Doktor kalbimin art\u0131k beni daha fazla ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finde, otuz be\u015f ya\u015f\u0131ma gireli bir hafta olmu\u015ftu. Fakat ben gen\u00e7li\u011fimi de\u011fil, kimin kimi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Doktor bana yapmam ve yapmamam gerekenlerin listesini sayarken yapmamam gerekenlerin en sevdiklerim, yapmam gerekenlerin de sevmedi\u011fim demeyelim, ama pek hazzetmediklerim oldu\u011funu fark ettim. Daha \u00e7ok hareket etmemi, sebze a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 beslenmemi, asla sigara i\u00e7mememi, hemen b\u00fct\u00fcn suni g\u0131dalardan uzak durmam\u0131 s\u00f6yler ve bunlar\u0131n detaylar\u0131n\u0131 say\u0131p d\u00f6kerken \u201c\u015fu doktorun kar\u015f\u0131s\u0131nda bir kapitalist olsayd\u0131, kesin silah\u0131n\u0131 \u00e7ekip ka\u015flar\u0131n\u0131n ortas\u0131na bir delik a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131\u201d, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Doktora bir noktada itiraz etmedim de\u011fil, \u201cy\u00fcr\u00fcmeyi sevdi\u011fimi ve bunu s\u0131kl\u0131kla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131\u201d s\u00f6yledim. Ne kadar yatarak vakit ge\u00e7irdi\u011fimi sorarak beni susturdu. Buna cevap vermem kendi aya\u011f\u0131ma kur\u015fun s\u0131kmak olurdu. Asl\u0131nda doktor iyi adamd\u0131 ve ger\u00e7ekten beni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde durdu\u011fu belliydi. Yine de insan kendi tabiat\u0131n\u0131n z\u0131dd\u0131na hareket edemez, muayenehaneden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u201ckula\u011f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcne yataca\u011f\u0131m doktor, bo\u015funa anlat\u0131yorsun\u201d dedim. Tabii i\u00e7imden s\u00f6yledim bunlar\u0131.<\/p>\n
\u201cZekai yar\u0131m saattir ne anlat\u0131yorsun o\u011flum, bu makineler kafam\u0131 bu kadar \u00fct\u00fclemiyor.\u201d<\/p>\n
\u201cAy\u0131p ediyorsun, \u0130dris abi. Doktor bana bir tek \u00f6lece\u011fim zaman\u0131 s\u00f6ylemedi.\u201d<\/p>\n
\u201cAsl\u0131nda onu da s\u00f6ylese kulak asmayacaks\u0131n, o halde bo\u015fa \u00e7ene yormak niye?\u201d<\/p>\n
\u201cNiye ak\u0131llanm\u0131yorum ben, abi?\u201d<\/p>\n
\u201cBilakis, bu ba\u015f\u0131na gelenler fazla ak\u0131ll\u0131 oldu\u011fun i\u00e7in. Aptala bu d\u00fcnyada ne olmu\u015f Zekai, ak\u0131ll\u0131 olmak ba\u015fa belad\u0131r. Bir dakika! Doktor sana sigara i\u00e7meyeceksin mi, dedi?\u201d<\/p>\n
\u201cEvet.\u201d<\/p>\n
\u201cSen sigara m\u0131 i\u00e7iyorsun?<\/p>\n
\u201c\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cBu zamana kadar nas\u0131l anlamad\u0131m hayret. O\u011flum, Selim ko\u015f oradan iki \u00e7ay s\u00f6yle, kendine de oralet. \u00d6nce \u015fu planyay\u0131 kapat evlad\u0131m. Eh, yak bakal\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u0130dris abi uzatt\u0131\u011f\u0131 pakete kar\u015f\u0131 olan teredd\u00fcd\u00fcm\u00fc g\u00f6r\u00fcnce ka\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7att\u0131. Bu arada Selim, \u00e7\u0131rak oluyor. Her zaman \u00e7\u0131rak olmak ne demek merak etmi\u015fimdir, mesela ben \u0130dris abinin \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 olsayd\u0131m, \u015fimdi sigara i\u00e7ti\u011fimi \u00f6\u011frendi\u011finde kesin sopay\u0131 yemi\u015ftim. Bir marangozhanede de bundan bol bir \u015fey yok. Allah\u2019tan Selim\u2019in sigara i\u00e7ti\u011fini bilmiyor, belki biliyor ve uygun zaman\u0131 kolluyor.\u201d<\/p>\n
