\u0130nsan, \u00f6nem verdi\u011fi \u015feyleri \u00f6nce kendisi ya\u015fayacak. Yapt\u0131\u011f\u0131 her eylemde onu arayacak ki, kendine bir \u015feyler katabilsin… \u00d6yle ya, bir insan\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in nelere de\u011fer verdi\u011fini seyretmek anlamak l\u00e2z\u0131m. Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 esasl\u0131 de\u011ferlere dayand\u0131rmayan insanlar ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilirler belki; ama bu uzun vadeli bir sevda de\u011fil, g\u00fcn\u00fcbirlik, hakikatten uzak bir a\u00e7l\u0131kt\u0131r! Bat\u0131 insan\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ahv\u00e2li de bu de\u011fil mi zaten? \u0130nsanlar \u201crefah\u201d i\u00e7erisindeymi\u015f gibi g\u00f6z\u00fcnse de, \u00f6zlerinde yaln\u0131z ve yard\u0131ma muhta\u00e7lar. \u0130ngiltere\u2019deki \u201cYaln\u0131zl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u201d bunun bir g\u00f6stergesi de\u011fil mi?<\/p>\n
Bat\u0131l\u0131lar bir yerlerde hata yapt\u0131klar\u0131n\u0131n, bir \u015feylerin ters gitti\u011finin fark\u0131nda. Problemlerini \u00e7\u00f6zmek hususunda \u201charcad\u0131k\u00e7a varolacaklar\u0131n\u0131\u201d zannediyorlar. Hudut tan\u0131maks\u0131z\u0131n hakir g\u00f6rmek, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, hakikate mugayir hareket etmek onlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 en iyi i\u015flerden baz\u0131lar\u0131… Tabi\u00ee her ferd ve d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in b\u00f6yle demiyoruz. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcnden s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f hakikat ve de\u011ferleri kendince pazarlayanlar da var.<\/p>\n
2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda ABD\u2019de birtak\u0131m istatistikler yap\u0131l\u0131yor. Bunun \u00fczerine fark ediyorlar ki; toplumdaki \u015fiddet her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. \u0130lkokul \u00f6\u011frencileri okula silah g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Bo\u015fanmalar art\u0131yor. Su\u00e7 e\u011filimi art\u0131yor. Amerika \u00e7ok zengin ve varl\u0131kl\u0131 bir devlet fakat neden bunlar oluyor, neden mutlu de\u011fil diye sorgulamaya ba\u015fl\u0131yorlar. O d\u00f6nemin Federal H\u00fck\u00fcmeti bu sorun i\u00e7in binlerce dolarl\u0131k bir b\u00fct\u00e7e ay\u0131r\u0131yor. Amerikal\u0131 psikolog Martin Seligman ve ekibini bu mesele i\u00e7in g\u00f6revlendiriyor. Bu ekip, \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra \u201cMutluluk Bilimi\u201d denilen bir \u201cbilim\u201d ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. B \u00e7al\u0131\u015fma bilimsel literat\u00fcre \u201cPozitif Psikoloji\u201d ismiyle giriyor. 2009 y\u0131l\u0131nda da Amerika\u2019da d\u00fcnyada ilk olarak Pozitif Psikoloji Kongresi yap\u0131l\u0131yor. Daha sonra 2010\u2019lu y\u0131llarda T\u00fcrk Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan psikolojiye yeni dahil olan bu bilimi inceliyor. Ve g\u00f6r\u00fcyor ki; bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczden, bizim medeniyetlerimizden, bizim de\u011ferlerimizden kaynak g\u00f6stermeden, referans belirtmeden a\u015f\u0131rd\u0131klar\u0131 bilgilerle ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131. Do\u011fu k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden, tasavvuftan, Anadolu irfan\u0131ndan aparma… En fazla da Hazreti Mevlana\u2019n\u0131n Mesnevi\u2019sinden yararlanm\u0131\u015flar. Bu noktada B\u00fcy\u00fck Do\u011fu Mimar\u0131 Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek\u2019in \u201cG\u00fcne\u015fi ceketinin astar\u0131 i\u00e7inde kaybetmi\u015f marka M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131\u201d hitab\u0131n\u0131 bir kez daha hat\u0131rl\u0131yoruz. Ve biliyoruz ki, hazinenin \u00fczerinde oturdu\u011fumuz fakat hazineden mahrum oldu\u011fumuz damarlar\u0131m\u0131za kadar hissedilmedi\u011fi, bir \u015feyler yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu hitab\u0131 daha \u00e7ok hat\u0131rlayaca\u011f\u0131z. Elbette \u201cTabiat bo\u015flu\u011fu kabul etmez!\u201d Bir yerlerde bir ihtiya\u00e7 varsa bir \u015fekilde giderilmesi gerekir. \u00dcz\u00fcc\u00fc olan hakikate yakla\u015fman\u0131n g\u00fczelli\u011fi yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdayken bunun anla\u015f\u0131lamamas\u0131, g\u00f6r\u00fclememesi, ba\u015fka yerlerden medet umulmas\u0131.<\/p>\n
