\u00c7\u0131karken kap\u0131y\u0131 kapatmad\u0131 ve anahtar\u0131 almad\u0131. Akl\u0131nda kalan tek \u015fey kap\u0131n\u0131n g\u0131c\u0131rt\u0131s\u0131 olmu\u015ftu. Onu da birka\u00e7 ad\u0131m sonra unutacak ve bir daha hi\u00e7 hat\u0131rlamayacakt\u0131. Bu duruma al\u0131\u015f\u0131kt\u0131 yolcumuz. Her kap\u0131dan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ek denilen d\u00fcnyay\u0131 geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Sabah\u0131n mahmurlu\u011funu, ak\u015fam\u0131n rehavetini kabul etmeyen bir canl\u0131l\u0131k g\u00f6sterirdi. Sahip oldu\u011fu \u015feyler bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu cinsten de\u011fildi. Soyut \u015feyleri biriktirmeyi seven a\u00e7g\u00f6zl\u00fc biriydi. Bu a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne nazaran elde tutulur hi\u00e7bir \u015feyi yok denilecek kadar da azd\u0131.<\/p>\n
Okyanus bir yol onun i\u00e7in. Arad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi orada bulaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. Yoklu\u011fu da varl\u0131\u011f\u0131 da orada bulur. Okyanus onun i\u00e7in ayr\u0131 bir \u015fehirdir. Kimsenin fazla ra\u011fbet etmedi\u011fi, korktu\u011fu, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir yerdir. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi onu rahatlat\u0131r. Sanki o \u015fehir kendisine ait olmu\u015ftur ve tek ba\u015f\u0131na orada ya\u015f\u0131yordur. Do\u011fru da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yolcumuz. Kendisi okyanus kadar yaln\u0131zd\u0131r ve okyanus da onun kadar yaln\u0131z. Yaln\u0131zd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc hesaps\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Yolcumuz biraz kapal\u0131 biraz da ketumdur. Fazla s\u0131r vermez ama canl\u0131d\u0131r demi\u015ftik. Biz o canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na bak\u0131p anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Kimdir ve ne yapmaktad\u0131r, neden yaln\u0131zd\u0131r bu yolcu?<\/p>\n
Y\u00fcz\u00fcne birikmi\u015f \u00e7izgiler ve g\u00f6zlerine oturmu\u015f o olgunluk, b\u00fct\u00fcn \u015fehirleri aln\u0131nda ta\u015f\u0131yormu\u015f hissini veriyordu. \u015euurunda yatan \u015feyler daha \u00e7ok bir \u00f6l\u00fcy\u00fc and\u0131r\u0131yordu. Modern insana nazaran bir ilkeli. Bu y\u00fczden tuhaft\u0131 belki de. \u00d6l\u00fcm\u00fcn bir kurtulu\u015f oldu\u011funu s\u00f6yler. H\u0131rsa en b\u00fcy\u00fck ila\u00e7 olabilece\u011fini. \u0130yi biliyordu ki, bu koca gettolar\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne do\u011fru uzatan, yer y\u00fcz\u00fcn\u00fc betona g\u00f6men, kazand\u0131k\u00e7a daha \u00e7ok kazanman\u0131n yolunu arayan bu h\u0131rs k\u00fcplerini ancak \u00f6l\u00fcm doyurabilirdi. Hem yolcumuzun prensipleri de vard\u0131. Prensipsiz ya\u015faman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, her insan\u0131n kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7erisinde ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131rd\u0131. Bir keresinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 birine Dostoyevski’nin Ezilenler ve Hor G\u00f6r\u00fclenler eserinde ge\u00e7en bir anekdotu aktar\u0131r. Prensin, Nikolay Sergei\u00e7’e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta, prens o\u011flunun ahlaks\u0131z olu\u015fundan yak\u0131n\u0131yor ve Sergei\u00e7’ten o\u011fluna bakmas\u0131n\u0131, onu usland\u0131rmas\u0131n\u0131 istiyor ve ard\u0131ndan \u015funu s\u00f6yl\u00fcyor: \u0130nsan hayat\u0131nda \u00f6ylesine \u00f6nemli yeri olan kurtar\u0131c\u0131 kesin ilkeleri ona a\u015f\u0131laman\u0131z\u0131 diliyorum.<\/p>\n
