim.<\/p>\n Hik\u00e2yecili\u011fe dair<\/strong><\/p>\n Amerikan edebiyat\u0131n\u0131n en kuvvetli hik\u00e2ye yazarlar\u0131ndan O. Henry, \u201cCaddelerde, kalabal\u0131k aras\u0131nda dola\u015fmak, insanlarla konu\u015fmak, ger\u00e7ek hayat\u0131n gelgitlerini ve nabz\u0131n\u0131 duyumsamak zorundas\u0131n\u0131z. Varolu\u015fun tats\u0131z hamuruna birka\u00e7 sohbet \u00fcz\u00fcm\u00fc kat\u0131n. Bir \u00f6yk\u00fc yazar\u0131na can ve esin veren \u015fey budur.\u201d diyor. \u00d6zg\u00fcn usul\u00fcyle, \u015fehirli ve k\u0131rsal ki\u015filerin m\u00fcnasebetlerin resmini \u00e7izen yazar\u0131n 10 ciltlik eseri, 1901\u2019de bir araya getirildi.<\/p>\n Edipler, yaln\u0131zca kitab ve sanatla ilgilenmemelidir:<\/p>\n \u201cHer \u015feyde bir \u00f6yk\u00fc vard\u0131r. En iyi \u00f6yk\u00fclerimden baz\u0131lar\u0131n\u0131 park banklar\u0131ndan, lamba direklerinden ve gazete sat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tezg\u00e2hlar\u0131ndan dev\u015firdim.\u201d <\/em>der.<\/p>\n \u0130yi ki dev\u015firmi\u015f.<\/p>\n Dipnotlar<\/strong><\/p>\n 1-Vezir k\u0131z\u0131 \u015eehrazad, her g\u00fcn bakire k\u0131zlarla beraber olup ertesi g\u00fcn kafas\u0131n\u0131 vurduran gaddar Pers \u015eehin\u015fah\u2019\u0131n\u0131, b\u00fcy\u00fcl\u00fc masallar\u0131yla dize getiren kad\u0131n.<\/p>\n 2- Noel, Hazreti \u0130sa\u2019n\u0131n d\u00fcnyaya te\u015frifleri vesilesiyle ehemmiyetli bir g\u00fcn. Mecusiler Noel\u2019de birbirlerinin neye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu bilir, buna g\u00f6re hediyele\u015firlermi\u015f.<\/p>\n O\u011fuz Can \u015eahin<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi, 208. Say\u0131 Ocak 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" O. Henry hikayeleri bizi ni\u00e7in mutlu eder? O. Hery kimdir, Amerikal\u0131 edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve hik\u00e2yecili\u011fine dair bir yaz\u0131 kaleme ald\u0131k. Amerikal\u0131 hik\u00e2yeci O. Henry\u2019e dair yaz\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00f6ylenilmi\u015f \u015feylere bakt\u0131\u011f\u0131mda;…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[12,11],"ppma_author":[18],"class_list":["post-135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazarlar","tag-o-henry","tag-oguz-can-sahin","author-oguz-can-sahin"],"yoast_head":"\n