\u201cDur bakal\u0131m, benim paketten eksilen sigaralar\u0131n m\u00fcsebbibi sen misin?\u201d<\/p>\n
Mecburen manidarca g\u00fcld\u00fcm. Evet, benim, demekten daha kolayd\u0131 bu. Ama elbette o da biliyordu ben olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131. \u0130dris abi eski toprak, zamane bir\u00e7ok \u015feyi yad\u0131rgar, ama kolay k\u00fclyutmaz. Onun sohbetini seviyorum. O benimkini seviyor mu bilmiyorum, fakat \u015fu g\u00fcne kadar \u015fik\u00e2yet etmedi. Mahallede u\u011frad\u0131\u011f\u0131m \u00fc\u00e7 be\u015f yerden biri bu marangozhane. Bu i\u015fin ehli oldu\u011funa hi\u00e7 \u015f\u00fcbhe yok, fakat \u0130dris abiye hep ba\u015fka bir mesle\u011fi yak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Bir marangoz i\u00e7in \u00e7ok fazla beyefendi kal\u0131yor yahut benim kafamda marangoz denilince akla gelen mefhum yanl\u0131\u015f.<\/p>\n
Sigara, \u00e7ay sonra yine sigara. Laf laf\u0131 a\u00e7m\u0131yordu, fakat sohbet etmeden de bir arada bulunmaktan ikimiz de ho\u015flan\u0131yor olaca\u011f\u0131z ki,\u00a0 hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeden kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturuyorduk.<\/p>\n
\u201cEh, s\u00f6yle bakal\u0131m, h\u00e2l\u00e2 bir i\u015fe girmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musun?\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130dris abi sen anlatt\u0131klar\u0131m\u0131 dinlemedin galiba.\u201d<\/p>\n
\u201cNe olmu\u015f? \u0130nsanlar her g\u00fcn \u00f6l\u00fcyor, ama yine de bir \u015feyler yap\u0131yorlar hayatlar\u0131 i\u00e7in. Hem doktor sana biraz daha d\u00fczg\u00fcn ya\u015fa, demi\u015f. Senin as\u0131l meselen bu. Ne yapacaks\u0131n, daha fazla m\u0131 miskinlik edeceksin?\u201d<\/p>\n
\u201cBenim miskinlik etti\u011fimi ne zaman g\u00f6rd\u00fcn abi?\u00a0 \u015eu sokakta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn insanlardan daha erken kalkar, onlardan daha \u00f6nce soka\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u201cSonra da hi\u00e7bir \u015fey yapmazs\u0131n.\u201d<\/p>\n
\u201cNe yapay\u0131m, abi? \u0130nsanlar ya\u015famak i\u00e7in, mai\u015fet i\u00e7in, diyerek kafalar\u0131n\u0131 modern kumlara g\u00f6m\u00fcyorlar, hayatlar\u0131 ev ve i\u015f aras\u0131nda ge\u00e7iyor, onlar gibi mi olay\u0131m?\u201d<\/p>\n
\u201cOlma, ama insan olman\u0131n gere\u011fini yerine getir, yatmak i\u00e7in do\u011fdu\u011fumuzu zannediyorsun? Neydi o s\u00f6z, \u2018insan ne ise o olmamak i\u00e7in direnen tek varl\u0131k\u2019 de\u011fil mi?\u201d<\/p>\n
\u201cEvet. Bir filozofun s\u00f6z\u00fcyd\u00fc galiba.\u201d<\/p>\n
\u201cKimdi, Camus m\u00fc?\u201d<\/p>\n
\u201cHat\u0131rlayamad\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u201cHer neyse, sen bir\u00e7ok do\u011frular\u0131 kendi dilinle ifade eden, ama onlar\u0131 tatbik etmek i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmayan fikir hovardalar\u0131 gibisin.\u201d<\/p>\n
\u2018Fikir hovardalar\u0131\u2019 g\u00fczel laf do\u011frusu. Fakat ben bir \u015feyler biliyorum diye ortal\u0131kta dolanan bir tip de\u011filim. Bunu \u0130dris abiye de s\u00f6yledim.<\/p>\n