\u0130nsan\u0131n k\u00f6t\u00fc de olsa, yanl\u0131\u015f da olsa ilkelerinin kurtar\u0131c\u0131 vasf\u0131 oldu\u011funa inan\u0131r yolcumuz. Belki de bundan dolay\u0131 yaln\u0131zd\u0131r. Kimse bu kadar kurala dayanamaz. Hem herkes h\u00fcr de\u011fil mi, ne var can\u0131m bu kadar kuralla \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00f6rtmeye? Hem ba\u015fkas\u0131n\u0131n koydu\u011fu kural neden bizi ilgilendirsin ki? Yolcumuza g\u00f6re ilgilendirir efendim, hem de bal gibi ilgilendirir. \u00d6l\u00e7\u00fcs\u00fc belirlenmemi\u015f her \u015feyin hududunu a\u015ft\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r. \u015eu insano\u011flundaki belirsizlik, anlay\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k hep bundan de\u011fil miydi? Ya \u015fu kalabal\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 allak bullak eden sistem? \u0130nsan\u0131 insanca ya\u015famaktan al\u0131koyan \u015fu sistemsiz sistem de\u011fil miydi?<\/p>\n
Ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve uzun uzun denizi seyretti yolcumuz. Oltaya gelen bal\u0131\u011fa hi\u00e7 ald\u0131r\u0131\u015f etmeden, peki modern insan\u0131n bu kadar aptalla\u015fmas\u0131 neden diye m\u0131r\u0131ldand\u0131. Cevab\u0131n\u0131 bilmiyormu\u015f\u00e7as\u0131na birka\u00e7 kez daha tekrar etti. \u00c7ak\u0131yla baz\u0131 yerleri \u00e7izilmi\u015f, sanki y\u0131llard\u0131r oradaym\u0131\u015f gibi duran masaya dayad\u0131 kolunu. Masan\u0131n \u00fczerinde sayfalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, bir k\u0131sm\u0131 yanm\u0131\u015f olan kitaba g\u00f6z gezdirdi. Birka\u00e7 sayfa kar\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Custav ilkel insan\u0131n odaklanma probleminin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yordu. Mektuplar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yerlinin hi\u00e7 durmadan yetmi\u015f be\u015f mil ko\u015fabildi\u011fini, alt\u0131 ayl\u0131k hamile bir kad\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131nda bebe\u011fi, a\u011fz\u0131nda uzun piposu, 95 derece s\u0131cakl\u0131kta, bir ate\u015fin \u00e7evresinde sabaha kadar hi\u00e7 yorulmadan dans etti\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlat\u0131yor Custav. Bu nedenle ilkel insanlar\u0131n kendilerini ilgilendiren konulara odaklanma kapasitelerini ink\u00e2r etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Yolcumuz modern insan\u0131n eksikli\u011finden birinin bu oldu\u011funu anl\u0131yordu. Bizi ilgilendirmeyen konulara yo\u011funla\u015fan insan\u0131n odaklanmas\u0131 da zay\u0131flar ve idrak\u0131 kavramakta zorlanabilir. Modern insan\u0131n eli her yerde ama tam tutmu\u015f vaziyette de\u011fil.<\/p>\n