Sadece ak\u0131lla hareket etmenin do\u011fru yol oldu\u011funu s\u00f6yleyen zihniyet, b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek zorunda art\u0131k. Bilim adamlar\u0131 duygular\u0131n \u00f6nemsenmemesi, dikkate al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Fakat bug\u00fcn beyinde duygularla ilgili aktif alanlar bulundu. Duygular bilimin menziline girdi. Ve \u201cduygusal zeka\u201d denilen bir zek\u00e2 t\u00fcr\u00fc kabul edildi. Mevl\u00e2na Hazretleri\u2019nin \u00f6\u011fretisi de bu zek\u00e2y\u0131 harekete ge\u00e7iriyor. Psikolojide \u201cdejavu\u201d denilen bir kavramdan bahseder psikiyatristler. Dejavu: G\u00f6r\u00fclmeyen bir \u015feyin g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f gibi hissedebilmesi. <\/em>Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n Mesnevisi tam olarak bu \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Mesnevi\u2019yi biraz olsun okuma f\u0131rsat\u0131 bulanlar bunu fark edecektir. Mesnevi hikayelerde ki\u015fi kendi ruh\u00ee profiliyle ilgili bir yans\u0131ma g\u00f6rebilir. Ayr\u0131ca hikayeler insan\u0131n ruh\u00ee geli\u015fimine dair b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip. Gelene\u011fin eski ku\u015faklardan yeni ku\u015faklara ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 da sa\u011fl\u0131yor. Mevl\u00e2na Hazretleri, Kur-an\u2019\u0131 Kerim ve Peygamber Efendimiz\u2019in s\u00fcnnetini referans alm\u0131\u015f, Ehl-i S\u00fcnnet yolunda bir \u00e2limdir! Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretisi evrenseldir! Yaln\u0131zca ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fa de\u011fil b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011flara hitap ediyor.<\/p>\n Psikoterapide kullan\u0131lan \u201chalk terapisi\u201d tekni\u011finde hastalara belirli hikayeler veriliyor ve zihn\u00ee d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri sa\u011flan\u0131yor. Bu s\u00fcrece de \u201cbibliyoterapi\u201d deniliyor. Mesnevi hikayeler de bu y\u00f6ntemde kullan\u0131l\u0131yor. Mesnevi hikayeler korku, \u015f\u00fcphe ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 azaltan hik\u00e2yeler… Ki\u015finin asla yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, her t\u00fcrl\u00fc noksandan uzak bir sahibi oldu\u011funu hep hat\u0131rlat\u0131yor. Alternatif d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi sunuyor. Ki\u015fi, b\u00f6ylece i\u00e7inde bulundu\u011fu durumun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p, daha geni\u015f ve daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f kazanabiliyor. Dolay\u0131s\u0131yla tedaviye d\u00f6n\u00fck de\u011fi\u015fimi sa\u011flayabiliyor. Ki\u015finin travmas\u0131 kolayl\u0131kla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebiliyor. D\u00fcnyev\u00ee problemleri karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirmeden basit\u00e7e \u00e7\u00f6zebilece\u011fimizi g\u00f6steriyor. Bununla birlikte beyindeki sa\u011f ve sol lobun birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak Mesnevi hikayelerin \u00f6nemli di\u011fer \u00f6zelli\u011fi. Sol lob matematiksel, mant\u0131ksal i\u015flevleri d\u00fczenliyor. Bir \u015feyi sadece sol beyinle \u00f6\u011frenmek ezberci bir zihin kazand\u0131r\u0131yor yaln\u0131zca. Sa\u011f lob ise sanatsal, duygusal, estetik i\u015flevleri idare ediyor. Ve sa\u011f lob ile di\u011fer bir deyi\u015fle duygularla, de\u011ferlerle b\u00fct\u00fcnle\u015ferek \u00f6\u011frenilen bilgiler daha kal\u0131c\u0131 ve daha anlaml\u0131.<\/p>\n Modernizmin getirdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck yalanlardan biri de insana hep olumlu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemesi. Oysa bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, insan f\u0131trat\u0131na da ters bir durum. Olumlu-olumsuz \u015feyler z\u0131dd\u0131yla verilmi\u015f insana… Sevgi var ama nefret de var… Cesaret var ama korku da var… M\u00fchim olan ruhumuzu hangi tarafa y\u00f6neltebildi\u011fimiz. Hangi tarafa dayand\u0131\u011f\u0131m\u0131z. Hangi taraf\u0131m\u0131z\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabildi\u011fimiz. Zira \u201cAmeller niyetlere g\u00f6redir.\u201d buyuruyor Hazreti Peygamber… Duygular\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin niyetlere, niyetlerin de eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015fme ihtimali y\u00fcksek. Ve eylemlerimiz de bizim sorumlulu\u011fumuzda. Mevl\u00e2na Hazretleri resmi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle g\u00f6rebildi\u011fi i\u00e7in insan f\u0131trat\u0131na uygun bir yol \u00e7izmi\u015ftir. Ve bu sayede insanda iyinin, g\u00fczelin, do\u011frunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor…<\/p>\n Ayl\u0131k Dergisi 195. Say\u0131 Aral\u0131k 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsan, \u00f6nem verdi\u011fi \u015feyleri \u00f6nce kendisi ya\u015fayacak. Yapt\u0131\u011f\u0131 her eylemde onu arayacak ki, kendine bir \u015feyler katabilsin… \u00d6yle ya, bir insan\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in nelere de\u011fer verdi\u011fini seyretmek anlamak l\u00e2z\u0131m. Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,27],"class_list":["post-1065","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-hanife-kindir","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n