\u201cAs\u0131l tehlikeli olan bilmemek de\u011fil, bilmek. Bilmek, mesuliyettir. \u0130nsan dedi\u011finde mesuliyet ald\u0131\u011f\u0131 kadar insan. Sen kendini ne olarak g\u00f6r\u00fcyorsun bu d\u00fcnyada?\u201d<\/p>\n
\u201c\u2026\u201d<\/p>\n
Ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ne e\u011fmekten ba\u015fka verebilece\u011fim cevab\u0131m yoktu. Asl\u0131nda cevab\u0131m \u00e7oktu, fakat s\u00f6yleyeceklerim beni ele vermekten ba\u015fka bir \u015feye yaramazd\u0131. \u0130nsan, gayesi kadar insan ve gayesi olmayana da\u2026<\/p>\n
Ba\u015f\u0131m\u0131n \u00f6ne e\u011fildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce bu g\u00fcng\u00f6rm\u00fc\u015f koca adam hemen laf\u0131 \u00e7evirdi.<\/p>\n
\u201cTitanik hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun?\u201d<\/p>\n
\u201cBerbat bir film. Asl\u0131nda iyi bir film de \u00e7ok abart\u0131ld\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cNe filmi?\u201d<\/p>\n
\u201cTitanik, demedin mi, abi?\u201d<\/p>\n
\u201cZekai bazen kafan\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok merak ediyorum. Gemiden bahsediyorum, batan gemiden.\u201d<\/p>\n
\u201cTamam, film de bunun hakk\u0131nda, ha, ger\u00e7ek hadiseden bahsediyorsun.\u201d<\/p>\n
\u201cNihayet, m\u00fc\u015fterekte bulu\u015ftuk. D\u00fc\u015f\u00fcn, bir gemi yap\u0131yorsun, \u00fclken \u00fcst\u00fcnde g\u00fcne\u015f batmayan imparatorluk olarak tavsif ediliyor, tabii olarak b\u00f6b\u00fcrleniyorsun, o g\u00fcne kadar yap\u0131lm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck gemiyi yap\u0131yorsun, asla batmaz diyorsun, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck, en muazzam gemisi, en k\u00f6t\u00fc f\u0131rt\u0131nalara dayanaca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor, ama gel g\u00f6r ki\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cSuyun kat\u0131 hali ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 kimse hesab etmemi\u015f!\u201d<\/p>\n
\u201cVe bam! Gemi tam burnundan darbe yiyor, asl\u0131nda bu t\u00fcrden ba\u015f yaras\u0131 alan bir geminin batmamas\u0131 laz\u0131m. Uzun, ac\u0131l\u0131 ve so\u011fuk bir sona do\u011fru giden insanlar. S\u00f6yle bakal\u0131m, acaba bu kadar \u015fa\u015faa i\u00e7in bir uyar\u0131 m\u0131yd\u0131 bu? Sanayi devriminin insanlar\u0131 g\u00f6t\u00fcrece\u011fi son i\u00e7in \u00e7arp\u0131c\u0131 bir misal miydi?\u201d<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedim, ama de\u011fi\u015fik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131.\u201d<\/p>\n
<\/p>\n
Baz\u0131 insanlar vard\u0131r, terbiyeyi bedava verseniz almazlar. Onlara g\u00f6re terbiye ele yap\u0131\u015fan aya\u011fa dolanan bula\u015f\u0131k bir \u015fey, her halleri insana dokunur, fakat gel g\u00f6r ki kendileri h\u00e2llerinden ziyadesiyle memnundurlar. Bunlardan biri tam marangozhaneden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m esnada \u00f6n\u00fcmde sahne ald\u0131. \u0130\u00e7ini kusar gibi \u00f6n\u00fcme t\u00fck\u00fcrd\u00fc. Soka\u011f\u0131 bundan daha hakir g\u00f6ren bir davran\u0131\u015f olamaz, insan en az\u0131ndan bir k\u00f6\u015feye gider yapar bunu. Kediler kadar haya sahibi olmayan insanlar da t\u00fcredi. \u0130dris abi ile sohbet