\u015eimdiki insan hi\u00e7bir \u015feyden geri kalm\u0131yor. Her \u015feyi istiyor, her \u015feyi yap\u0131yor, her \u015feyi al\u0131yor, her \u015feye dadan\u0131yor. Hi\u00e7biri de yetmiyor ona. \u00c7\u00fcnk\u00fc hazmetmiyor. \u0130yi biliyor, hatta \u00e7ok iyi biliyor ama sadece biliyor. \u00d6\u011f\u00fct\u00fcp posas\u0131n\u0131 atm\u0131yor. Bilgisi var ama tefekk\u00fcr yok. Yolcumuz bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken oltadaki bal\u0131k akl\u0131na geldi. Oltay\u0131 sard\u0131 ve oltaya gelen b\u00fcy\u00fck\u00e7e bal\u0131\u011f\u0131 masan\u0131n \u00fczerine koydu. Sayfalar\u0131 eksik olan kitaba g\u00f6z\u00fc tak\u0131ld\u0131. Neden bir\u00e7ok kez bu kitab\u0131 okumu\u015ftu. Uzun yolculuklarda yan\u0131na bir\u00e7ok kitap almas\u0131 gerekirken neden bir tanesiyle yetiniyordu? Hafif\u00e7e g\u00fcl\u00fcmsedi. Daha bitmedi diye m\u0131r\u0131ldand\u0131. Yolcumuz da bir\u00e7ok kitab\u0131 bir kez okumaktansa bir kitab\u0131 \u00e7ok kez okuyanlardand\u0131. Kitab\u0131n kolay kolay bitti\u011fine inanmazd\u0131. Aceleyle her \u015feyi okumak, her \u015feyi \u00f6\u011frenmek isteyenler h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7ok \u015feyi kaybediyorlard\u0131. Belki de bu bir alanda ihtisasla\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7indi. Tek\u00e2m\u00fcl \u015fartt\u0131. Dedi\u011fim gibi yolcumuz prensip sahibidir ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz hareket etmez. Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fte de tutarl\u0131 ve sonuna kadar giden birisidir. Basit ve kendisini yormayan i\u015flere itibar etmez, kalabal\u0131\u011f\u0131n ko\u015ftu\u011fu yere gitmezdi. Haliyle acele etmezdi ve alakal\u0131 oldu\u011fu alanda sab\u0131rla olgunla\u015fmay\u0131 beklerdi. Yolcumuz modern insan\u0131n h\u0131z anlay\u0131\u015f\u0131na ak\u0131l erdiremiyordu bu sebepten. Ko\u015fan insanlar\u0131n yeti\u015femediklerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Papini\u2019nin sorusu geldi akl\u0131na. Bu yava\u015fl\u0131kta nas\u0131l ya\u015fayabiliyorsunuz insanlar? Her \u015feyin nas\u0131l yava\u015f hareket etti\u011fini, her \u015feyin nas\u0131l da katlan\u0131lmaz sakinlikte ge\u00e7ti\u011fini hissetmiyor musunuz? Hepimizin uyu\u015fuk g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z? diyordu. Bu h\u0131z i\u00e7inde yava\u015f de\u011fillerdi asl\u0131nda. H\u0131z\u0131n verdi\u011fi tembellik ve rehavetti bizimkisi. Yolcumuz dalgalar\u0131n sesinden uyan\u0131r gibi oldu. Aya\u011fa kalkt\u0131 ve bal\u0131\u011f\u0131 \u015fi\u015fe tak\u0131p pi\u015firirken \u015fehrin insan\u0131n\u0131 irdelemeye devam etti.<\/p>\n
K\u00f6lelik kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 fakat modern insan\u0131n k\u00f6leli\u011fi s\u00fcr\u00fcyordu. Makineye ba\u011fl\u0131 olarak hayat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan canl\u0131lard\u0131. Bilim tanr\u0131 k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, madde y\u00fcceltilmi\u015f, insan\u0131n \u015fahsiyeti ve haysiyeti a\u015fa\u011f\u0131lara \u00e7ekilmi\u015fti. Maddele\u015ftirilmi\u015fti. Ruha dair t\u00fcm hasletler ya y\u0131k\u0131l\u0131yor ya da maddenin cazibesi \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rt\u00fcyordu. Akl\u0131 maddeyi kutsad\u0131\u011f\u0131ndan ruhu maddeyi ala\u015fa\u011f\u0131 edebilecek g\u00fcc\u00fc bulam\u0131yordu. Madde donduruyordu insan\u0131, ruh ise devaml\u0131 terakki halindeydi. Ki bizim s\u0131r idrakimizden pay\u0131m\u0131z da ruhtand\u0131. Varolu\u015f sanc\u0131m\u0131z da bu iki gelgit aras\u0131nda de\u011fil