{"id":1146,"date":"2022-01-01T09:01:20","date_gmt":"2022-01-01T09:01:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/?p=1146"},"modified":"2026-01-23T09:06:50","modified_gmt":"2026-01-23T09:06:50","slug":"istihbarat-savaslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.aylikdergisi.com\/index.php\/2022\/01\/01\/istihbarat-savaslari\/","title":{"rendered":"\u0130stihbarat Sava\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"

\u0130stihbarat servisleri bulunduklar\u0131 \u00fclkenin yap\u0131 ta\u015f\u0131 ve prototipidir. Tarihinden ald\u0131\u011f\u0131 birikimle memleketin bug\u00fcn\u00fcn\u00fc, yar\u0131n\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini de\u011ferlendirir. Teknolojinin ak\u0131l almaz bir bi\u00e7imde h\u0131zla ilerlemesi ve geli\u015fmesi eski us\u00fbl te\u015fkilat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Yapay zek\u00e2, sanal d\u00fcnya, kredi kartlar\u0131, sosyal medya\u2026 Kitle ileti\u015fim vas\u0131talar\u0131n\u0131n da yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla kapitalizmin t\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek ve arzular\u0131 art\u0131rarak insanlar\u0131 t\u00fcketime y\u00f6nlendirmek i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi bu ara\u00e7lar, insanlar\u0131 tam da istihbarat servislerinin istedi\u011fi \u015fekilde tasnif etmi\u015ftir. B\u00f6ylece istihbarat servislerinin i\u015fi kolayla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cToplum m\u00fchendisli\u011fi\u201d yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015flar silahla de\u011fil psikolojik ve sosyolojik y\u00f6ntemlerle yap\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Adolf Hitler\u2019in me\u015fhur propaganda bakan\u0131 Gobbels, Alman halk\u0131na \u00f6ylesine psikolojik telkinler vermi\u015fti ki halk sava\u015f\u0131 Almanya\u2019n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannediyordu. Ta ki Sovyet Rusya, Berlin\u2019e girene kadar\u2026<\/p>\n

Tarihi k\u00f6klerini reddeden devletlerin analiz yapma yetenekleri ve gelece\u011fe y\u00f6nelik ad\u0131m atmalar\u0131 neredeyse imkans\u0131zd\u0131r. Bu devletlerin istihbarat servisleri ise onlar\u0131 di\u011fer \u00fclkelerin servislerine kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z h\u00e2le getirir. Bir d\u00f6nem sonra, yabanc\u0131 n\u00fcfuzuyla d\u0131\u015f servislerin istedi\u011fi bir d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Bu sadece istihbarat servisleri i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm b\u00fcrokrasi i\u00e7in b\u00f6yledir. \u00d6rnek vermek gerekirse; T\u00fcrk istihbarat servisi ve di\u011fer b\u00fcrokratik kurumlardaki ba\u015fta ABD olmak \u00fczere Bat\u0131 etkisi \u00e7ok fazla olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin; 28 \u015eubat s\u00fcrecinde kurulan \u201cBat\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u201d kime bilgi sa\u011fl\u0131yordu ve kimler ad\u0131na i\u015f g\u00f6r\u00fcyordu, ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli istihbarat\u00e7\u0131lardan Mahir Kaynak, devletin bu sahadaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle i\u015faretliyordu: \u201cCumhuriyetin kurulu\u015fundan beri T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck hasm\u0131 vard\u0131r: Kom\u00fcnizm, K\u00fcrt\u00e7\u00fcl\u00fck, T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck ve irtica\u2026\u201d (1) Esas\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 yahut ideoloji mi devletin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r, yoksa devleti tehdit eden, i\u00e7 olaylar\u0131na m\u00fcdahale etmek isteyen, silahlanmaya giden devletler mi? Bu sorunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Eski d\u00fcnyan\u0131n kavramlar\u0131 ile bug\u00fcn konu\u015fulamaz. Art\u0131k kom\u00fcnizmin esamisi dahi okunmuyor. Zira inand\u0131klar\u0131 ideale veya davaya hizmet ettiklerini sananlar, sapland\u0131klar\u0131 ideolojik k\u00f6rl\u00fckle i\u00e7 ve d\u0131\u015f istihbarat servislerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Sovyet tehdidi T\u00fcrkiye\u2019yi Amerikan \u00e7iftli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Kemalist devlet emperyalizmin \u00e7\u0131kar\u0131na hizmet ederek K\u00fcrt k\u00f6ylerini bast\u0131, insanlar kimli\u011fi belirsiz (!) ki\u015filer taraf\u0131ndan kur\u015funa dizildi. \u201cK\u00fcrt Meselesi\u201d etnik bir problem haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunlar olmasa PKK, YPG ve daha bilumum \u00f6rg\u00fct nas\u0131l ne\u015fv\u00fcnema bulurdu. \u0130stihbarat\u0131n g\u00f6revi bu gibi siyas\u00ee ve toplumsal m\u00fchendisliklerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mekken bilakis bunlar\u0131n ya\u015fanmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol oynanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcresel sermayenin belli hedefleri vard\u0131r. Bunun i\u00e7in i\u015fine ne geliyorsa onu yapar. Diyalektik sahibi olmak da bunu gerektirir. Kendisine d\u00fc\u015fman g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kim varsa saf d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r. Yeri gelir kendi sisteminin i\u015flemesi i\u00e7in kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yer. Bazen de d\u00fc\u015fman g\u00f6rd\u00fcklerini al\u0131p ba\u015fa getirir. 1979 \u0130ran Devriminde oldu\u011fu gibi\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fckselen bir dalga varsa onu tahliye etmek i\u00e7in tahliye kanal\u0131 a\u00e7mak gerekir. Mesela 1960 darbesi ile sol hareketin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. Solun genel \u00f6zelli\u011fi \u201cantikapitalist ve antiemperyalist\u201d olu\u015fuydu. T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fckselen antiemperyalist dalga b\u00f6ylece k\u0131r\u0131lmak istendi.<\/p>\n

Soldan bahsetmi\u015fken T\u00fcrkiye\u2019deki solun, d\u00fcnyadaki sol ile ayn\u0131 \u00e7izgide olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmek laz\u0131m. Ekonomi ve iktidardan ziyade din kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan yap\u0131lar g\u00f6rd\u00fck. Hatta Kemalizm m\u00fcdafiilerdi. Solculuklar\u0131 da kapitalist olana kadar s\u00fcrd\u00fc zaten sonra ger\u00e7ek y\u00fczleri \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

H\u00fclasa, 20. y\u00fczy\u0131l itibariyle sava\u015f \u015fekilleri son derece de\u011fi\u015fmi\u015f, \u00f6zellikle So\u011fuk Sava\u015f s\u00fcrecinde artan bir \u015fekilde devletler birbiriyle istihbarat servisleri \u00fczerinden sava\u015fm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye de bu sava\u015ftan nasibini alm\u0131\u015f ve d\u00fcnyaya Amerikan perspektifinden bakan bir devlet b\u00fcrokrasisi olu\u015fmu\u015ftur. Ba\u015fta istihbarat olmak \u00fczere t\u00fcm devlet b\u00fcrokrasisinin bu g\u00f6zl\u00fckten kurtulma zaman\u0131 ise \u00e7oktan gelmi\u015ftir.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n