etmek d\u00fcnyada nefret etti\u011fim b\u00fct\u00fcn menfiliklerden kurtulmak i\u00e7in bana a\u00e7\u0131lan bir kap\u0131 gibi. De\u011fi\u015fik bir zarafeti de var \u0130dris abinin. Beyefendi bir adam ve siz daha onunla konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda bunu size hissettiriyor. Sadece samimi oldu\u011fu insanlara tak\u0131l\u0131r, bana tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi. Bir defa bunu, sahib oldu\u011fu zarafeti ona s\u00f6yledim, y\u00fcz\u00fc k\u0131zard\u0131 koca adam\u0131n.<\/p>\n
D\u00fckk\u00e2ndan yukar\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131yordum, H\u0131rka-\u0131 \u015eerif\u2019i ge\u00e7mi\u015ftim ki, zihnimi par\u00e7alayacak kadar fena bir u\u011fultuyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Okul bah\u00e7esinden gelen g\u00fcr\u00fclt\u00fc baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re hayat sevinci demek, ama ne kadar korkun\u00e7tu. Demek yirmi, yirmi be\u015f sene evvel biz de bunlar gibiydik. Bir alay \u00e7ocu\u011fun darac\u0131k bah\u00e7eler i\u00e7ine k\u0131st\u0131r\u0131lmas\u0131na sebebiyet veren zihniyette bir kafa sakatl\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 l\u00e2z\u0131m. \u00dclkede bir \u00e2n b\u00fct\u00fcn i\u015fleri durdurup eksiklikleri tamamlayal\u0131m, aksakl\u0131klar\u0131 giderelim, diye bir karar al\u0131nsa, i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak bir devrin kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olur. O kadar ters bir toprak \u00fcst\u00fcnde ya\u015f\u0131yoruz yani. En iyisi tahtada yazanlar\u0131n \u00fczerine kal\u0131n bir \u00e7izgi \u00e7izip her \u015feye yeniden ba\u015flamak. \u0130nsanl\u0131k tarihinin b\u00fct\u00fcn d\u00f6nemlerinde ya\u015fayan insanlar kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacak olsayd\u0131, g\u00f6rd\u00fckleri durum kar\u015f\u0131s\u0131nda dumura u\u011frarlard\u0131. O kadar fena bir h\u00e2ldeyiz. \u0130dris abi de bunlar\u0131 duysayd\u0131 benimle e\u011fleniyor olurdu \u015fimdi.<\/p>\n
Ana caddeye \u00e7\u0131kmaya g\u00fcc\u00fcm yetmedi. Fakat bunun doktorun s\u00f6yledikleriyle al\u00e2kas\u0131 yoktu. Tamam, yoku\u015fu \u00e7\u0131karken nefesim t\u0131kan\u0131r gibi olmu\u015ftu, fakat bu, daha \u00e7ok zihni bir \u015feydi, kalabal\u0131k cadde de birbirlerinden ka\u00e7ar gibi sa\u011fa sola acele acele y\u00fcr\u00fcyen insanlar\u0131n oldu\u011fu bir karma\u015fan\u0131n ortas\u0131nda kalacak olmak d\u00fc\u015f\u00fcncesi beni korkutmu\u015ftu. Zaten bir insan\u0131 di\u011fer bir insandan daha \u00e7ok ne korkutabilir ki! G\u00f6zlerim karar\u0131r gibi, oldu. Neyim vard\u0131, benim? \u0130nsanlardan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131m bir ger\u00e7ekti. Fakat bunun i\u00e7in kendimde bir kabahat buldu\u011fumu s\u00f6yleyemem. Neyim var bilmiyorum, herkese ve her \u015feye kar\u015f\u0131 tenkidlerimin sonu gelmez, ama hi\u00e7 d\u00f6n\u00fcp kendime bakmam ve d\u00fczeltmek i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmam.<\/p>\n