miydi? T\u00fcm bu aray\u0131\u015flar\u0131m\u0131z O\u2019na olan hasretimizden. Gayemiz de O\u2019nu aramakt\u0131\u2026 Varolu\u015f gayemiz Mutlak Varl\u0131k\u2019a eri\u015fmenin yolunu bulmak, buldu\u011funda araman\u0131n derdine d\u00fc\u015fmekti. Modern insan\u0131n bu kadar derinli\u011fe ihtiyac\u0131 yoktu anla\u015f\u0131lan. Kalbinden ziyade akl\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen ama her pe\u015fine tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00f6kezleyen, her t\u00f6kezledi\u011finde batan bir varl\u0131k halini al\u0131yordu.<\/p>\n
Yolcumuz ak\u015fam\u0131 etmi\u015fti. Bal\u0131k pi\u015fmi\u015f, kil bir k\u00e2seye konulmu\u015f, \u00e7ay demlenmi\u015f ve afiyetle yenilip i\u00e7ilmeyi bekliyordu. Bal\u0131\u011f\u0131n iyice pi\u015fmi\u015f taraf\u0131ndan bir lokma ald\u0131 ve \u00e7ay\u0131ndan da bir yudum \u00e7ekti. Akl\u0131na bir \u015fey gelmi\u015f gibi ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve sanki kar\u015f\u0131s\u0131nda biri varm\u0131\u015f gibi sordu: Sahi neydi, d\u00fcnyaya nizam verecek ideal fikir. Neydi bu hastal\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisini yapacak olan mutlak fikir?<\/p>\n
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fu devirde ka\u00e7 kere yeni d\u00fcnya d\u00fczeni kurulmu\u015ftu. Bir tarafta i\u015ftihalar\u0131 doymak bilmeyen, beslendik\u00e7e beslenen, h\u0131rsland\u0131k\u00e7a h\u0131rslanan, bundan dolay\u0131 d\u00fcnyay\u0131 cehenneme \u00e7eviren, domuz gibi ya\u015fayan, ne kendilerine ne de ba\u015fkalar\u0131na hayat hakk\u0131 sunan, kendilerinden ba\u015fka t\u00fcm milletlere a\u00e7l\u0131\u011f\u0131, sefaleti, ac\u0131y\u0131, katliam\u0131, s\u00f6m\u00fcrgeyi reva g\u00f6ren ve az\u0131msanmayacak kadar b\u00fcy\u00fcyen bu devletlerin kurduklar\u0131 d\u00fczenleri y\u0131kacak o ideal fikir neredeydi? Biliyordu ki d\u00fcnya her ge\u00e7en g\u00fcn semiren, semirdik\u00e7e g\u00f6be\u011fi \u015fi\u015fen bir adam\u0131n devaml\u0131 kemerini gev\u015fetti\u011fi gibi gev\u015feyen ve sonunda infilak edecek olan bir balondu. Sonu geliyordu. Kendi kendine sordu; peki ya\u015fanmaya de\u011fer hayat neydi? \u0130slam\u2019a nispetle bunu sistemle\u015ftiren bir anlay\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131. Yolcumuzun uzun s\u00fcredir \u00fczerinde durdu\u011fu, cevapland\u0131ramad\u0131\u011f\u0131, neyi d\u00fc\u015f\u00fcnse devaml\u0131 tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 engel bu soruydu.<\/p>\n
Hava gitgide so\u011fumaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6zlerini ufka dikmi\u015f olan yolcumuzun \u00e7ay\u0131 yine so\u011fumu\u015ftu.<\/p>\n
Ayl\u0131k Dergisi 192. Say\u0131, Eyl\u00fcl 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7\u0131karken kap\u0131y\u0131 kapatmad\u0131 ve anahtar\u0131 almad\u0131. Akl\u0131nda kalan tek \u015fey kap\u0131n\u0131n g\u0131c\u0131rt\u0131s\u0131 olmu\u015ftu. Onu da birka\u00e7 ad\u0131m sonra unutacak ve bir daha hi\u00e7 hat\u0131rlamayacakt\u0131. Bu duruma al\u0131\u015f\u0131kt\u0131 yolcumuz. Her kap\u0131dan…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"ppma_author":[14,19],"class_list":["post-1012","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yazarlar","author-admin","author-taha-inci","no-post-thumbnail"],"yoast_head":"\n