Son bir gayretle ko\u015far ad\u0131m yoku\u015f yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m ve caddenin kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7tim. En iyisi Zeyrek\u2019e gitmekti. Buran\u0131n virane sokaklar\u0131n\u0131n beni rahatlatan bir yan\u0131 vard\u0131. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n felaketine bak\u0131p kendi h\u00e2line \u015f\u00fckretmek gibi bir \u015fey miydi, bilmiyorum, l\u00e2kin bir\u00e7ok yere nazaran buray\u0131 daha sevimli buluyorum. Bu sokaklar s\u00fcrprizlerle doludur. Birdenbire darac\u0131k bir sokakta, eski ah\u015fab evlerin birinde kal\u0131n demir parmaklar\u0131n arkas\u0131ndaki bir pencerede eve hapsedilmi\u015f gibi, bir \u00e7ocuk size kocaman g\u00fcl\u00fcmseyip el sallayabilir. Ac\u0131nas\u0131 durumdaki oyuncaklar\u0131 ile kap\u0131 \u00f6nlerinde topla\u015f\u0131p gayet mutlu mesud oynayan \u00e7ocuklarla kar\u015f\u0131la\u015fabilirsiniz. Bir yabanc\u0131 oldu\u011funuz hissedilirse sizi soka\u011f\u0131n di\u011fer ucuna giden kadar g\u00f6z hapsine alan ninelerin ellerindeki \u00f6rg\u00fcye bakmadan hakl\u0131 olarak sizi takib ettiklerini g\u00f6rebilirdiniz.<\/p>\n
Tam soka\u011f\u0131n k\u00f6\u015fesini d\u00f6nerken aniden bir adam \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131ma, bir yere gidecek gibi de\u011fildi, o y\u00fczden \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131k. Adam\u0131n \u00f6yle bir y\u00fcz\u00fc vard\u0131 ki, sanki o y\u00fczle do\u011fmu\u015ftu. B\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc o suratla ge\u00e7irmi\u015f gibiydi. Bana tuhaf bir \u015fekilde bakt\u0131. Tan\u0131y\u0131p tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlamak i\u00e7in ben de bir s\u00fcre ona bakt\u0131m. Sanki bana bir \u015fey anlatmak istiyordu. Sert bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki\u00a0 duygular\u0131n\u0131 sezer gibi oldum. Sanki bana k\u0131z\u0131yordu. D\u00fc\u015f\u00fcncelerime k\u0131z\u0131yordu. \u00d6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in k\u0131z\u0131yordu. \u0130nsanlar\u0131 tenkid etmeme k\u0131z\u0131yordu.<\/p>\n
Y\u00fcr\u00fcyordum, ama adam\u0131n y\u00fcz\u00fc g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnden gitmiyordu. Sert hatlar\u0131 ile o kemikli y\u00fczde hatalar\u0131n\u0131z\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fcze vuran bir \u015fey vard\u0131. Beni huzursuz eden bu y\u00fcz zihnimden bir s\u00fcre \u00e7\u0131kmad\u0131. Nas\u0131l bir y\u00fcz ki, hayaleti b\u00fct\u00fcn bir yol boyu beni takib edebiliyordu. Ni\u00e7in bana o kadar dikkatli bakm\u0131\u015ft\u0131? Sadece yol \u00fcst\u00fc kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131k oysaki. Bir insan hakk\u0131nda ne kadar kanaate sahib olursan\u0131z olun, bunlar hakikate \u00e7ok yak\u0131n olsa dahi sizin kanaatiniz olmaktan \u00f6te gitmiyor.<\/p>\n
Ayl\u0131k Dergisi 172. Say\u0131 Ocak 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Doktor kalbimin art\u0131k beni daha fazla ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finde, otuz be\u015f ya\u015f\u0131ma gireli bir hafta olmu\u015ftu. Fakat ben gen\u00e7li\u011fimi de\u011fil, kimin kimi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Doktor bana yapmam ve yapmamam gerekenlerin listesini…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[24],"class_list":["post-1298","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-zeynel-abidin-danalioglu","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n